Kriptovalyuta bazarında son günlər müşahidə olunan geriləmə rəqəmsal aktivlərin yalnız investisiya aləti kimi deyil, beynəlxalq hesablaşma vasitəsi kimi rolunu da yenidən gündəmə gətirib. Xüsusilə beynəlxalq maliyyə sanksiyalarının geniş tətbiq olunduğu Rusiya və İran kimi ölkələrdə kriptoaktivlər və stabilkoinlər transsərhəd ödənişlərin alternativ kanallarından birinə çevrilib. "APA-Economics"in beynəlxalq mənbələr əsasında apardığı təhlilə görə, bu ölkələr üçün əsas risk "Bitcoin"in qiymətinin azalmasından daha çox kriptoaktivlərin likvidliyi, onların ənənəvi valyutalara çevrilməsi imkanları və ödəniş infrastrukturunun sanksiyalar qarşısında dayanıqlılığıdır.
Avqustun 31-də Bitcoin 78 min dolların üstündə ticarət olunub. Son günlərdəki geriləmə ABŞ-da faiz artımı ehtimalının yüksəlməsi və qlobal bazarlarda risk iştahının zəifləməsi fonunda baş verir. Bununla belə, avqustu bütövlükdə eniş ayı adlandırmaq olmaz: Bitcoin avqustun 25-də 80 min dolları keçmiş, həmin vaxt ayın əvvəlindən təxminən 28% bahalaşmışdı.
Britaniyanın “Standard Chartered” bankının rəqəmsal aktivlər üzrə qlobal araşdırma rəhbəri Geoff Kendrick hesab edir ki, ABŞ istiqraz bazarına müdaxilə və valyutanın dəyərsizləşməsi ilə bağlı narahatlıqlar "Bitcoin"in alternativ aktiv kimi investisiya tezisini gücləndirir. Bu yanaşma göstərir ki, qısamüddətli faiz və dollar təzyiqi qiyməti aşağı sala bilsə də, daha geniş makroiqtisadi proseslər kriptoaktivlərə marağı qoruyur. Rusiya nümunəsi kriptovalyutanın investisiya alətindən transsərhəd hesablaşma vasitəsinə keçidini daha aydın göstərir.
Rusiyanın PSB Bankının məlumatına görə, 2025-ci ilin fevralında istifadəyə verilən rubla bağlı A7A5 stabilkoininin məcmu dövriyyəsi 2026-cı ilin avqustunda 140 milyard dollara yaxınlaşıb. A7 platformasının təxminən 15 min daimi biznes istifadəçisi var və sistem gündə 2 minədək transsərhəd ödəniş emal edir. Əməliyyatların böyük hissəsinin Asiya ölkələri, xüsusilə Çinlə aparıldığı bildirilir.
Lakin 140 milyard dollarlıq göstəricini Rusiyanın kriptovalyuta ilə həyata keçirdiyi real xarici ticarətin həcmi kimi qəbul etmək olmaz. Bu rəqəm platformadakı məcmu dövriyyəni göstərir və eyni aktivlərin təkrar hərəkətini də əhatə edə bilər. Eyni zamanda, transsərhəd hesablaşmalarda dollarla indeksləşdirilən USDT kimi daha likvid stabilkoinlər də istifadə olunur.
Burada əsas məsələ kriptoaktivin qiymətindən çox onun konvertasiya imkanlarıdır. Şirkət aldığı rəqəmsal aktivi yuan, dollar, dirhəm və ya digər valyutaya çevirə bilmirsə, texniki baxımdan baş tutmuş ödənişin real iqtisadi faydası azalır. Buna görə sanksiya siyasətində artıq yalnız banklar deyil, kriptobirjalar, elektron pul kisələri və rəqəmsal aktivlərə çıxış yaradan vasitəçilər də hədəfə çevrilir.
Extract — continue reading at the source.
