23. Azərbaycanda siyasi və hüquqi inkişafın ləng olmasının ən başlıca səbəblərindən biri müxalifətin olmamasıdı. Biraz dərinə ensək, sosial inkişafa da xeyli dərəcədə zərər vurur.
Ümumiyyətlə, müxalifət pis bir şey deyil. Partiya anlayışının əsas prinsiplərindən biri müxalifətlik prinsipidi. Yəni əgər ölkədə heç bir müxalifət yoxdusa, ya həmin ölkədə avtoritar rejim fəaliyyət göstərir, ya da ki hökumətin apardığı siyasətdən heç kimin xəbəri yoxdu. Fikir ayrılığı hər sahədə yarandığı kimi siyasətdə də bunun baş verməsi normaldı. Hətta demokratik dövlətlərdə inkişafın böyük bir hissəsi müxalifətin payına düşür. Çünki müxalifət olan yerdə rəqabət var, rəqabət olan yerdə də inkişaf var. Və belə bir nəticəyə gələ bilərik ki, ölkənin inkişafı üçün müxalifətə münbit şərait yaradılmalıdı ki, sağlam fəaliyyət göstərə bilsinlər.
inkişaf etmiş ölkələrdə hökumət müxalifəti düşmən kimi görmür, əksinə onlar ikisi də eyni məqsədə-ölkənin inkişafına xidmət edirlər. Məsələn, Böyük Britaniyada "kölgə kabineti" deyilən bir qurum var, hansı ki həmin qurumda ancaq müxalif fikirli şəxslər yığışır. Və belə bir maraqlı məqam var ki, həmin qurumu hökumət özü maliyyələşdirir. Bunun nəticəsində də "kölgə kabineti" hökumətə siyasətlərində olan boşluqları və onun həll yollarını göstərir. Hökumət də bu boşluqları aradan qaldırmaq üçün müəyyən addımlar atır.
Azərbaycanda belə münbit şərait olmadığına görə, nə müxalifətçilər fəaliyyət göstərə bilirlər, nə də ki düz-əməlli müxalifətçi əmələ gəlir. Müxalifət anlayışı youtuber olmaq deyil. Kütləvi informasiya vasitələri müxalifətçilərə şərait yaratmalıdı ki, öz fikirlərini xalqa çatdırsınlar.
Parlamentin 70-80 faizinin eyni partiyanın üzvlərindən seçilməsinin nə dövlətə, nə də cəmiyyətə xeyri var. Bu o deməkdir ki, heç bir konsensus olmadan, hakim partiyanın istənilən qanunu qəbul edilə bilər və bu demokratik dövlət prinsipinə ziddir. Tək partiya, tək ideologiya olan yerdə inkişaf çox ləng gedir. Elə bunlara görə, Azərbaycanda müxalifət deyilən bir şey yoxdur, olsa da, özlərini yaxşı ifadə edə bilmirlər.