Kulis.az "Kamerton" rubrikasında Fado haqqında məqaləni təqdim edir.
Fadanın dəqiq nə vaxt yarandığı haqqında müxtəlif fərziyyələr olsa da, onun XIX əsrin əvvəllərində Lissabonun yxsul və dənizçi məhəllələrində xüsusilə də Alfama və Mourariada formalaşdığı məlumdur. O dövrdə dənizə gedib qayıtmayan ərlərini, sevgililərini gözləyən qadınların, eləcə də liman işçilərinin və cəmiyyətin alt təbəqəsinin oxuduğu kədərli nəğmələr Fadonun əsasını qoydu. Yoxsulluq, gündəlik həyatın çətinlikləri və dənizin amansızlığı bu musiqiçi və xəttini təşkil edir. Başlanğıcda Fado yalnız kiçik, qaranlıq meyxanələrdə (taska) oxunurdu.
Fadonu tam dərk etmək üçün mütləq "Saudade" (saudad) sözünün mənasını bilmək lazımdır. Dünyanın heç bir dilinə tam olaraq tərcümə olunmayan bu söz itirilmiş sevgiyə, keçmişə, heç vaxt geri qayıdacaq anlara və ya uzaqlarda olan birinə duyulan dərin, ehtiraslı həsrət deməkdir. Fado ifaçısı (fadista) səhnəyə çıxanda məhz bu onun tərənnüm edir. O, gözlərini yumur, başını arxaya atır və ürəyini ən dərinliyindən gələn səslə taleden şikayət edir.
Ənənəvi forma o, cəmi iki əsas musiqi ilə həyata keçirilir:
Portuqal gitarası (Gitarra Portuguesa): Armudabənzər formaya və 12 simə malik olan bu unikal alət Fadoya o məşhur ağlaya-ağlaya səslənən, cingiltili və həzin melodiyanı verir.
Klassik gitara (Viyol): Ritm və bas səs təmin edərək Portuqal gitaralarını geridən müşayiət edir.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
