10. böyük ehtimal, mövzunun keyfiyyətsizliyinə görə yaza bilməmiş yazardır. maşallah olsun, bu başlıqda şikayətlənən yazarlar heç də ancaq "@3 sikmiş, zaaaa xd" kimi entrylərə sahib insanlar deyil. göz dəyməsin babat yazırlar hamısı. burdan çıxardığım nəticəyə görə yazarlarımızın problemi orta məktəbdə verilən mövzuların pis olması imiş. mənim problemim ibtidai sinifdə olub. o vaxtlar yadımdadı ki, inşa adı gələndə üz-gözümü turşudurdum. amma elə ki, beşinci sinifə keçdim və ədəbiyyat müəllimim ilə tanışdım, vəziyyət dəyişdi. o qadın işini sevirdi və planda olan çürümüş, keyfiyyətsiz, iyrənc mövzuları bizə yazdırmırdı. ilk vaxtlarda ortabab yazırdım, evdə hazırlaşırdım. sonradan isə təmbəlliyim ucbatından hazırlaşmamağa başladım. bir dəfə, iki dəfə artıq yavaş-yavaş eyni qiymətlər almağa başladım. sonra nə vaxtsa o qadın bizə yazarkən diqqət olunası şeylərdən, giriş-əsas-son hissələri ayırmağın önəmindən filan danışdı. bunları tədbiq edəndən sonra müəllimin sevimlisinə çevrildim. bir müddət sonra artıq inşaya evdə hazırlaşmağı özümə sığışdırmamağa başladım. yaxşı qiymətlər aldığımı görən qonşularım, inşa zamanı mənə "bir cümlə de yazım da" şəklində xahişlər yağdırmağa başladılar. onları heç vaxt başa düşə bilmədim və heç vaxt kömək də eləmədim. bütöv bir mətni necə ordan-burdan aldığın cümlələrlə qurmaq olar axı? sonradan türk liseyinə girdim. ilk türk dili dərslərinin birində müəllim 7-8 cümləlik bir şey yazmağı tapşırmışdı. mənim yazımdan sonra adımı, nömrəmi soruşub, dəftərçəsinə qeyd eləmişdi. sonra yazını giriş-düğüm-çözüm bölümlərinə ayırdığıma görə məni tərifləmiş, bunun önəmindən danışmışdı. mən də uçurdum sevincimdən. standart bir yazı, inşa yazanda belə bölümlərə ayırmaq yazının səliqəli görünməsinə, tez anlaşılmasına səbəb olur. ola bilər yaxşı yazılmış qarışıq yazılar daha təsirli olur, amma o daha çətindir, duyğusallığın, yaradıcılığın dibində olmalıdan ki, yaxşı yazasan.
inşa yazmağı öyrənməkdə yeni mərhələni xarici dil öyrənərkən tanıdım. bu mərhələdə öyrəndiyim "yöntəmləri" sözlükdəki, standart entry-lərimi yazarkən bolca istifadə edirəm. writing ya da text production deyilən dərslərdə qarşımıza bir grafik, statistik məlumat, hərhansı elmi fakt və bənzəri şeylər qoyurdular. sonra da bunlar haqqında yazmağı tapşırırdılar. qəlibləşmiş ifadələr, giriş, sonluq, bölmələr arası keçid üçün standart cümlələr falan verirdilər ki, bunları işlədin. sonra arada öz şərhlərimizi də salmağı öyrədirdilər. sözlükdə də əgər bilgi dolu entry yazıramsa bu yöntəmlə gedirəm. müəyyən bir şey haqqında qırıq-qırıq bilgilərim var. bunların ətrafında biraz oynayıb, yazıya giriş və sonluq əlavə edib yapışdırıram başlığa.
biraz yazını toplayım. entry yazmaq birbaşa olaraq inşa yazmaqla bağlıdır. bu barədə problemi olan əjdahalarımız yəqin ki, mövzunun keyfiyyətsizliyindən əziyyət çəkiblər. çünki, doğurdan da inşa yazmayan dostlarımı sözlüyə gətirməyə cəhd eləmişəm və nəticə belə olub:
ilk 10 entry-ni uzun yazmaq istəməyiblər. adamlar ümumiyyətlə sözlüyə yazmağı inci sözlüyün facebook-dakı caps səhifəsinə şərh yazmaqla qarışdırırlar. uzun entry-ləri oxutdura bilmirəm, nəinki yazdırmaq. uzun dediyim 7-8 cümlədən ibarət entrylərdir. onu oxumağa həvəs olmadığını deyirlər. nəticədə hamısı umbaydır və daha girmirlər. qeydiyyatdan keçən kimi də nicklərini paylaşdılar ki, nəsə "gülməli" şey yazanda deyək ki, bunlar əjdahadır. anonimlik sikmirlər, çünki, heçvaxt içini sözlüyə boşaltmağın nə olduğunu anlamayacaqlar.
p.s. hər iki ədəbiyyat müəllimimlə yaxından münasibət qura bilmədiyim üçün təəssüflənirəm. neynək ki, biz ədəbiyyata həvəs göstərə bilmirdik.