azərbaycan türkləri

"(gbax: böyük sovet ensiklopediyası)"na istinadən 19-cu əsrdə tərkibinə daxil olan etnoqrafik qrupların əsasən gəncədə, daşkəsəndə, gədəbəydə yaşayan (kalin: ayrımlar)ın, azərbaycanın qərbində, (gbax: gürcüstan)da və (gbax: ermənistan)da yaşayan (kalin: qarapapaqlar)ın, azərbaycanın şərqində yaşayan (kalin: padarlar)ın, (gbax: muğan düzü)ndə yaşayan yarı-köçəri (kalin: şahsevənlər)in, iranın şimalında, qaradağ platosunun ətrafında yaşayan yarı-köçəri (kalin: qaradağlar)ın, iranda yaşayan (kalin: əfşarlar)ın təşkil etdiyi, (gbax: abbasqulu ağa bakıxanov)un (gbax: gülüstani-irəm) (u: şirvan və dərbənd tarixi haqqında yazdığı) əsərində yazılanlara əsasən isə tərkibini Quba və Şirvanda yaşayan (kalin: Zəngənə), (kalin: Xəlilli) və (kalin: Kəngərli); Şirvanda yaşayan (kalin: Qaramanlı), (kalin: Təkəli), (kalin: Şamlı) və (kalin: Çakərli); Qubada yaşayan (kalin: Osallı), (kalin: Ərşəli), (kalin: Ustacallı) və (kalin: Qacar) tayfalarının; Quba, Dərbənd və Şirvanda yaşayan (kalin: Bayat) qəbiləsinin; Şəkidə, Şirvanda yaşayan (kalin: Qaraqoyunlu), (kalin: Xələc) və sair bir çox tayfaların təşkil etdiyi, "Кавказский этнографический сборник"-ə əsasən, yuxarıda qeyd olunanlardan əlavə, naxçıvanda yaşayan qismini (kalin: kəngərlilər)in təşkil etdiyi, bütün bunlardan əlavə tərkiblərinə (kalin: tərəkəmələr)in və (kalin: qızılbaş tayfa birliyi)ndə olan bəzi tayfaların da daxil olduğu, bir neçə mərhələdə (birinci minillikdə, səlcuqların gəlişi zamanı, monqolların yürüşlərindən sonra, səfəvilərin anadoludan türkmən qızılbaş tayfalarını gətirməsilə) həm irandakı azərbaycan və ətraf vilayətlərində, həm də müasir azərbaycan respublikasında vaxtilə yaşayan irandilli xalqın türkləşməsində və assimilyasiya olunmasında rol oynamış, eyni zamanda səlcuqlardan bu yana keçən zaman ərzində burada yaşayan irandilli tatların, kürdlərin, talışların bir hissəsini, ərəblərin demək olar hamısını, yerli qafqaz xalqlarının bir hissəsini və s. xalqları özünə assimilyasiya etmiş, "iranica" ensiklopediyasına istinadən bugün iranda da həm özlərinin, həm də digər etnik qrupların türk adlandırdığı, çar rusiyası zamanında isə irandakılardan fərqli olaraq ruslar tərəfindən tatar adlandırılan, bugün etnik (u: milli olaraq hesab edənlərdən fərqli şəkildə) olaraq azərbaycan respublikasında özlərini azərbaycanlı bilən şəxslərin böyük bir hissəsinin etnogenezisində "britannica" ensiklopediyasına, eyni zamanda "bse"-ə istinadən qafqaz albaniyasının yerli qafqazdilli xalqları və atropatenanın yerli irandilli xalqları, hətta mümkündür ki, midiyalılarla, sasanilər zamanında isə iranlılaşmış yerli qafqaz xalqları ilə birgə mühim rol oynamış etnoslardan biri. (u: əslində oğuz türkləri demək də olar, ancaq oğuzların müasir azərbaycanlıların yaşadıqları ərazidə olan hissəsini nəzərdə tutduğum üçün və oğuz türkləri daha ümumi bir məna ifadə etdiyi üçün elə azərbaycan türkləri nəzərdə tutduğumu daha yaxşı ifadə edir. baxmayaraq ki, bu ifadənin özü də yenidir. ) (kalin: qeyd.) ümumiyyətlə, məsələ mübahisəli və olduqca geniş olduğundan, eyni zamanda xeyli formada yanaşma tərzi - genetik, tarixi, linqvistik, regional, mədəni, fərdi və s. olduğundan, mənim yanaşma tərzimdə də müəyyən səhvlər, nəzərdən qaçırdığım çoxlu sayda faktlar və ya razılaşmadığınız məqamların olması mümkündür və fikrinizi öyrənməyə də hazıram. ümid edirəm, gələcəkdə azərbaycanlılar haqqında daha təfərrüatlı bir "entry" yaza biləcəm. bu "entry"-nin mənə görə də çatışmayan, fikrimi tam və ətraflı ifadə edə bilmədiyim, səhv başa düşülə bilən, məsələnin özünə mənim öz baxış prizmamı tam doğru şəkildə əks etdirməyən xeyli sayda tərəfi var. (kalin: mənbə.) gülüstani-irəm, abbasqulu ağa bakıxanov кавказский этнографический сборник, том 4, 1969 bse.sci-lib.com/article003058.html bse iranicaonline.org/articles/azerbaijan-vi iranica britannica.com/topic/Azerbaijani-people britannica ru.wikipedia.org/wiki/Азербайджанцы википедия en.wikipedia.org/wiki/Azerbaijani_ethnic_groups wikipedia