şizofreniya

əsasən 25 yaşdan sonra ortaya çıxan(istisnalar mövcuddur.daha erkən başlayan şizofreniya-erkən dönəm şizofreniya adlanır),lakin yaranma prosesi daha erkən dövrlərə təsadüf edən beyin xəstəliyi.hal-hazırda dünyada hər 100 nəfərdən birinin şizofren olduğu düşünülür.2000-ci ildə aparılan araşdırmaya görə abş-da 2 milyon insanın şizofren olduğu qənaətinə gəlinmişdir.şizofreniyadan əziyyət çəkənlər digər insanlara nisbtdə ortalama 20% daha az yaşayırlar.hesablamalara görə bir insan şizofreniya ilə ortalama 35 il yaşaya bilər.şizofreniyanın meydana çıxmasında 3 önəmli faktor mövcuddur.
1.bioloji faktor(xəstəlik genlərlə bir nəsildən digərinə ötürülür)
2.psixoloji faktor(uşaqlıqda alınan psixoloji travmalar və və ananın uşağa göstərdiyi münasibət)
3.sosial-mədəni faktor(araşdırmalara görə şəhər əhalisinin,kənd əhalisinə nisbətdə xəstəliyə tutulma riski daha yüksəkdir.əgər kənddə doğulmuş və sonradan şəhərə köçmüşsəniz xəstəliyə tutulma riskiniz daha da artmışdır.xarici ölkələrdə yaşamaq da xəstəlik riskini artıran səbəblərdəndir)
xəstəliyin ilkin əlamətlərindən biri özünəqapanma-asosiallaşmadır.xəstəliyə diaqnoz qoyularkən diqqətli olmaq lazımdır.məs:erkən dönəm şizofreniya uşaqlarda meydana gələn atipik psixozla qarışdırıla bilər.bundan başqa ilk baxışda şizofreniya əlamətləri kimi görünən əlamətlər bir çox digər xəstəliklərlin əlamətləri ola bilər.2000-ci ildə araşdırmaçılar ilk baxışda şizofreniya kimi görünən əlamətlərin iştahsızlıq,aseksuallıq,dromomaniya,piromaniya və kleptomaniya əlamətləri olduğunu aşkarlamışdılar.

bronxial astma

bronxial astma – ilk növbədə bronxların – agciyər tənəffüs yollarının iltihabi-allergik xəstəliyidir. lakin iltihabın allergik reaksiya və ya xroniki xəstəlik olmasından asılı olaraq allergik komponentli astmani qeyri-allergik astmadan fərqləndirirlər. qeyri-allergik astmada xroniki iltihablı tənəffüs yolları həddən artıq həssasdırlar. hər hansı qıcıqlanma bronxların spazmasına aparır, tənəffüs məhdudlaşır və bu da öskürək və boğulmalara gətirib çıxarır. astmatiklər üçün tutmalara səbəb olan bir çox faktorlar vardır, məsələn; siqaret tüstüsünün kəskin iyi, məişət kimyası vasitələri, sabun, ətriyyat, işlənmiş qazlarin tüstüsü və s. bir cox dünya alimlərinin gəldiyi nəticə heç də təsəlliveriçi deyil: hər beşinçi astmatik peşəsinə görə bu xəstəliyə tutulur.