septem artes liberales

latıncadan yeddi müstəqil sənət deməkdir. orta əslərdə universitetlərdə artistlik fakültələrinin və orta məktəblərin tədris fənləri. bu fənlər antik dövrdə işlənmiş biliklər sisteminin qalıqlarından ibarət olan iki hissəyə bölünmüşdü : trivium (lat. üç yol) - qrammatika , ritorika və dialektika ; kvadrium (dörd yol) hesab, həndəsə, astronomiya və musiqi . antik dövrdən fərqli olaraq orta əsrlərdə bu fənlər əsasən dini mahiyyət daşımış onlardan kilsə moizələrini tərtib etmək , dini kitabları anlamaq üçün istifadə etmişdilər. renessans dövründə isə bu sistem dünyəvi mahiyyət daşımışdı. sonralar isə onu klassik gimnaziyalar əvəz etmişdi