sözaltı xəbər Azərbaycan
Azərbaycan
EN AZ
Azərbaycanın taleyini dəyişən müqavilə - 32 ildə nələr dəyişdi?

Azərbaycanın taleyini dəyişən müqavilə - 32 ildə nələr dəyişdi?

modern.az 20.09.2026 12:19 53 baxış
20 sentyabr 1994-cü il Azərbaycanın müasir tarixində yalnız böyük neft sazişinin imzalandığı tarix deyil. Bu tarix müstəqil Azərbaycanın iqtisadi modelinin, enerji siyasətinin və dünya iqtisadi sisteminin inteqrasiyasının

20 sentyabr 1994-cü il Azərbaycanın müasir tarixində yalnız böyük neft sazişinin imzalandığı tarix deyil. Bu tarix müstəqil Azərbaycanın iqtisadi modelinin, enerji siyasətinin və dünya iqtisadi sisteminin inteqrasiyasının əsas təməllərindən birinin qoyulduğu gün kimi qaldı.

Həmin gün Bakının Gülüstan sarayında imzalanan və sonradan Əsrin müqaviləsi adlanan saziş Azərbaycan, ABŞ, Böyük Britaniya, Rusiya, Türkiyə, Norveç və Səudiyyə Ərəbistanını təmsil edən 11 şirkətin iştirakı ilə bağlı idi. Saziş Azəri, Çıraq və Günəşli yataklarının dərinlikdə yerləşən hissəsinin işlənməsini və hissəsinin pay bölgüsünü nəzərdə tutduğunu başlatın. Müqavilə Milli Məclis tərəfindən dekabrın 12-də təsdiq edilmiş və qüvvəyə minmişdir.

Bu müqavilənin əhəmiyyətini anlamaq üçün 1994-cü ilin Azərbaycanına qayıtmaq lazımdır.

1994-cü ilin Azərbaycanı: böyük sərvət, amma böyük imkan çatışmazlığı

Müstəqilliyin ilk illərində Azərbaycan çox ağır iqtisadi və siyasi şəraitlə üz-üzə idi. Ermənistan müharibə, ərazilərin işğalı, qaçqın və məcburi köçkün problemləri, iqtisadi təzyiq, yüksək inflyasiya, istehsalın azalması və investisiya çatışmazlığı ölkənin qarşısında ciddi problemlər yaradırdı.

Azərbaycanın Xəzərdə böyük neft ehtiyatlarına malik olması özlüyündə kifayət etmir. Bu yataqların müasir texnologiyalarla işlənməsi üçün milyardlarla dollarlıq investisiya, texniki imkanlar və beynəlxalq şirkətlərin iştirakı lazımdır.

Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.

Tam xəbəri oxu