dissosiativ şəxsiyyət pozğunluğu

Dissociative Identity Disorder qısacası DİD və ya (gbax: split) personality disorder. DİD iki və ya daha artıq şəxsiyyətin bir insanın bədənində təzahür etməsi ilə ortaya çıxan şəxsiyyət pozuntusudur. Bu şəxsiyyətlərin hər birinin öz keçmişi, xarakteri, sevdiyi və ya sevmədiyi şeylər mövcuddur. hər biri müxtəlif vaxtlarda davranışları idarə edə bilir. DİD çox nadir bir xəstəlikdir. 0.01-1%-lik bir qismi əhatə edir. Qadınlar kişilərə nisbətən bu xəstəliyə daha çox meyllidirlər. DİD uşaq vaxtı ağır fiziki və ya cinsi zorakılığın nəticəsində yaranır. Bəzən müharibə, təbii fəlakət kimi travmaların təsirindən də yaranması mümükündür. xəstəliyin ortaya çıxma səbəb isə xəstənin özünü bir neçə şəxsiyyətə parşalayaraq travmadan uzaqlaşmağa çalışmasıdır. xəstənin bir "əsas" şəxsiyyəti olur, hansı ki onun hər zamankı halı. bir də digər "alternativ" şəxsiyyətlər var ki, bəzi DİD xəatələrində bu şəxsiyyətlərin sayı 100-ə qədər arta bilir ki, onlar müxtəlif cinsin, irqin nümayəndəsi ola bilərlər. şəxsiyyətlər arasında keçidlər olduğu üçün yaddaşda bəzi "boşluqlar" olur, və ya xəstə halüsinasiylar görür. DİD xəstələrində depressiya, anxiety, alkoqol və narkotik asılılığı, intihar və özünəzərərvermə kimi hallara təsadüf edilir. şəxsiyyətlər arasındakı keçidin səbəbləri isə müxtəlifdir. bunlar stress, alkoqol və yuxarıdakı digər səbəblər ola bilər. xüsusilə, alkoqol və narkotik asılılığı şəxsiyyət keçidlərinin tez-tez baş verməsinə səbəb olur. DİD özünü daha çox uşaq vaxtı(5-10 yaş aralığında) göstərsə də, bunu qeydə almaq çox çətin olur. düşünəndə ki, DİD travma və ya hansısa istismar nəticəsində yaranır və uşaqların da əksərən yaxın ətraflarındakı insanlar tərəfindən buna məruz qalma ehtimalı yüksəkdir onda bu hal normal olur. DİD, həmçinin uşaqlarda ADHD kimi davranış və öyrənmə problemləri ilə qarışdırıldığı üçün onu uşaq vaxtı müəyyən etmək çətindir. DİD xəstələri bütün ömürləri boyu bu xəstəliklə yaşamaq məcburiyyətində olurlar. psixoterapiya ilə xəstəlik tamamilə aradan qaldırıla bilməsə də, zamanla xəstə artıq öz hərəkərlətini idarə edə bilir.