Azərbaycanın ərzaq məhsullarının qiymətindəki dəyişikliklərin daxili bazarda ərzaq inflyasiyalarının təxminən 2 ay əvvəl müəyyən edilib.
"APA-Economics" xəbər verir ki, bu nəticə Azərbaycan Mərkəzi Bankının əməkdaşları Təmkin Nuriyev, Aygün Qarayev və Gülzar Tahirovanın hazırladığı "Azərbaycanın İdxal İdxal Ərzaq Qiymətləri İndeksinin Qurulması və Proqnozlaşdırılması" adlı tədqiqat işində əksini tapıb.
Təxminən 800 dəqiqəlik gömrük əməliyyatlarının məlumatları təhlil edilən dövr üzrə 2018-ci ilin yanvarından 2026-cı ilin fevralınadək olan dövrdə tədqiqat aparılır. Bunun əsasında istehlak səbətinə daxil olan və idxaldan əhəmiyyətli dərəcədə asılı 34 ərzaq məhsulunu əhatə edən İdxal Olunan Ərzaq Qiymətləri İndeksi IFPI hazırlanıb.
Tədqiqatın nəticələrinə görə, yeni indekslə rəsmi ərzaq istehlak qiymətləri indeksləri arasında ən yüksək korrelyasiya 0,81 səviyyəsində qeydə alınmış və bu göstərici iki aylıq gecikmə ilə müşahidə olunmuşdur. Başqa sözlə, qiymət dəyişiklikləri təxminən iki ay sonra daha aydın əks olunur.
Tədqiqatda qeyd edilir ki, gömrük məlumatları 2025 gün sonra orta hesabdan çıxarılır, rəsmi ərzaq inflyasiyalarının göstəriciləri isə 1015 gün sonra açıqlanır. Bu fərq nəzərə alındıqda yeni indeks rəsmi ərzaq qiymətləri göstəricisinə münasibətdə təxminən 67 həftəlik informasiya üstünlüyü yaradır. Bu isə inflyasiya təzyiqlərinin daha erkən müəyyən edilməsinə imkan verə bilər.
Tədqiqatda həmçinin maşın öyrənmə üsullarından istifadə etməklə idxal ərzaq qiymətlərinin proqnozlaşdırılması modeli hazırlanıb. Orta istiqamət dəqiqliyi 72,22%, təsadüfi gediş modelinə nisbətən orta proqnoz üstünlüyü isə 58,1% təşkil edib.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
