artsax

(gbax: Arsax) (Az.) və ya (gbax: Artsakh) (Eng.) deyildikdə adətən iki məna başa düşülür: birincisi, tarixi toponim kimi, ikincisi isə BMT-yə daxil olan heç bir dövlət tərəfindən tanınmayan ermənilərin (gbax: Arsax Respublikası) adlandırdığı de facto (gbax: Dağlıq Qarabağ Respublikası). Tarixi toponim kimi Arsax adı (gbax: Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti)nin və hətta (gbax: Sovet Sosialist Respublikalar İttifaqı)nın yaranmasından daha öncəyə istinad edir. Arsax və ya Dağlıq Qarabağ Respublikası isə 1923-cü ildə SSRİ tərkbində yaradılmış və Azərbaycan idarəsinə verilmiş erməni çoxluqlu Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətindən və erməni işğalı altında olan 7 rayondan ibarətdir. Dildə respublika Ermənistan da daxil olmaqla heç bir BMT dövləti tərəfindən tanınmır. Sadəcə (gbax: Abxaziya), (gbax: Cənubi Ossetiya) və (gbax: Transnsitria) kimi beynəlxalq müstəvidə tanınmayan dövlətlər sözügedən Dağlıq Qarabağ Respublikasını tanıyır, hansı ki, çox politik əhəmiyyət kəsb etmir. Dildə respublikanın qurulduğu ərazi beynəlxalq səviyyədə de jure Azərbaycan dövlətinə məxsus hesab edilir. Ərazinin erməni işğalı beynəlxalq hüquq pozuntusu olaraq qeydə alınıb. Tarixi toponim kimi Arsax adı daha köhnədir və bir çox xəritədə qeyd edildiyi müşahidə edilir. Örnək olaraq 1856-cı ilə məxsus alman tərtibatlı Şimali və Cənubi Qafqaz bölgəsini təsvir edən xəritəni göstərmək olar: en.wikipedia.org/wiki/File:Karte_des_Kaukasischen_Isthmus_-_Entworfen_und_gezeichnet_von_J-Grassl_-_1856.jpg xəritə