arnolfini portreti

jan van eyck-in 1434-cü ildə pano üzərinə yağlı boya texnikası ilə çəkdiyi rəsm. simvolikası ilə diqqətimi çəkən əsərdir. bəzi maraqlı məqamlar:
arnolfini rəsmdə əlini qaldırmış şəkildə təsvir olunub, nigahın qıyıldığı sırada and verdiği düşünülür.
cütlüyün orta-üst tacir sinifinə aid olduğunu adamın göstərişli papağı, paltarının bahalı materialından, xanımının baş örtüsündəki krujeva detalından bilinməkdədir (+ arnolfininin sol yanındakı sandığın ve pəncərənin kənarında duran portağallar o dönəmin şimal avropasında "kralların meyvəsi" olaraq adlandırılırdı). yerdəki şərq işi xalçadan arnolfininin ticarətlə məşğul olduğunu göstərir. rəsmdəki it də bir başqa zənginlik göstəricisidir (+ it = sədaqətlik).

xanım otaqda çarpayının yanında dayanır, ev sədaqəti simvolu olaraq qəbul edilir. kiçik yumru medalyonlarda isa məsihin ehtirası təsvirləri var. çilçıraqdakı tək yanan şam tanrının varlığını vurğulayır.

güzgünün bir az yuxarısında latın dilində "1434-cü ildə iohannes van Eyk burada idi" yazısı var. Güzgüdə əks olunan bəy və gəlindən başqa birbaşa qarşılarında 2 fərqli insan var. Qırmızı və göy paltar geyinmişlər, onlar şahid sayılırlar. imzaya əsasən, şahidlərdən birinin van Eykin özü olduğu ehtimal edilir.

https://i.imgur.com/zpVBELx.jpg

həyat ağacı

həyat ağacı insanlıq tarixinin fərqli dönəmlərində ən çox istifadə olunan mövzudur. fərqli inanclarda müəyyən bir ağac cinsi həyat ağacı olaraq qəbul edilir (məsələn, zeytun, alma, şam, əncir və bu kimi ağaclar). bir topluma hansı ağac daha çox faydalıdırsa, onu seçirlər insanlar. sonsuz həyat simvoludur. səmavi dinlərdə bu ağac cənnətin ortasında durması və insan qədər qədim olması iddia olunur. islamda adı ayrıca sidrə (şədir) ağacı olaraq da keçir, bəzən adəm və həvvanın almanı məhz bu ağacdan qopardıqları haqqında məlumat var. tək ağaclar tanrının birliyini təmsil edirlər.
həyat ağacı bir motiv olaraq osmanlı sənətində xalça, farfor bəzəklərində, məzar daşlarında və işləmələrində sıxlıqla qarşımıza çıxır. alleqorik anlamda isə biliyi təmsil edir.

ichtus

xüsusilə erkən xristian dövründən etibarən isa məsihi təsvir etmək və onun simvolik bir hala gətirib çıxarmaq üçün istifadə olunan balıq şəklində bir simvoldur. balıq simvolizmini isanın şagirdləri olan peter, andrew, zebedee və john da daxil olmaqla bir çoxu balıqçı olan həvarilərin məsihi təbliğ etmə üsulu idi. yevharistik (eukaristik) anlama da gəlib çıxa bilər. məs.:
1. səhradakı insanları çörək və balıqla bəsləmə səhnəsi (marcus 6:34-44)
2. tiberias gölündə məsih və həvarilərinin yeməyi (john 21:9-22)

i - iota (isa)
ch - chi (christos, yəni məsih)
t - theta (theou, yəni tanrı)
u - upsilon (uios, yəni oğul)
s - sigma (saviour, yəni xilaskar) olmaqla bu bir şifrədir və "tanrının oğlu xilaskarımız isa məsihə ithaf" anlamına gəlir.

adətən yeraltı məzarlarda (katakomblarda) rast gəlinir.