Apartheid dövründə Cənubi Afrikada böyümüş 2026 Nobel Sülh Mükafatı laureatı Navi Pillay dünyanın aparıcı insan hüquqları hüquqşünaslarından biridir.

Navanethem Pillay “sülhün və beynəlxalq hüququn təşviqi istiqamətindəki səylərinə görə” 2026-cı il Nobel Sülh Mükafatına layiq görülüb.

Nobel komitəsi 85 yaşlı cənubi afrikalı hüquqşünas və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının keçmiş insan hüquqları üzrə ali komissarını uzun karyerası boyu “ümumbəşəri hüquqi prinsiplərə sadiqliyinə” və “möhkəm mənəvi kompasına” görə yüksək qiymətləndirib.

Cənubi Afrika və beynəlxalq məhkəmələrdə onilliklər boyu davam edən fəaliyyəti sayəsində Navi kimi tanınan Pillay hökumətlərin və ayrı-ayrı şəxslərin insan hüquqlarının pozulmasına və kütləvi vəhşiliklərə görə məsuliyyətə cəlb edilməsi üçün hüquqi səylərin formalaşmasına kömək edib.

Pillay 1941-ci ildə Cənubi Afrikanın Durban şəhərində anadan olub. O, hind əsilli tamil ailəsində, yoxsulluq içində böyüyüb. Avtobus sürücüsünün qızı olan Pillay, ayrı-seçkiliyin ağdərili olmayan cənubi afrikalılar üçün imkanları məhdudlaşdırdığı bir dövrdə hüquq sahəsində karyera qurub. O, 1967-ci ildə öz hüquq firmasını təsis edib və 1988-ci ildə Harvard Hüquq Məktəbində məktəbin ən yüksək dərəcəsi olan Hüquq elmləri doktoru adını alan ilk cənubi afrikalı olub.

Aparteid dövründə Pillay və digər ağdərili olmayan cənubi afrikalıların “çirkli bir şey kimi rəftar gördüyünü” o, 2023-cü ildə Agence France-Presse (AFP)-ə müsahibəsində bildirib. Lakin bu pis rəftarın onu sındırmasına imkan vermək əvəzinə, o, “hər addımda mübarizə aparmağı” seçib.

“Mən kim olduğum və hər hansı bir ayrı-seçkiliklə necə mübarizə aparmalı olduğum barədə həmişə özümə güvənmişəm”, - deyə o, AFP-yə bildirib. “Ağzını aç və danış, onu pislə.”