13. victor hugonun qələmindən çıxıb ədəbiyyatın şahəsərlərindən birinə çevirilən romanın adı. hadisələrin cərəyan etdiyi dövr avropanın ən qaranlıq dönəmlərindən olan orta əsrlərə uyğun gəldiyi üçün romanı oxuyaraq (baxma: orta əsr avropası) haqqında özümüzdə təssəvvür formalaşdırıb, təhsildən və bilikdən uzaq buraxılıb dinin əsarəti altına keçmənin nəticələrini anlaya bilərik.
--spoiler--

quasimodo'nun yoxa çıxıb illər sonra esmeraldanın meyidinə bitişik formada tapılması əsərin ən təsirli hissəsi idi mənə görə

--spoiler--

not: əsərdəki kilisə təsviri həqiqətən çox uzun və yorucu idi.