azərbaycanda lgbtiqa+ olmaq


    10. gündəlik olaraq təsadüfi Azərbaycanlıya edilən hücumla eyni kateqoriyaya qoyula bilməyəcək hücuma məruz qalmaqdır. Əlbəttə, iki fərqli hücumda bir qurban digərindən daha mağdur deyil, bu hissəni heç kəs mübahisələndirmir. Bir qurbanın digərinə nisbətən əxlaqi üstünlüyü yoxdur. Bu səbəbdən bir sosial qrupun üzvünə edilən hücum sanki digər sosial qrupdan olan insanın yaşadığı zorakılıq təcrübəsini kölgədə buraxır kimi yanaşmamaq lazımdır. Misal üçün, trans bir şəxsin hücuma məruz qaldığı xəbər edilirsə, bunu "trans fərdlər qabağa çəkilir", "gündəlik insanların başına gələn zorakılıqdan danışılmır" rəftarı ilə qiymətləndirməmək lazımdır. Bir hadisə digərini illegitim etmir. Bu məntiqlə getsək, gərək cəmiyyətdə azlıq mövqeyindəki bütün sosial qruplar başlarına gələn hadisələri danışmasın, sussun, ancaq dominant, çoxluq, cəmiyyət tərəfindən qəbul edilən qrup danışılsın, hansı ki, ədalətsizdir.

    Nəyə görə eyni kateqoriyaya qoyula bilməz? Çünki, bu kimisə soymaq, ziyan yetirmək, qisas almaq və s. kimi sırf şəxsə yönəlik "casual" bir hücum deyil. Bu və bu seriyadan olan bütün hücumlar cəmiyyətdə lgbtq-lərə və onların azadlıq hərəkatlarına qarşı çıxmağa çalışan siyasi motivli hücumdur. Siyasidir, çünki cəmiyyətin parçası olan bir qrupun haqlarını qəbul etdirmə səyininin qarşısınl almağa çalışan kollektiv təsirli bir reaksiyadır. Lgbtq icmasının, ümumiyyətlə, kollektiv şəkildə varlığı, haqlarını müdafiə edəcək siyasi reallıq yaratma hərəkatları istənilmir. Heç mübaliğə etmədən deyə bilərəm ki, bu bir sosial qrupun var olma məsələsidir. Buna "casual" bir hücum kimi yox, sosiolojik perspektivdən baxmaq lazımdır. Amma, əlbəttə, yuxarıda dediyim kimi bu o mənaya gəlməməlidir ki, misal üçün, homofob hücuma məruz qalan bir gey və atıram döyülüb soyulan heteroseksual bir fərd arasında yaşadıqları zorakılıq təcrübəsinin təbiəti zəminində əxlaqi üstünlük var. Birinin zorakılıq təcrübəsi də digərini inkar etmir.

    edit: bu tək lgbtq-yə şamil deyil. Sözsüz ki, cəmiyyətdə istər gender, istər seksual oriyentasiya, istər etnik kimlik, istər yaş, istər sinif, istər din və s. xüsusiyyətlərinə görə azlıq mövqeyində qalan, dominant qrup qədər üstünlük sahibi ola bilməyən bütün sosial qruplar üçün keçərlidir.


hamısını göstər

sən də yaz!