zugzwang

Şahmatda daha pis vəziyyətə, yaxud məğlubiyyətə aparan gedişi/ həmləni etmə məcburiyyətini ifadə edən hal. Fərz elə həmlənin sənin əleyhinə olduğunu bilirsən, amma həmləni etməmək kimi də bir imtiyazın, seçimin yoxdur. Sadəcə şahmatda yox, digər oyunlarda da istifadə olunurmuş. Həmçinin ədəbiyyatda, publisistikada da istifadə edilir. Məsələn, (gbax: məmməd süleymanov) (başqası olsaydı təəccüblənərdim) belə deyir yazılarından birində : "Elə bir vəziyyət yaranıb ki, onu xilas etmək üçün atılacaq hər bir addım ümumi vəziyyəti daha da ağırlaşdıracaq. Şahmat termini ilə desək, (kalin: zuqzvanq). " Deyilməsi zövq verən almanca sözlər