Notice: Undefined variable: querycheckrows2 in /var/www/soz6/sds-themes/vengeful-light/header.php on line 161

benedictus


140   0   0   0
benedictus
5.nəsil yazar
reytinq xalı: 387
entry sayı:140
karma xalı: 97
izləyənlər: 9
sifariş sayı: 6





(youtube: )







son yazdıqları| | əl əməyi göz nuru| favori seçdikləri| favori seçilənləri| bütün entryleri| lövhə

skeomorfizm Bir əşyanın xüsusiyyətlərinin imitasiya edilməsi, onunla oxşar məqsədlərə xidmət edən başqa əşyanın yaradılmasında istifadə edilməsi və ya bir əşya əsasında digərinin yaradılması ilə bağlı yaranmış dizayn anlayışıdır. Skeomorf (Skeuomorph) yunan dilində skeuos (konteyner, qab və ya alət) və morphê (forma) sözlərinin birləşməsindən əmələ gələn sözdür. ilk dəfə termin kimi 1889-cu ildə Henry Colley March tərəfindən işlədilib. Lakin skeomorfizmin ilkin nümunələri isə bundan qat-qat əvvəllərə gedib çıxır.
Ümumiyyətlə skeomorfizm fizikirəqəmsal(digital) olmaqla iki yerə ayrılır. Yəni, həm fiziki, həm də rəqəmsal skeomorfik dizayn nümunələri görmək mümkündür. Fiziki növünə çox öncədən qədim Yunan tikililərində əvvəllər ağac materialından tikilən binaların daha sonradan daşdan tikilməsi lakin əvvəlki kimi ağac üzərində tətbiq olunan memarlıq üslubarının daş üzərində də təkrarlanmasını misal göstərmək olar. Daha müasir nümunələrinə keçən əsrdə Woodie adlanan avtomobillər var idi ki, onların əsasən yan hissələrində ağac materialından istifadə edilirdi. Lakin daha sonra bunun başqa materialla, metalla əvəz edilməsinə baxmayaraq, görünüşə görə sanki yenə də ağac materialından istifadə olunmuşdu.
Məsələn, Chrsyler markalı bu avtomobildə skeomorfizm nümunəsini görə bilərik.

Eləcə də real şam görünüşünü xatırladan bu batareya ilə işləyən şamlar.

Daha bir çox nümunə göstərmək olar.

Skeomorfik dizaynın rəqəmsal dünyada istifadəsi daha geniş yayılıb. Skeomorfik dizaynın bu növü real həyatda istifadə edilən əşyalarla demək olar ki, eyni xüsusiyyəti daşıyan, eyni məqsədlərə xidmətə edən applikasiyaların, düymələrin, və s. dizaynında istifadə edilir. Məsələn, kompüterdə, mobil telefonlarda gördüyümüz piktoqramları (icons) buna misal göstərmək olar. Düymələrin 3-D effektlərlə real həyatdakı düymələri xatırlatması və s.

Ümumiyyətlə, istifadəçi interfeysi və Veb dizaynında skeomorfizm 2 ölçülü (2-D) düz səthdə üç ölçülü (3-D) effekt yaratmağa çalışılması kimi başa düşülür.
Skeomorfizmin istifadəçi interfeysində istifadəsi bir neçə səbəbdən zəruri hesab olunurdu. Bunlardan biri o idi ki, insanlar kompüter, mobil telefon əşyalardan istifadə etməmişdilər və onların funksiyalarını daha tez başa düşmək üçün dizaynerlər istifadəçilərə əvvəlcədən real həyatdan tanış olan piktokqramlardan istifadə etdilər. Tanışlıq hissi adaptasiyanı və öyrənməni asanlaşdırdı. Belə ki, zibil qabı işarəsinin nəyə xidmət etdiyini tapmaq o qədər də çətin olmadı. Çünki istifadə olunan piktoqram real həyatdakı zibil qabının demək olar ki, eynisi idi. Eləcə də, telefon kamerası ilə şəkil çəkən zaman fotoaparatla şəkil çəkəndə gələn səs effektinin istifadəsi, Amazon kimi alış-veriş saytlarında istifadə olunan bazarlıq arabası nişanı da skeomorfizm nümunələrindən hesab olunur. Skeomorfik dizayndan əvvəlki qədər istifadə öz aktuallığını itirib. Bir növ əvvəlki missiyasını itirib. Çünki hal-hazırda azyaşlı uşaqlar belə smartfon və kompüterlərdən necə istifadə etmək lazım olduğunu hansı işarənin, piktoqramın nəyi bildirdiyini bilirlər. Doğulduqları dövr buna şərait yaradıb. Ona görə də son illər skeomorfik dizaynın yerini flat design alıb.
Skeomorfizm nümunələrində veb dizaynda qrafik istifadəçi interfeysi/graphical user interface(giu) anlayışı ortaya çıxandan bəri rast gəlinir. Bu o deməkdir ki, hələ ötən əsrin 80-ci illərindən, daha dəqiq desək 70-ci illərindən rast gəlinir. Əslində qrafik istifadəçi interfeysinin ilk dəfə təqdimatı Apple şirkəti ilə əlaqələndirilir. Lakin ilk dəfə giu 1970-ci illərin əvvəllərində Xerox şirkətinin Xerox Alto adlı kompüterində tətbiq edilmişdi. Burada ekranda müxtəlif primitiv piktoqramları görmək mümkün idi. Amma problem bunda idi ki, kompüterlər çox baha idi və sadəcə 2000 ədəd satılmışdı. (Onlar da daha çox tədqiqat məqsədli istifadə üçün universitetlərə). 1981-ci ildə istifadəyə verilən Xerox Start adlı kompüter daha geniş kütlə üçün nəzərdə tutulmuşdu. Amma bu kompüterin ekranında da qovluq, fayl kimi sadə piktoqramlar görmək mümkün idi.
Apple şirkətinin 1983-cü ildə təqdim edilən ilk qrafik istifadəçi interfeysli kompüteri olan Apple Lisada zibil qabı, saat, kalkulyator kimi piktoqramlardan istifadə edilmişdi. 1984-cü ilə kimi istifadə olunan piktoqramlar tamamilə sadə görünüşlü və az sayda idi. Steve Jobs skeomorfizmin əsas tərəfdarlarından biri idi və o düşünürdü ki, kompüterdən istifadə hər kəs üçün aydın olmalıdı. Bu da yalnız skeomorfik elementlərdən istifadə ilə mümkün idi. 1984-cü ildə Apple Macintosh(Mac) kompüteri istifadəyə veriləndə istifadəçi interfeysi, ilk dəfə təqdim olunan piktoqramlar o dövr üçün böyük yenilik idi. Həmin piktoqramların yaradıcısı, haqqında “woman who gave the Macintosh a smile.” deyə bəhs edilən Susan Kare idi.

Susan Kare tərəfindən hazırlanan orijinal Apple Macintosh skeomorfik piktoqramları

iOS-un ilk versiyalarına nəzər yetirsək görərik ki, istifadəçi interfeysi elementlərinin əksəriyyəti skeomorfik dizaynda idi.
2007-ci ildə ilk iPhone modelinin yaradılması ilə skeomorfizm də daha geniş istifadə olunmağa başladı. Bəziləri hətta Apple-ın necə deyərlər, lap ağını çıxartdığını da düşünürdülər. Demək olar ki, bütün elementlər realist idi. Kölgələr, 3-D effektlər, teksturalar, realistik təqvim, kalkulyator, qeyd götürmək üçün nəzərdə tutulan tətbiq, telefon kitabçası, elektron kitab oxuyarkən səhifələmə effekti və s. kifayət qədər realistik idi.
Ümumiyyətlə, Apple şirkəti 2000-ci illərdə skeomorfik dizayn elementlərindən həddən artıq istifadə edib. Steve Jobs-un ölümündən sonra bir növ Apple yavaş-yavaş skeomorfik dizayndan da uzaqlaşdı və daha minimalistik və skeomorfizmin yaratdığı qarışıqlıqdan uzaq, sadə Flat Dizayna keçdi. 2013-cü ildə iOS 7-nin təqdimatı ilə Apple Flat Dizayna keçdiyini bir növ bəyan etmiş oldu.

iki şəkli müqayisə etsək, görərik ki, skeomorfizmə xas olan 3-D effektlər, kölgələr, daha realistik piktoqramlar yerini daha sadə və minimalistik versiyalarına verib.
Skeuomorfizmdən ilk əl çəkən, Flat dizaynın lap əvvəldən tərəfdarı olan isə Microsoft şirkəti idi. 2012-ci ildə Windows 8-in yeni istifadəçi interfeysi bunu göstərirdi.

Skeomorfizm tamamilə yoxa çıxan deyil. Forbesin elan etdiyi kimi Skeomorfizm ölməyib. Yəqin ki yaxın gələcəkdə də gözlənilmir. Sadəcə daha minimalistik yanaşma qazanıb. Son illərdə hətta yeni forması olan neumorphismlə geri döndüyünü deyənlər də var.
Əlavə məlumat üçün mənbələr:
https://blog.hubspot.com/website/skeuomorphism
https://qz.com/emails/quartz-obsession/1825310/
https://www.invisionapp.com/inside-design/skeumorphic-design
roger ebert Hollywood Walk of Fame-də ulduzu olan məşhurlar içərisində yeganə film tənqidçisi olmaqla yanaşı, həm də kinotənqid sahəsində ilk pulitzer mükafatı alan şəxs.
Özünəməxsus üslubu ilə seçilirdi.
Mərhumun adını daşıyan kinotənqid xarakterli sayt, link link həyat yoldaşı Chaz Ebert tərəfindən idarə olunur.
Bu saytda R. Ebertin ölümündən əvvəlki, həmçinin digər tənqidçilərin də yazıları yer alır.
"No good movie is too long and no bad movie is short enough."
qağayı anton çexovun gec də olsa, bir neçə gün əvvəl oxuyub bitirdiyim pyesi. əsərdə hadisələr 19-cu əsr rusiyasında cərəyan edir. çexov özü bu pyesi komediya adlandırsa da, mənim üçün və güman ki, çoxları üçün bu tragikomediyadır və ya sadəcə tragediya. əslində, bəlkə də çexov öz yaratdığı obrazlara rişxəndlə baxır, çünki hər biri öz bədbəxtçiliyini bir növ özü yaradır.
4 pərdəli pyesin demək olar ki, bütün obrazları öz həyatlarından narazıdır. heç biri bir-biri ilə düzgün ünsiyyət qura bilmir, bir-birilərini başa düşmürlər. ancaq mənim yəqin ki, ən üzüldüyüm gənc yazar treplev oldu. ən çox qıcıqlandıran isə yəqin ki, anası arkadina.
əsərin bütün obrazları oxuculara güman ki, kimlərisə xatırladacaq. ya da elə bəzən özlərini.
qağayı pyesdə bir neçə dəfə müxtəlif məqamlarda qarşımıza çıxır. bəzən treplev, bəzən də sevdiyi nina şəklində.
əsəri oxuyandan bir neçə gün sonra internetdə təsadüfən qarşıma ikicə gün əvvəl paylaşılmış bu video çıxdı:
(youtube: )

"kağız üzərində filosof olmaq necə də asandır, doktor. həqiqətdə isə necə də çətin!"
komdenin arzuları Fikrimcə Azərbaycan musiqi tarixinin ən yaxşı bəstəkarlarından biri, bəlkə də birincisi olan Arif Məlikovun iki qəlbin dastanı adlı baletindən mənim ən sevdiyim parça.
(youtube: )

Bəstəkar, baleti özbək əsilli şair Mirzə Əbdülqadir Bedilin rəqqasə Komde və musiqiçi Modanın məhəbbətindən bəhs edən "komde və modan" adlı poeması əsasında bəstələyib. Baletdən olan bu gözəl parça isə dinlədiyim gündən bəri məni ovsunlayıb.
Gözəl film çəkmək lazımdı. Bu əsəri də səhnələrdən birinə yerləşdirmək.
pringles Qablaşdırma və qutu dizaynı Fred Baur adlı Amerikalı kimyaçıya məxsus çips markası.
Procter & Gamble şirkətinin tapşırığı əsasında Fred Baur iki ilini tez qırılmayan, hazırkı formada olan çipsləri və hamımıza məlum silindrik formalı Pringles qutusunu yaratmağa sərf edir. Lakin P&G üçün onun çipslərinin dadı bazara çıxarmaq üçün kifayət qədər yaxşı deyildi. Bir müddət sonra eyni şirkətin başqa bir işçisi Alexander Liepa çipsləri daha dadlı etməyin üsulunu tapır, onun resepti ilə hazırlanan yeni çipslər bəyənilir və beləliklə, ilk dəfə 1967-ci ildə silindrik formalı qutuda P&G şirkətinə məxsus Pringles çipsləri bazara çıxarılır.
Fred Baur öz dizaynına o qədər bağlı idi ki, hətta külləri ölümündən sonra öz vəsiyyətinə uyğun olaraq övladları tərəfindən Pringles qutusunda basdırılıb.
Dünyada ən çox satılan çips markalarından biri olan Pringles 2012-ci ildə hazırkı sahibi Kellogg's şirkətinə 2,7 milyard dollara satılıb.
qəribə adlar Ölkəmizdə saymaqla bitməyəcək qədər çox rast gəlinən adlar. Maraqlı olan odur ki, övladlarının gələcəkdə utanacağı, bəzən yaş ilə əlaqədər olaraq "qəddar" olan yoldaşları, bəzən də düşüncəsiz insanlar tərəfindən məsxərəyə qoyulacağını heç mi düşünmürlər?!
Valideyn olmaq həddən artıq çətin bir işdi. Övladın üçün hər şeyi yüz ölçüb, bir biçməlisən. Nə vaxtsa, belə böyük bir məsuliyyəti üzərimə götürə biləcəyimə əmin deyiləm.
modjo bu sifarişi verən: Schulzek
Əksəriyyətimizin bu
(youtube: )
mahnı ilə tanıdığı iki nəfərdən ibarət fransız musiqi qrupu. House janrında fəaliyyət göstərən ikilinin yaradıcılığı 1999-2003-cü illəri əhatə edir.
vergüenza ajena ispanca "başqasının yerinə utanma"mənasını verən ifadə. Rus dilində "испанский стыд"/ispan utancı olaraq istifadə olunur. ingilis dilində də "Spanish shame" ifadəsi var. Amma, düzünü desəm, bu ifadə o qədər də çox qarşıma çıxmayıb. Onun yerinə, tam düzgün ekvivalenti olmasa da, cringe ifadəsi daha geniş şəkildə istifadə olunur.
Bu ifadənin ispan utancı adlandırılması heç də ispanların dünyanın ən utancaq milləti olduğu demək deyil. Sadəcə ispanlar ilk dəfə bu utanc hissinə ad veriblər.
tarixin ən böyük icadı Bu da sualdı? Təbii ki, ötən əsrdən etibarən həyatımızı hər anlamda gözəlləşdirən, bir gün belə onsuz qalanda dəli kimi olduğumuz icad.
(bax: internet)
kontralto Ən yaxşı nümunələrindən biri kimi q lazzarusu göstərə biləcəyimiz qadın səsi.
(youtube: )

Mahnıya ilk qulaq asanda kişi və ya qadın olduğunu ayırd etmək olmur. Amma bir qədər qulaq asdıqdan sonra qadın səsi olduğu aydın olur.
a hidden life Sevimli rejissorum Terrence Malickin 2019-cu ildə izləyicilərin ixtiyarına verilən filmi.

Bu insanın filmlərini ya çox tənqid edirlər, ya da çox bəyənirlər. Sanki bunun ortası yoxdur. Şan-şöhrətdən qaçan, demək olar ki, 40-50 illik yaradıcılığı dövründə bir-iki dəfə kameralar qarşısında görünən utancaq rejissor Terry, filmlərini kommersiya məqsədilə çəkmir. Dünyanı, insanları, təbiəti gördüyü kimi təsvir edir. Rejissorun özünəməxsus dəsti-xətti bütün filmlərində hiss olunur. O həmin rejissorlardandır ki, filmə baxan kimi deyirsən ki, bax bunu T. Malick çəkib.
Sözügedən filmdə də bu hiss olunur. Amma ötən onillikdə çəkdiyi filmlərində the tree of life filmini çıxmaqla, sanki nəsə çatmırdı. Vizual olaraq filmlərinin hamısı çox gözəldir. Amma hekayə cəhətdən ssenari havada qalırdı. Ümumiyyətlə, əmməli-başlı bir ssenari də yox idi. Əvvəlcədən hazırlanmış və plan üzrə gedən hekayə olmur Terrynin filmlərində çox vaxt. Həmişə ssenariyə əlavələr olur, aktyorlardan improvizasiya gözləyir o həmişə. Özlərindən nəsə əlavə etməklərini istəyir.
Son filmdə də öz üslubunu qoruyub saxlayıb. Lakin bu dəfə o bizim qarşımıza real hadisələrə əsaslanan sağlam bir hekayə ilə çıxır. Özü də müharibə mövzulu.
ikinci dünya müharibəsi vaxtı nasistlər tərəfində döyüşmək istəməyən, onların fikirlərinə qarşı olduğunu açıq şəkildə vətən xaini damğası yeməyi gözə alaraq rədd edən avstriyalı Franz Jagerstatterin hekayəsidir. Sağ ikən xain adlandırılan bu şəxs, ölümündən çox illər keçdikdən sonra qəhrəmana çevrilir.
Filmin baş qəhrəmanını alman aktyoru August Diehl, həyat yoldaşını isə avstriyalı aktrisa Valerie Pachner canlandırır. Aktyorların hər ikisi rollarına bürünmək üçün Avstriyanın kiçik bir kəndində çəkiliş müddətində əsl fermer kimi yaşayıblar: dəryazla ot biçiblər, kartof əkiblər, inək sağıblar və s.
Film hardasa 3 saata yaxın davam edir. Çox insan filmin uzunluğuna görə ona yaxınlaşmaq istəmir. Amma əminliklə deyə bilərəm ki, rejissor, aktyor işi o qədər gözəldir ki, insan baxanda heç yorulmur. Yenə də, şəxsi zövq məsələsidir. Elə filmlər var ki, baxmayaraq ki, çox insan bəyənir, mən sonunu güclə gətirirəm. Tastes differ.
"Do you imagine that anything you do will change the course of this war? That anyone outside this court will ever hear of you? No one will be changed. The world will go on as before. You'll vanish."
möhtəşəm türk mahnıları Bütöv şəkildə musiqisi ilə birgə möhtəşəm deyə bilərəmmi, düzü, əmin deyiləm. Amma sözləri çox anlamlı olan bu mahnı gəldi ilk ağlıma bu başlığı görəndə:
(youtube: )


Bir bakarsın oyuncağın kırılmış
Arkadaşın sana küsmüş darılmış
Kavga etmiş; kaşın, gözün yarılmış

Yaşlı gözlerle bana gelip sakın üzülme yavrum
Böyle büyür insanlar; ağlamak çare değil
Zaman değirmenini durdurmak kolay değil (ama babacığım)

Sendeki sen sana soru sorunca
Ortaçağı Galile'yi bilince
Okuduğun ince Memed olunca

Yaşlı gözlerle bana gelip sakın üzülme yavrum
Böyle büyür insanlar; ağlamak çare değil
Zaman değirmenini durdurmak kolay değil (ama babacığım)

Pırıl pırıl bir ilk bahar gününde
ilk aşkının gerçeğinde düşünde
Bir burukluk varsa eğer içinde

Yaşlı gözlerle bana gelip sakın üzülme yavrum
Böyle büyür insanlar; ağlamak çare değil
Zaman değirmenini durdurmak kolay değil (ama babacığım)

Yaşadığın, gördüklerin dışında
Mutluluğu kuytularda bulunca
Birde şöyle etrafına bakınca

Yaşlı gözlerle bana gelip sakın üzülme yavrum
Böyle büyür insanlar; ağlamak çare değil
Zaman değirmenini durdurmak kolay değil (ama babacığım)

Bir gün gelir dünya sana uymazsa
Değiştirmek eğer elden gelmezse
Şarkılarım sana miras kalmışsa

Yaşlı gözlerle bana gelip sakın üzülme yavrum
Böyle büyür insanlar; ağlamak çare değil
Zaman değirmenini durdurmak kolay değil (ama babacığım)
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20