Bu gün tanınmış fransız rəssam Serafin Luinin doğum günüdür. Kulis.az "Palitra" rubrikasında boyakarın “Həyat ağacı” əsəri haqqında materialı təqdim edir. Fransız rəngkarlığının məxsusi simalarından biri olan Serafin Lui Arsi kəndində yoxsul bir ailədə doğulmuş, gənc yaşlarında yetim qalaraq monastırda və varlı evlərində xadimə kimi çalışmışdır.
Sənət təhsili almayan rəssam, gecələr çıraq işığında Məryəm Anadan və mələklərdən gəldiyini iddia etdiyi ilahi səslərin təsiri ilə dini bir ekstaz içində şəxsi boya reseptləri yaradaraq rəsmlər çəkməyə başlamışdır. Onu 1912-ci ildə Senlis şəhərində xadiməlik etdiyi evin sahibinin qonağı olan alman kolleksiyaçısı və tənqidçisi Vilhelm Ude kəşf etmiş, onun floristist bitki motivləri ilə zəngin kətanlarını sənət dünyasına təqdim etmişdir. Serafinin yaradıcılığı alovlanan, hipnotik bitki motivləri, təbiətin mistik gücü, təkrarlanan naxışlar və göz formasını xatırladan yarpaqların ritmik nizamı ilə seçilir. 1930-cu illərin böyük böhran zamanı himayəçilərini itirən və psixi sağlamlığı kəskin pisləşən rəssam ömrünün son 10 ilini sığınacaqda xroniki psixoz diaqnozu ilə keçirmişdir. 1942-ci ildə unudulmuş halda vəfat edən Serafin Luinin kətanları bu gün Fransanın və dünyanın ən məşhur müasir incəsənət muzeylərində yüksək dəyərləndirilir.
Serafin Luinin ən monumental və mistik əsərlərindən biri olan "Həyat ağacı" rəssamın yaradıcılığının zirvə dövründə, Vilhelm Udenin maddi dəstəyi sayəsində böyük kətanlar almaq imkanı qazandığı illərdə ərsəyə gəlmişdir. Rəssam bu əsəri hər hansı təbiət mənzərəsinə baxaraq deyil, monastır həyatından gələn dini viziyanın və trans halının təsiri altında işləmişdir. Serafin şəxsi boya qarışıqlarından (ev kimyəviləri, piylər və kilsə şamları ilə qarışdırılmış piqmentlər) istifadə edərək kətanda nadir faktura və parlaqlıq əldə etmişdir.
Əsər rəssamın psixiatrik xəstəxanaya yatırılmasından az öncə tamamlanmış və onun təbiətlə ilahi dünya arasında qurduğu son vizual körpüyə çevrilmişdir. "Həyat ağacı" kətanında mərkəzi yeri nəhəng, sanki alovlanan və hərəkət edən bir ağac tutur. Ağacın budaqları və yarpaqları adət etdiyimiz təbiət formalarından uzaqdır; onlar quş lələklərini, insan gözlərini, meyvələri və ya alov dilimlərini xatırladır.
Rəssamın işlətdiyi al-qırmızı, sarı, yaşıl və dərin göy tonlar kətana mistik enerji bəxş edir. Hər bir yarpaq mikro-kosmos kimi incəliklə işlənmiş, üzərinə parlaq xallar və nöqtələr vurulmuşdur. Əsərdəki təkrar olunan ritmik naxışlar rəssamın daxili gərginliyini və trans halını əks etdirir.
Yarpaqların insan gözünə bənzəməsi kətana "hər şeyi görən ilahi baxış" anlamı qatır. Serafin bu şahəsərdə təbiəti sadəcə bitki kimi deyil, nəfəs alan, alovlanan və yaradan canlı bir ilahi varlıq kimi təqdim etmişdir. Tablo hazırda Senlis İncəsənət Muzeyində saxlanılır.
Extract — continue reading at the source.
