Qalstuklu_siçovul


17   0   0   0
bu yazar sözlükdən uzaqlaşdırılıb.

Qalstuklu_siçovul 9.nəsil umbay
reytinq xalı: 85
karma xalı:-153
entry sayı:17
izləyənlər:2
sifariş sayı:0

son yazdıqları| | əl əməyi göz nuru| favori seçdikləri| favori seçilənləri| bütün entryleri| lövhə
Ötən günə gün çatarmı,
Calasan da günü günə…
(youtube: )





kopi luwak Dünyanın ən bahalı və ən az istehsal edilən qəhvəsidir. indoneziyada hazırlanan bu qəhvə çeşidinin maraqlı bir hazırlanma üsulu var:

Deməli, misk pişiyi qəhvə budaqlarında gəzərək onları yeyir. Daha sonra həzm etdiyi qıcqırmış qəhvə dənələrini bədənindən nəcis şəklində xaric edir. Bu nəcis isə istehsalçılar tərəfindən ayırd edilir və qəhvə dənələri toplanılaraq qovrulur, paketlənir.

qeyd: Alası olsanız, açıb bir baxın, bok da çıkabilir -*
90-cı illərdə uşaq olmaq 90-cı illər- rəhmətlik atamın təbirincə desəm, "xamlıq dövrü" idi. Hərkəsin bir-birinə etimad göstərdiyi, yalan və riyakarlıqdan uzaq, səmimiyyətin və ünsiyyətin bol olduğu illər.

Sevgilər, kiminsə döşlərinin böyüklüyü vəya bel ölçüsünə görə, kiminsə aylıq məvacibinin miqdarı vəya maşınının nömrəsi üzərinə qurulmurdu. Münasibətlər və mübahisələr, ramiz dayı demiş, iki nəfərlik idi.

Dostluqlar belə, bir addımlıq məsafə qədər yaxınıydı. Dostlarla görüşüb xoş vaxt keçirmək üçün dəbli restoranlara ehtiyac duyulmurdu, məsələn. Qonşu həyətdə, çinar ağacının altında, nərd oynanılır vəya ailəcə kabab çəkilirdi.

insanlar əl-ələ verərək, "yaralara" məlhəm qoyub, sarıyardılar. Yaranın yaranma səbəblərini araşdırar, bir daha olmaması üçün "mümkün vasitələrdən" istifadə edərdilər. Yox, əgər bu yara, "infeksiya" qapıbsa və bu, qabaqda "qanqren" yaradaraq "bütün vücudu təhlükə altına" alacaqdısa, ən sonuncu ehtimalla (ki əgər bunu başqa vasitələrlə aradan qaldırmaq mümkün deyildisə), yaranın olduğu nahiyə "kəsilib atılardı".

Pislik, oğraşlıq, vicdansızlıq yoxuydu mu? Varıydı- hər yerdə, hər zaman, müəyyən ölçüdə. Bu olub, olacaq da. Ya daha azıydı, ya daha gizlin edilirdi, ya da ki biz uşaq olduğumuz üçün heçnədən xəbərimiz yoxuydu. Bu məlumatsızlığın özü belə gözəliydi.

Biz də (90-ci illərdə uşaq olanlar), bu konvenyerdə hazırlanan məhsullar idik.

Atalarımızın yeni dərs ili üçün hər dəfə aldığı məktəb ləvazimatları könlümüzü riqqətə gətirərdi, nəinki indi doğum günümüzdə bizə hədiyyə edilən orijinal "rolex" saatı.

Qonşuluqda həmyaşıdımızın anasının tez-bazar hazırladığı pomidor-yumurta bizə daha dadlı gələrdi, nəinki indi nifrət etdiyimiz iş yoldaşlarımızla məcbur qalıb yediyimiz "arizona chicken".

indiki uşaqlar kimi özümüzü cıraraq, şüvənliyimizə basaraq, sırtıq kimi hər gördüyümüz şeyi valideynlərimizə aldırmazdıq, məsələn. Ki onsuz da çeşidlilik elə də çox deyildi. Adicə uşaqlar üçün mağazalarda türkiyədən gələn saqqızlardan, ucuz iran keklərindən savayı, demək olar ki, heç nə yoxuydu.

Amma biz "bakuş"la xoşbəxt ola bilən uşaqlar idik, noldu bizə? Özümüzü harada itirdik və harada xəta etdik?
arnavut kaldırımı Gravi'nin sözü olmasın, türklərin wtf deyə biləcəyimiz mahnılar silsiləsindən...
Demet Sağıroğlu tərəfindən ifa edilən bu möhtəşəm mahnı mənlə yaşıddır -*
Bir 90'lar incisidir. indikilər bilməz.

"öpsem bebek gözlerinden çok ağlatırlar,
sarsam seni kollarımdan bir gün alırlar,
sevsem seni doyasıya yıpratırlar..."
*

(youtube: )
haillucifer "Bok da çıkabilir" söhbətinin poxunu çıxaran yazar -*
sözaltı günlük Hərbi xidmətdə olarkən, zastava rəisimiz həmişə deyərdi: "Yaxşı vəya pis insan yoxdur, yaxşı vəya pis əməllər var". Bu, bəlkə də çox şablon cümləydi, amma bəsit biri kimi düşündüyüm insanın işlətdiyi bu cümlə, o zaman mənə çox təsir etmişdi. Bu cümləni saatlarla düşünər, ona müəyyən əlavələr edərdim.

Zastava rəisi həqiqətən haqlıydı. Doğrudan, biz, kimə yaxşı, kimə pis deyirik ki? Yəni bu qənaətə necə gəlirik?

Həyatımda etdiyim ən böyük səhvlərdən biri də türk liseyindən vaxtında çıxmamağım idi. Onsuz da elə də intellektual bir ailənin övladı deyildim. Onsuz da cahil bir toplumda böyümüşdüm. Bir də din adı altında öz yaramaz niyyətlərini, əməllərini pərdələyən bu bədəsil "xidmətçilərin" əhatəsində böyümək, artıq həyata 3-0 geridə başladığımın carçısıydı.

Çox gec öyrəndim hərşeyi, çox gec. Bugün belə keçmişin qırıntılarını üstümdən çox çətinliklə ata bilirəm. Təbii ki, bütün bunların mənim üçün müsbət tərəfləri də varıydı. Məsələn, o dönəmlər "yaxşı insan" olduğuma inanır, "pis əməllərimi" "şeytanın işi, oyunu, vəsvəsəsi" kimi xarakterizə edərək, fərqində olmadan məsuliyyəti bir növ üzərimdən ataraq mənəvi rahatlıq tapırdım.

Yuvadan ayrıldıqdan sonra isə əslində, özümlə əsl üzləşmə zamanı idi. O zamanlar da biraz məsuliyyətsizlik edərək, necə deyərlər, palaza bürünüb elnən sürünürdüm, ta ki Herman Hesse ilə tanış olanadək.

Hesse məni Dostayevskiylə, Dostayevski Lars Von Trier ilə tanış etmişdi. Onlarla tanış olmağım, özümlə tanış olmağım demək idi. Amma bir şeyi hesaba qatmamışdım ki, əvvəlki "mənəvi rahatlığım" məni ömürlük tərk etmişdi.

Həyata yenicə atılmağa başlayan körpətək yuvadan ayrılmaq mənə çətin gəlirdi, amma gerçək dünya ilə tanış olmalıydım. Oxuduqlarımı həqiqi qəbul etməkdə hər tərəddüd yaşadığımda, həyat öz vurduğu sillələrlə fərqindəlik, idrak yolunda tərəddüdlərimə məzar qazırdı.

Bergman'ın "persona"sı, Trier'in "dogville"si mənə sübut etmişdi ki, mən heç də "yaxşı insan" deyiləm.
Paolo Genovese'nin (başqa dillərdə də "remake" olunmuş) "Perfetti sconosciuti"si (perfect strangers) məni təpiyinin altına salıb, it balası kimi çırmışdı.

Bunlar isə son deyildi. Öyrənilən hər bilgi, yaşanılan hər bir hadisə, məni bir addım daha həyatla, insanlıqla, özümlə tanış etmiş olurdu. Qavranılan hər kiçik reallıq biraz daha əsl həqiqətə aparırdı. Yolun sonunda məni nə gözləyir, bilmirəm, amma bu yolu sonadək getməyə, açığı, cəsarət etmirəm.

Hesse mənə anlatmışdı ki, günahı "şeytan"ın, savabı "mələy"in üstünə atmağa lüzum yoxdur, çünki sən özün şeytan və mələyin vəhdətisən. Və Freyd sakitcə izah etmişdi ki, hər gün öldürməyə çalışdığın "şeytan", əslində, biraz daha səninlə dostlaşmağa başlayır.

Öyrənmişdim ki, özümü bir bütün olaraq qəbul edim, amma edə bilmirdim. Təsəvvür elə ki, dünən gecə qardaşınla söhbət edirsən, amma səhər öyrənirsən ki, bu heç sənin qardaşın deyil. Bəzi şeyləri qəbul etmək elə də asan olmur.

Bir neçə dəqiqə olar ki, balkona siqaret çəkmək üçün çıxmışdım və yuxarıdan ortayaşlı bir kişinin səsi eşidilirdi: "Həci, belə demə, mən yaxşı insanam, Allah adamıyam, pis işlərlə işim olmaz. Halal-haram bilən biriyəm, elə şeylər məndən uzaqdı..."

Bu cümlələri eşidəndə əvvəlcə məndə yazmaq istəyi yarandı. Sonra isə başımı yuxarı qaldıraraq, o telefonla danışan "Allah adamına" bir neçə kəlmə demək istədim.

Kimə gəlirsən, dümbələk? Məgər sən həqiqətən özünü "yaxşı insan" hesab edirsən? Sadiq, dürüst, yalandan uzaq. Yaxşı ata, yaxşı yoldaş, hə? Və insanlara onların həssas nöqtələrinə toxunaraq sikiş gəlməyi planlayırsan? Məgər həqiqətən sən heç google chrome'də gizli pəncərə açmamısan? Məgər həqiqətən history'ni heç silməmisən? Sənin history'in sənsən, özünsən. Onlar səni təşkil edir.

Deyə bilmədim, demədim, yazmağı tərcih etdim. Bax, biz buyuq. Hamımız eyni poxuq. Hər səhər özümüz üçün bir rol müəyyən edib onu oynuyuruq. Sadəcə kiminin performansı aşağı səviyyəlidir, kiminki isə oskarlıq. Yalnız axşamlar güzgüyə hər baxanda, əslində, bilirsən nə zibil olduğunu (əgər idraka sahibsənsə).

Bütün günü arsızca milli-mənəvi dəyərlərdən, ana haqqı-tanrı haqqıdır'dan, sevgidən, dürüstlükdən danışanlar, görən, həqiqətən heç utanıb yerə girirlər?

Gərək Michael Haneke, "Caché" filmindəki kimi sakit, düzgün həyatımıza kamera tutsun da mı, biz, bu sakit, düzgün həyatımızın arxasındakı kirlilikləri, natamamlıqları, vicdansızlıqları görə bilək?

içi mən qarışıq, hamımız saxtakar, əclaf, nanəcib varlıqlarıq. Baxmayın buradakı rollarımıza.

Sartr'ı tanımamış, özümü dünyanın mərkəzində hiss edirdim. Bir gün mənə isbat etmişdi ki, mən heçkiməm.

Mən yalnız bütün günü burada və sosial həyatda artistlik etməyi bacarıram. Mən yalnız içi boş cümlələr yazmağı bacarıram. Mən ortalama bir ömür çərçivəsində təbiətə yalnız 5 ton nəcis bəxş edirəm. Mən heçkiməm, heçkim...
umbaylama Adolf Hitler'in əsirlər üzərində apardığı təcrübələrdən biri də insanın suda donması ilə bağlı idi. Qurbanlar lüt şəkildə soyuq suya salınır, çıxarılaraq küləkli havada saxlanılır, sonra təkrar soyuq suya salınaraq işgəncəyə məruz qalırdı. Buza dönmüş əsirlərin yalnız bir qismi isti vanna vasitəsi ilə ayıla bilirdi. Bununla da alimlər kəşf etmişdilər ki, əgər insan kəlləsinin arxa hissəsi donmursa, onun xilası mümkündür.

Hər nə qədər "Yevgenika" elmini təqdir etməsəm də, hər bir insanın "yaşamaq hüququ" kimi anadangəlmə təbii hüququnun tapdalanmasına qarşı çıxsam da, etiraf edim ki, bu təcrübə məni həyəcanlandırmış, düşünməyə vadar etmişdi. Təcrübə nəticəsində isə indi təyyarələrdəki xilasedici jiletlərin arxa hissəsində xüsusi bir yastıq var. Təyyarə qəzaya uğrayarsa, buzlu okeana, dənizə düşmüş insanlar artıq ölmürlər. Çünki həmin yastıq başın arxasının suya dəyməsini önləyir və artıq insanlar, buzlu suda donmadan, xilasedici qrupun hadisə yerinə gəlməsini gözləyə bilirlər.

Hərbi xidmətdə olarkən yer belləmək, sistem çəpəri çəkmək kimi işləri (şəhərdə böyüdüyüm, heç vaxt təsərrüfat işləriylə məşğul olmadığım üçün) həqiqi mənada bacarmırdım. Bu bacarıqsızlıq məni xilas etmişdi. Belə ki, zabitlərdən "xal almaq" üçün bu işlərə həvəslə qol qoyan əsgərlərdən fərqli olaraq, 40-42 dərəcə istidə heç kimə lazım olmayan, ancaq baş qatmaq üçün icra edilən mənasız işlərdə çalışmırdım. Onsuz da "bir zibilə yaramadığımı" anlayan zastava rəisi, mənə maksimum divar boyamağı tapşırırdı (düzdü, bunun əvəzini başqa şəkildə, psixoloji olaraq çıxırdılar).

Bəzən bizim təqdir etmədiyimiz, ikrahla yanaşdığımız hansısa fenomenlərə, hansısa insanlara, hansısa hislərə, hansısa bacarıqsızlıqlara, hansısa digər davranışlara vəs. əslində, daha dərindən baxdıqda orada müsbət, xilasedici, produktiv nələrsə görə bilərik.

Doğrusu, bu entry'ı yazmağım biraz spontan baş verdi. Başlığa nə dərəcə uyğundu bilmirəm, dedim, fürsətdən istifadə bu "umbaylama" məsələsinə də az-çox toxunum. Sözlüyə ilk daxil olan vaxtlarımda bunu çox ciddiyə alırdım, indi isə əslində pis birşey olmadığı, hətta mənim xeyrimə olduğu qənaətindəyəm.

Gec də olsa, "umbaylama"da xüsusi bir qərəzin gizlənməmiş olmasını anlayıram. Dünən yazdığım #300525 nömrəli entry böyük bir kəsim tərəfindən bəyənildiyi halda, 2 nəfər tərəfindən umbaylanıb, amma mən buna üzülmürəm, əksinə sevinirəm.

Çünki anlayıram ki, bu "umbaylama" xarakter etibariylə destruktiv yox, produktiv nəticələrə səbəb olur. O yazı umbaylanmalıdır da. Bəzən düşünürəm ki, sözlükdə sözün həqiqi mənasında əjdaha yazarlar varkən, əjdaha entry'lar yazıla-yazıla, mənim yazdığım niyə də əjdahalansın ki? Heç bir intellekt qoxumayan, informativ çalarlardan uzaq bir entry, əlbəttə, umbaylanma haqqına sahibdir (öz adıma danışıram).

Dediyim kimi bu "umbaylama" produktivliyimi artırır. Mənə sadə dildə izah edir ki, daha dərin və fəlsəfi məzmunlu entry yazmalısan, yaza bilərsən. Yuxarıda qeyd etdiyim kimi, bu davranışda belə mənə yararlı olan nəyinsə çıxarışını edə biləcək fəhmə sahibəm.

"Umbaylama", belə demək mümkündürsə, həm də sizə "qoz qoyulması"nın təzahürüdür. Pis rəy belə, bir rəydir. Pis rəftar belə, bir rəftardır. Vay o günə ki, nə əjdahalana, nə maraqlı səs ala, nə də ki umbaylanam. Bunu artıq qəbul edə bilmirəm. Özümü "siklənməmiş" kimi hiss edirəm.

Əlqərəz, umbaylanmaqdan çəkinməyin. Əhvalınız korlanmasın. Bu sizin xeyriniz üçündür.
cəmiyyətdən iyrənmə səbəbləri Adətim üzrə şənbə gününü yaxşı dəyərləndirmək üçün, ilk iş olaraq səhər yürüşünün günə yaxşı başlanğıc olacağı qənaətinə gələrək aşağı düşməyi qərara aldım. Düşməz olaydım.

2-3 siqaretim qaldığına görə yürüş öncəsi siqaret almaq üçün məhəllədəki marketə tərəf üz tutmağı düşündüm, çünki sonra yadımdan çıxa bilərdi və yenidən aşağı düşməyə tənbəllik edə bilərdim.

Marketdəki satıcı dayı ilə salamlaşdıqdan sonra gündəmi müzakirə etməyə başladıq. Nə deyirdisə, yola vermək və əlavə əsəb hissi keçirməmək üçün başımı təsdiq naminə yellədirdim. Söhbət əsnasında təxminən 24-25 yaşlarında (bəlkə də çox, çünki yaş verə bilmirəm) əlində kitab olan bir qonşu qız, qazsız su aldıqdan sonra kassaya yaxınlaşdı. Satıcı dayı ilə hal-əhval tutduqdan sonra marketdən çıxdı.

Bu qonşu qızla az da olsa səmimiyyətimiz var və onu az da olsa tanıdığıma görə deyə bilərəm ki, ortastatistik azərbaycanlı qızlardan düşüncə tərzi, mədəni davranış, səmimiyyət və savad olaraq bir pillə öndədir. Həmişə əlində hansısa bədii kitab olar və oxumaq üçün parkda ən sakit bir küncə qısılardı. Bu göstəriş xatirinə deyildi, bilirdim, çünki təvazökar görünmək üçün, habelə bunun qeyri-adi bir şey olmadığını isbat etmək üçün çox vaxt kitabın üz qabığına hansısa varaqla üz çəkər vəya bir şəkildə görünməməsi üçün başqa nəsə edərdi.

Arabir onunla ayaqüstü söhbət edər, düşüncə tərzini anlamağa çalışardım. Hətta o, deyərdi ki, evdə oxumaq üçün şərait olmadığından məcbur qalaraq parka düşür. Yəni əgər həqiqətən də axmaq deyiləmsə, insan sərrafı olmasam da bu yaşıma qədər müəyyən mənada insan tanımışamsa, deyə bilərəm ki, bu qız həqiqətən səmimi idi. Həm bir dəfə dediyinə görə xaricdə magistratura təhsili almaq barədə arzuları, xəyalları var.

Qayıdaq satıcı dayıya. Bu qız getdikdən sonra isə dayı söhbətin mövzusunu dəyişdirərək onun arxasınca dedi:
- Filan blokda olur. Pis qıza oxşamır, amma niyəsə "evdə qalıb". Heçkimə də ərə getmək istəmir. Vallah, indikiləri də bilmək olmur, Allah bilir nəsə bir zibili var ki,... Əşi, nəysə, babalı boynuna...

Evdə qalmaq?? Nəsə bir zibili var?? Babalı boynuna?? Bir neçə saniyə içərisində əsəbdən gözlərim qızmış itin gözlərinə döndü. Daxilimdə qəribə bir alovlanma yaşandı. Əsəbdən parkinson xəstələri kimi əllərim titrəməyə başladı. Beynimdə həmin an meydana gələn ən yağlı söyüşləri ürəyimdə ona söyməyə başladım. Əvvəl düşündüm ki, bu adam üçün tarixdən girim, mentalitetdən, ikili standartlardan çıxım, olmadı, edə bilmədim.

"Ayə, yekə kişisən, yaşından-başından utan, sənin də qızın var" deyərək dayını peysər çıxardım, ay belə dedim, vay belə dedim- kimi bəlağətli cümlələr işlətməyəcəm, çünki bunları etmədim. Kimə nəyi başa salıb izah edəcəksən, ay müəllim? Nə deyəcəksən? Hara qədər? Bunların sayı bir deyil, iki deyil.

Ümumiyyətlə, mən çox pis əsəbləşirəm və əsəbləşəndə özümü idarə edə bilmirəm. Ona görə də hər zaman təmkinli olmağa çalışıram. Həm belə şərəfsizlə biraz dirəşsəm, özümü idarə edə bilməyib ona hücum edər, poxa düşə bilərəm.

Təmkini ələ alaraq sakit tərzdə: "Dayı, ayıbdı, elə demə, ola bilsin ki, təhsilini davam etdirmək istəyir. Həm elə qız deyil o, bilirəm"- deyərək bir şəkildə o xarabadan çıxmağı bacardım. Amma sakitləşməmişdim. Hələ də əsəbdən əllərim titrəyirdi.

Nə vaxtadək, hə? Nə vaxtadək bu zehniyyəti dəyişməyəcəksiniz? Niyə imkan vermirsiniz bir neçə illik lənətli ömrü adam balası kimi yaşasınlar, yaşayaq? Axı niyə bu qədər vicdansız olmaq məcburiyyətindəsiniz? Niyə tərəqqiyə doğru bir addım atmaqdan geriyə gedirsiniz? Niyə kitab görəndə sanki cin, şeytan görürsünüz?

Bir siqaret yandıraraq, üzü binalara sarı şəkildə dayanıb, bu sualları içimdə bina sakinlərinə verməyə başladım. Yürüş etmədim, çünki artıq həvəsdən düşmüşdüm. Evə doğru addımlamaq üçün binaların arasıyla park boyunca yeriməyə davam etdim. Qız isə yenə də parkda idi və kitab oxuyurdu...

Vicdan əzabı çəkirdim, çünki dayıya ən nəcib söyüşlərimi söyə bilmədim...Vicdan əzabı çəkirdim, çünki lazımi cəsarət nümayiş etdirə bilmədim... Vicdan əzabı çəkirdim, çünki dayını susdurma bilmədim...

Vicdan əzabı çəkirəm, çünki mən əclafam.. Bəli, mən, həqiqətən də ən əclaf insanam...
oradour-sur-glane Fransanın Yeni Akvitaniya bölgəsindəki Yuxarı Vyenna departamentində yerləşən, hazırda yaşayışın mövcud olmadığı, tərk edilmiş qəsəbə.

Oradour-sur-glane kəndində ikinci dünya müharibəsi zamanı, 1944-cü ildə qətliam baş vermişdir. Nasistlərin ss dəstələri nasistlərə qarşı müqavimətə dəstək verdiyi üçün (ki başqa fərziyyələr də var) buranın 652 nəfərlik sakinlərinin demək olar ki hamısını kütləvi surətdə qətl etmiş, qəsəbəni dağıntılara məruz qoymuşdur.

Əlavə olaraq qeyd edim ki, deyilənə görə, qətliam zamanı qaçmağa cəhd edən bir neçə nəfər bir ss əsgərinə rast gəlmiş, lakin əsgər buna göz yumaraq, onlara qaçmaları üçün işarə etmişdir.

Kənddə o zamandan bəri heç kim yaşamır. Fransa prezidenti Şarl de Qoll buranın qalıcı şəkildə açıq hava muzeyi və insanlığa qarşı cinayət nümunəsi kimi xatirə olaraq qorunub saxlanılması barədə göstəriş vermişdir.

Qəsəbənin hazırki görüntülərinə aşağıdakı bir neçə şəkildən baxa bilərsiniz:







Və bir də qəsəbənin girişində, sağ tərəfdə "souvies-toi" (remember) yazılı belə bir lövhə də yerləşdirilmişdir:

hənifə məlikova Həsən bəy Zərdabinin həyat yoldaşı. "Əkinçi" qəzetinin nəşrində böyük zəhmətləri olan maarifçi qadın.

Qadın üçün məktəbdə nəinki işləmək, hətta təhsil almağın belə çətin olduğu, xoş qarşılanmadığı bir dövrdə Hacı Zeynalabidin Tağıyevin şəxsi hesabına tikilən Aleksandra imperator rus-müsəlman qız məktəbinin ilk müdirəsi məhz bu xanım olmuşdur.

Hənifə Məlikova belə bir çətin zamanda öz mənzilində bir çox uşağa dərs demiş, qapı-qapı gəzərək qadınlara tikmək, yazıb-oxumağı öyrətmiş, qapı-qapı gəzərək uşaqları peyvənd etmişdir. Deyilənə görə, Həsən bəylə birgə evində təxminən 10-a yaxın uşağı himayə etmişdir.

O, həm də 1908-ci ildə yaradılan ilk qadın xeyriyyə cəmiyyətinin təşəbbüsçüsüdür.

Bununla belə küçədə çadrasız gəzən bu qadın, dövrün din adamları, qaragüruh icması tərəfindən tənqid olunmuş, müxtəlif şəkildə damğalanmışdı.
graviton Sözlükdə xətrini çox istədiyim və entry'larını mütəmadi olaraq izlədiyim 4-5 yazardan biri. Bir müddətdir ki, hesabını deaktiv edib və yoxluğu hiss olunan yazarlardandır. Hesabını deaktiv edən bir çox yazarlar kimi, inanıram ki, o da sözlük oxuyucusu qismində bu entry'ı görür. Ki əgər belədirsə, burdan üzümü tutub adətim üzrə məktub formasında ona bir neçə kəlmə demək istəyirəm:

"Əzizim Graviton,
Hamımızın həyatında günlük daxili təlatümlər, çöküşlər, mənəvi kataklizmlər olur və düşünən biri üçün bu, təbii haldır, qaçınılmazdır. Və hamımız elə bir vaxt gəlir ki, hərşeyin üstündən xətt çəkərək özümüzdən, olduğumuz yerdən qaçmaq istəyirik. Ki bu da zaman-zaman sözlüyə yansıya bilir.

Bunu hamı bilir ki, bəlkə də aranızda ən çox sözlükdən gedib-gələnlərdən biri də mənəm. Hətta ümumiyyətlə yazdıqlarımın heç kimə lazım olmadığını, yazıların dünyanı xilas etmədiyi qənaətinə gələrək entry'larımın hamısını silmiş, zaman-zaman hesabımı deaktiv etmişəm. Hətta sözlük həyatımın bir parçası olduğu üçün ondan qopmaq qeyri-mümkün olduğundan, bir də heç vaxt yazmamaq üçün ən qəliz, unuda biləcəyim bir şifrə də qoymuşam ki, ümumiyyətlə buraya girməyim.

Amma bir dost yazarın email ünvanıma yazdığı bir mesajla anlamışam ki, demək ki yazılanları anlayan, özünü sətirlərimdə tapan insanlar da var imiş. Və demək ki, daxili ağrılarını duyan, bu hisləri səninlə birgə bölüşən insanlara da bu ölkədə rast gəlmək olur. Biz bəlkə də dost deyilik. Bəlkə də heç bir-birimizi ümumiyyətlə yaxşı tanımırıq. Amma yazılar, düşüncələr bizi birləşdirən dəyərlərdir.

Yəqin ki, bir çox filmlərdə ölümlə mübarizə aparan xərçəng xəstələri vəya digər psixoloji reabilitasiya mərkəzlərində olan bəlli qrupların dairəvi formada oturaraq bir-birilərinə daxili dünyalarını açmaları, etiraflar etmələri barədə səhnələr çox görmüsən, dost. Nümunə vermək nə dərəcə doğrudur bilmirəm, amma sözlüyü və bu mühiti o qruplarla eyniləşdirməyə çalışıram çox vaxt. Bilgi mübadiləsindən əlavə, bura bizim özümüz kimilərlə ən dərin duyğularımızı bölüşdüyümüz, özümüzü ən yaxşı ifadə etdiyimiz platformadır.

Nə qədər özümüzdən belə qaçsaq da əlbət gec vəya tez evə geri dönürük. Dönməliyik, çünki bizi gözləyən doğmalar var. Çünki ora bizim evimizdir.
Yaşadıqlarınla bağlı heç bir məlumatım yoxdur, amma sözlükdən uzaqlaşmaq istəyini anlaya bilirəm. Sözüm onadır ki, dost, evinə geri dön. Səni gözləyən doğmalar var. Geri dön və yazmağa davam et. Yaz, yaz ki ölməyəsən...

Hörmətlə, qalstuklu_siçovul "
azərbaycanda seks Yəqin ki, sizin də ətrafınızda etdiyi söhbətlərin əsas motivi yalnız "seks" vəya digər seksual məzmunlu məsələlərdən ibarət olan qohumlar var. Yəqin ki, sizin də ətrafınızda hər söhbətləşdiyinizdə cinsi münasibətdə olduğu oğlanların/qızların sayı ilə lovğalanan tanışlar var. Və yəqin ki, siz də bu səviyyəsiz qohum-tanışlarla bir yerdə olmaqdan heç də məmnun deyilsiniz, amma özünüzü buna mənəvi olaraq məhkum hiss edirsiniz.

Bilmirəm, ölkədə hazırki yaşanan mövcud vəziyyətdə bu mövzuda nəsə yazmaq nə dərəcədə doğrudur, amma buna əminəm ki, ilkindən fərqli olaraq "azərbaycanda seks" başlığı altında fikirlərimi bölüşdüyümə görə kimsə məni qınaq obyektinə çevirməyəcək. Bu yazını isə məni yazmağa bir neçə saat öncə həmyaşıd bir qohumumla telefonda görüntülü danışıqlar sonrası vüsət alan düşüncələrim vadar etdi. Hansı ki, gündəmdən birbaşa heç bir istehsal və intellekt qoxumayan, boş söz yığınından ibarət olan "qəhrəmanlıq hekayələrinə" keçid edilən danışıqlar.

Özümü sıxıcı biri olaraq səciyyələndirmirəm, qətiyyən. Ancaq ki, danışmağa intellektual olmasına heç bir şərtlilik yoxkən belə, daha keyfiyyətli adi insan söhbətləri vəya yumoristik mövzularda danışa bilərdik. Mən isə bu söhbət ərzində dinləyici mövqeyində duraraq onu analiz etməyə, ölkəmizdəki digər gənclərlə müqayisə aparmağa və nəticə çıxarmağa çalışırdım.

Əvvəla bir şeyi bilməyinizi istəyirəm: Dişlərini ağardaraq həyasızca öz "qəhrəmanlıq" hekayələrini danışan şəxslər əgər çox yaxın dostunuz deyilsə və sizə bunları danışırsa, onun xarakterinə şübhə ilə yanaşmanızı tövsiyə edirəm. Əksər hallarda bu tiplər ya yeniyetmə olurlar, ya da ki yeniyetmə təfəkkürlü. Hansı ki, onlar, "Seks hekayələri"nin paylaşıldığı internet saytlarında monitor arxasından fantaziyalarını reallıq kimi qələmə verərək orqazm olan yeniyetmələr vəya yeniyetmə təfəkkürlü gənclərdir.

Bu yaşımadək bir neçə şeyə əmin olmuşamsa onlardan biri də budur (nə qədər şablon da olsa) : Kimdə nə yoxdur, əksər hallarda ondan çox danışır və bir növ özünü isbat etməyə çalışır ki, qarğa, məndə də də qoz var. Və sizə əminliklə deyə bilərəm ki, bu adamların böyük qismi şalvarına boşalan şəxslərdir. Yəni danışdıqları kimi heç də cinsəl həyata sahib deyillər. Bir də əgər sahibsənsə bunu sənin üçün özəl olmayan şəxslə niyə paylaşasan ki? Hələ-hələ (əksər hallarda min cür şərəfsizliklərə əl ataraq) icra etdiyin aktı niyə "qəhrəmanlıq" vəya "marjinallıq" kimi mənə sırıyasan ki?

Başa düşürəm, qismən də olsa azərbaycanda seks yoxdur. Və başa düşürəm ki, gənclərimiz öz ehtiyaclarını qarşılamaqda çətinlik çəkirlər. Yuxarıdakı səviyyəsizliklər isə yoxluqdan doğan kompleksin labüd nəticəsidir. Amma bunu da nəzərə almaq lazımdır ki, istəyən onsuz bir şəkildə bunu həyata keçirir. Hətta ən qorxaq oğlan uşağı belə nə vaxtsa məhləsində xəlvətcə sevdiyi qızla öpüşüb. Ona görə də bu baxımdan heç də tam mənasıyla "azərbaycanda seks yoxdur" deyə bilmərik.

Yaxşı, bəs sual olunur: azərbaycanda seks varsa niyə hamı üçün bu mövzu artıq intimlikdən çıxaraq daha aktuallığa çevrilib? Niyə partyorumuzla vəya məşuqələrimiz/məşuqlarımızla aramızda olan bu cinsi akt başqalarını bu qədər maraqlandırır vəya başqaları bu mövzuda nəyisə dinləməkdən, təqib etməkdən zövq alırlar? Səbəbləri isə çox sadədir və hamı demək olar ki, artıq bilir: Qadağan olduğuna görə, məktəblərdə cinsi təhsilin olmamasına görə vəs. digər səbəblərdən.

Deyir, qəfəsdə doğulmuş canavar bir gün belə tək qala bilməz öz başına meşədə. Qəfəsdən çıxan canavar isə meşədə qabağına çıxan canlını parçalamağa hazırdır. Bu səbəbdən də "seks" artıq normallaşmadan çox uzaqlaşır, digər ehtiyaclar qrupundan təcrid olunur, zərurətə çevrilir.

Və bu səbəbdən də "seks" artıq bu dəfə daha da aktuallaşaraq intimlikdən çıxır. Daha iyrənc formada, başqa şəkildə təzahür edir və nəticələri çox ağır olur. Yeni terminlər, yeni anlayışlar leksikonumuza daxil olur. insan artıq içindəki vəhşiliyi ilə daha yaxından danış olur. Bu yazdığım hissə isə (əlaqəli olsa da) heç də tam olaraq Azərbaycanı əhatə etmir. Bir çox sivilizasiyalarda buna rast gəlmək mümkündür.

indi isə mövzumuzla daha yaxından bağlı olan əsas sualı vermək istəyirəm: həqiqətən də Azərbaycanda seks varkən belə "seks" var mı? Yəni insanlar sekslə məşğul ola bilirlər mi? Olurlarsa da bu, qənaətbəxşdir mi? Fikrimcə, müşahidələrimə əsasən deyə bilərəm ki, böyük ehtimalla yox. Səbəbi isə həm fiziologiyadan, həm qorxu və qadağalardan, həm də bilgisizlikdən qaynaqlana bilər.

Fizioloji olaraq azərbaycanda əksəriyyət öz bədənini tanımır. Cinsi aktı hər dəfə realizə etmək mümkün olmadığından duyğular yığılıb qalaraq insanlarda kütləvi nevroza gətirib çıxarır. Ona görə də küçədən keçərkən qaşqabaqlı insanlar sizə gözləriylə qəsd edir. Ona görə də bu millət yolda yaranan adi bir tıxac zamanı bir-birilərinin qanını içməyə hazırdır. Və ona görə də onlar elmə, təhsilə laqeyddir və kitab görəndə elə bil ki, cin görür, şeytan görür.

Qorxu və qadağalar qismən də olsa insanları cinsi aktlardan məhrum edir. Bu dəfə isə yeni trend kimi masturbasiya işə düşür. Çatan-çatmayan, bilən-bilməyən hər kəs porno izləyir, masturbasiya edir. Və hətta iddia edir ki, tibbi olaraq heç bir zərəri yoxdur. Vicdanını itirən bəzi səhiyyə nümayəndələri isə bu fikrə dəstək verir. ifrat masturbasiya insanları hissizləşdirir. Kişilərdə ereksiya problemi, qadınlarda isə orqazm ola bilməmə problemi yaradır.

Bilgisizlik isə onu deməyə əsas verir ki, azərbaycanda sağlam şəkildə cinsi münasibət qurulmur. Heçnə araşdırılmır və insanların məqsədi sırf "boşalmaq"dan ibarətdir, nəinki rahatlamaq, nəinki enerji mübadiləsi. "Karezza" vəya "Tantra" fəlsəfələri, "Kama Sutra"dakı seks pozisiyaları barədə baza bilikləri belə olmayan insanların yaşadığı bir toplumda əlbəttə ki "partyorların sayı", "boşalma sayı" ön plana keçərək söhbət predmetinə çevrilə bilir.

Bu baxımdan isə deyə bilərəm ki, "azərbaycanda seks yoxdur". Hamı tələsir, hamı bu aktın tez icra olunub bitməsini istəyir. Zaur da tələsir, Mehman da. Hamı özünü düşünür, nəinki qarşı tərəfi. Seksə başlayarkən belə paltarların çıxarılma, soyunma sürəti işıq sürətinə bərabərdir. Hamı tələsir ki, birdən nəsə olar (qapı döyülər, ya partyor fikrini dəyişə bilər) və bu icraat yarımçıq qalar.

Bəlkə də ona görədir ki, yerli pornolar "Elnur tezol, bu dəyqə gələcəklər" vəya "Sanöl heşkim yoxdu, sanöl galmirlar" cümlələri ilə başlayır...
masonluq Masonluq "Dərnəklər Qanunu"na əsasən qurulan; irqindən, dilindən, millətindən, dinindən asılı olmayaraq dünyəvi; üzvlərinin özlərini bir-birilərinin mənəvi qardaşı hesab etdikləri, bir-birilərinə tolerant yanaşmalı olan təmiz əxlaqlı insanlar birliyidir.

"Spekulyativ" masonluq günümüzdəki masonluqdur və öz əsasını "operativ" masonluqdan almışdır. "Mason" sözü ingilis dilindən tərcümədə "bənna" deməkdir. Operativ masonluq ilk başlar adi bir sex, ustalar birliyi idi ("freemasons" - "azad bənnalar") və Orta əsrlərdə tikilən kilsələr, saraylar bu sənətkarlar cəmiyyəti tərəfindən tikilirdi. Bu sexlərin öz "peşə sirləri" varıydı. Burada da şagird və usta münasibətləri mövcud idi. Görünür, spekulyativ masonluq öz strukturunu buradan almışdır.

Ümumiyyətlə masonluğun mənşəyi, tarixi ilə bağlı müxtəlif fikirlər mövcuddur.

Bəziləri bu təşkilatın öz başlanğıcını "məbəd cəngavərləri"ndən (tampliyerlər) götürdüyünü düşünür. Xaç yürüşləri zamanı Qüds ələ keçirilərkən "məbəd cəngavərləri"ndən ibarət orden yaranır. Məqsədi gündüzlər zəvvarları qorumaqdan ibarət olan bu orden üzvləri , axşamlar Süleyman Peyğəmbərin məbədinin xarabalıqlarında gecələyirlər. Bir müddət sonra onlar ticarət sayəsində varlanırlar. Fransa kralı iv gözəl filipp tərəfindən tonqalda yandırıldıqdan sonra, davamçıları Avropaya gedərək burada mason təşkilatlarını yaradırlar (ki bir çox masonik rituallarda tampliyer izlərinə rast gəlmək mümkündür).

Başqa fikirlərə görə isə təşkilat başlanğıcını şərqdəki "əxi birlikləri"ndən götürür. Bunlar ilk başlar Əməvilərin Asiyaya yürüşü zamanı mal və canlarını qorumaq üçün işsiz gənclərdən ibarət "Qaziyan" adlı birlik idi. Sonra öz aralarında biznes təşkilatı yaradırlar və beləliklər ilk "əxi birlikləri" təşəkkül tapır. Səlahəddin Əyyubi öz qorumasını məhz bu əxi dəstələrindən təşkil edir. Xaç yürüşləri zamanı məğlub olan xristianlar geri qayıdarkən, ingiltərə kralı şir ürəkli I Riçard burada qalmağı seçir. Əyyubi ilə dostluq münasibətləri quraraq əxiliklə daha yaxından tanış olur və onun təməl düsturlarını öz ölkəsinə aparır və avropada yaranan mason təşkilatları öz strukturunu buradan götürür.

Mason təşkilatları gizli deyildir, çünki mövcud olduqları ölkələrin Daxili işlər Orqanlarının nəzarəti altında fəaliyyət göstərir. Bir çox insan tərəfindən gizli olduqlarını düşündükləri şey isə "təşkilat sirri"dir. Buna "peşə sirri" də deyirlər. Necə ki, əsnaf sexlərində yalnız ustaların bildiyi, bir qismini isə şagirdlərinə ötürdüyü özünəməxsus qaydalar toplusu var, burda da elə təşkilatdaxili qaydalar sirdir.

33 dərəcədən ibarət olan (ilk 3 dərəcə- "Şagird", "Usta Köməkçisi", "Ustad") ibarət bu təşkilatlarda ciddi bir nizam-intizam var. Hər bir dərəcənin öz bildiyi təşkilatdaxili sirlər var, hansı ki, bunu, ondan aşağılar yox, yalnız yuxarı dərəcələr bilə bilər. iyerarxik olaraq ən yüksək mərtəbə 33-cü dərəcədir. Bu təbəqəyə çatmış masonlar ən böyük həqiqəti bilir.

Azad Masonlar yığıncağında dayanmadan həqiqəti axtarmağa çalışırlar. Heç bir nəzəriyyəni isə qəti şəkildə qəbul etmirlər. Çünki heç bir elm, məlumat son deyil və hər bir məlumat bir az daha həqiqətə yaxınlaşdırır. Təşkilatdakı iclaslar zamanı bəzən bununla bağlı müxtəlif mühazirələr keçirilir, fikir mübadilələri və fəlsəfi söhbətlər aparılır.

Təşkilatın əsas vəzifəsi isə xeyriyyə işləri ilə məşğul olmaqdır. Ölkə daxilində tələbələrə təqaüdlərin verilməsi, müxtəlif təhsil ocaqlarının yaranması, iş yerlərinin açılması vəs. kimi ülvi ideyaları realizə etmək üçün üzvlər öz aralarında pul toplayırlar. Lojada kisə dolaşdırılır və buna "pul kisəsi" deyilir. Hər mason, bu kisəyə pul atmalıdır.

Bundan əlavə, bəşəriyyət üçün daha əsas qlobal ideyalar, qlobal dəyərlər, qlobal xeyriyyə, qlobal təşkilatlar formalaşdıra bilmişdir. BMT, Qızıl xaç, UNESCO, FiFA vəs. bunlara nümunə olaraq göstərilə bilər. Ümumdünya insan Haqları Bəyannaməsi, ABŞ-da istiqlaliyyət Bəyannaməsi kimi normativ-hüquqi aktların hazırlanmasında da mason təşkilatları böyük pay sahibidir.

Bir ölkə daxilində bir neçə mason lojaları ola bilər. Hansı ki, bunlar, "Böyük Loja"da birləşir. Hər bir dərnəyin öz daxili nizamnaməsi var. Üzv olmayan bir şəxs qonaq qismində (işlərinə qatılmaq istisna olmaqla) buraya gələ və buradakı bir neçə insanla tanış ola bilər.

Ən azı 21 yaşına çatmış, özünəməxsus əxlaq və şöhrətə sahib, müntəzəm bir yaşayışı olan, özünü və ailəsini dolandıracaq mala və gücə sahib olan, mason ideallarını anlayacaq qədər təhsil almış hər kəs masonluğa girə bilər. Bəziləri düşünür ki, oraya daxil olmaq üçün mütləq içəridən bir üzv tanışın olmalıdır. Giriş isə bir sıra araşdırma və sorğu-sual sonrası xüsusi bir mərasimlə həyata keçirilir.

Təşkilata üzv olmaq üçün Tanrıya inancın olması mütləqdir. inancsız insan buraya üzv ola bilməz. Hansı dinə sahib olmağının isə heç bir fərqi yoxdur. Necə deyərlər, bütün yollar Romaya aparır. Orada hər kəs bir-birilərinin mənsub olduğu dinə hörmətlə yanaşmalıdırlar. Çünki bu barədə fikir ayrılıqları təşkilatın ümumi prinsiplərinə xələl gətirə biləcəyinə görə də burada "din" barədə müzakirələr yol verilmir.

Masonluğa görə vətənə sevgi və sədaqət digər dəyərlərin təməlini təşkil etdiyinə görə, üzvünün hər bir fəaliyyəti (maraqların toqquşmaması, masonluğun ümumi prinsiplərinə zərər vurmamaq şərtiylə) öz millətinin ümumi mənafeyi naminə həyata keçirməlidir. Təbii ki, burada milli sevgi deyəndə "şovinizm" nəzərdə tutulmamalıdır.
Bununla yanaşı "din"dən əlavə, burada bir də "siyasət" barədə müzakirələr qəti şəkildə qadağandır. Belə deyək, mason siyasətlə məşğul ola bilər, amma masonluq əsla.

Onlar iddia edirlər ki, tərəzi "ədalətin", ağ rəng "dürüstlüyün" simvolu olduğu kimi masonluqda da bəzi simvollar lazımi anlayışları ifadə etmək üçündür. Bunlardan bir neçəsi:
"G" hərfi: God, Geologie, Gravitation vəs. kimi sözlərin baş hərfidir. Damalı döşəmə: "Qara" hələ kəşf edilməmiş həqiqətləri, "ağ" isə kəşf edilmişləri təmsil edir. Gönye: işlərin dürüstlüklə görülməsinin lazımlığını xatırladır. Üçbucaq: Azadlıq-Bərabərlik-Qardaşlığı ehtiva edir. Nar: Müntəzəm surətdə yerləşmiş dənələr, bir-birinə ahənglə bağlanmış bir ailənin simvoludur.

Belə bir hal da var ki, qadın mason ola bilməz. Səbəblər çoxdur, amma bunlar boş və mənasızdır. Amma masonluğun əsaslarında ilkin vaxtlar qadınlar ona görə yox idi ki, onlar, Süleyman məbədinin inşasında kişi işçilər kimi işləməmişlərdir. Bununla belə qeyd etməliyəm ki, ayrı-ayrı zamanlarda Avropada nə vaxtsa qadın Mason Lojaları olub. Ancaq mövzunun işlənmə tərzi qadınlar üçün cəlbedici olmadığından fəaliyyətləri də uzun çəkməyib. Belə Norveç, Hollandiya və Amerikada yalnız qadınlardan ibarət (vəya mix) lojalar var, hansı ki, onlar qeyri-müntəzəmdir və xüsusi bir mahiyyəti yoxdur. Bunu da qeyd edim ki, qadın masonluğu üçün çalışmış, bir zamanlar çətinliklə də olsa dostları ilə birgə, 1893-cü ildə (Grand Loge Symbolique Ecossaise Mixte De France Le Droit Humaine) qadınlara məxsus mason lojası da qurmuş Maria Deraismes adlı yazıçı və aktivist bir qadının adını çəkmək də yerinə düşərdi.

Tanınmış masonlara Puşkin, Viktor Hüqo, Volter, Benjamin Franklin, Dostoyevski, Mozart, Beethoven, Abraham Lincoln, George Washington, Harry Truman və başqalarını nümunə kimi göstərmək olar.


Mənbə:
- Mithat Gürata "Masonluq"
- Vikipediyadan və baza biliklərimdən müəyyən əlavələr
düşünmək - "Üç muşketyor" əsərində Portos adlı güclü, eyni zamanda axmaq bir obraz var. O, həyatı boyu heçnə düşünməyib. Bir gün hansısa zirzəmini partlatmaq üçün oraya bomba yerləşdirər. Fitili yandırar və oradan qaçaraq uzaqlaşar. Amma o an, düşünməyə başlayar ki, qaçarkən insanlar bir-birilərini bu qədər sıra ilə necə təqib etməkdədirlər? Bu düşüncəsinə görə orada donub qalar, qaçabilməz. Bomba partlayar, zirzəmi onun üstünə çökər və bu onun sonunu gətirər...

Günlərdir ki, üzərində düşünməyimə vəsilə olan səbəb: Fransız rejissor Jean-Luc Godard'ın "Vivre sa vie" filmindən- kafelərin birində yaşlı bir filosofla Nana adlı qadının həyat, fəlsəfə və müxtəlif mövzular barədə söhbəti (ələxüsus da yuxarıdakı "düşünmək"lə bağlı olan dialoqdan bir hissə) məni məcbur etdi ki, "düşünmək" barədə mən də bir-iki kəlmə nəsə yazım.

Yaşlı filosof demək istəyir ki, düşünməyə başladığın an yox olarsan. Bu elə ağır yükdür ki, daşımağa çiyinlər tap gətirə bilməz. Bu elə güclü məsuliyyətdir ki, sahib olmaq üçün kifayət qədər cəsarətli olmalısan. Bu elə dərin quyudur ki, bir dəfə ən dərinlərə düşdünsə, xilasın mümkünsüzdür. Erich Fromm'un təbirincə desək: "Düşünmək günah etməyə bənzəyər, belə ki, insan həzzini bir dəfə daddısa artıq ondan imtina edə bilməz"

Düşünürəm: Bəlkə həqiqətən də həyat, sevgi, yaradılış, həqiqət vəs. mövzularda uzun-uzadı düşünmək, dərin təhlillər aparmağın özü elə əbəs yerə vaxt itkisidir? Bəlkə həqiqətən də hər şey barədə baş sındırmaq, dərinlərə enib bir məna, bir həqiqət axtarmaq üçün, dostlar demiş, həyat çox qısadır?

Mahiyyət etibariylə qonşu Əlövsət kişi və arvadı Mənsumə xala ilə əslində, elə də bir ciddi fərqimiz yoxdur. Düşünüb-düşünməməsindən asılı olmayaraq onlar və mən, gec vəya tez, nə vaxtsa torpağa qarışaraq həşəratlara yem olacağıq. Bəs əlavə olaraq düşünmək mənə nə verir? Məsələn, hansısa bir hadisəyə fərqli yanaşdığım üçün vəya hansısa bir münasibətin saxta olduğunu görən "üçüncü göz"ə sahib olduğum üçün kimsə mənə çıxarıb ekstra pul verəsi deyil.

Düşündükcə hərşey absurdlaşmağa başlayır, dəyərlər öz dəyərini itirmiş olur. Düşündükcə hərşeyə qarşı layqeydlik labüdləşir, inamsızlaşma meydana gəlir və sosial münasibətlərdə bir uçurum yaranır. Düşündükcə öz qaranlığında yoxa çıxaraq itirsən.

Düşünürəm: Bəlkə həyatın özü elə o qədər də qəliz deyil və biz sadəcə düşündüyümüz üçün qəlizləşdiririk? Bəlkə elə düşünmədən, hamı kimi, necə deyərlər- necə gəldi yaşamaq daha əlverişlidir? Görəsən, elə hərşeyin anlamsız və saxta olduğunu özümüz üçün qulaq ardı edərək, bizə öyrədilən kimi yaşasaq daha xoşbəxt ola bilərik mi? Bu qısa zaman kəsimində Kafka, Kundera, Dostayevski oxumaq, axı bizə nə bəxş edə bilər?

Fikrimcə, düşünmək sağlamlığımız, ruhi vəziyyətimiz üçün zərərlidir. Düşündükcə ən dərinlərə enirsən və görürsən ki, batindəki reallıqlar zahirdəkilər ilə tamamiylə təzad təşkil edir. Bəlkə ona görə əksər dahilər intihar edib. Bəlkə ona görə burada nəsə yazırıq vəya özümüz kimilərlə dərdləşirik. Bəlkə də ona görə özümüzü bu cəmiyyətin bir parçası kimi hiss etmirik.

Vecinə almamaq və düşünməmək. Bax budur əsas məsələ. Çox uzağa getməyək, məsələn, elə hər gün müşahidə etdiyim, şəhərdə əl-ələ tutuşan "xoşbəxt" cütlükləri götürək. Onlar həqiqətən də əsl səadətə qovuşublar, ya funksiyaları sadəcə "aşiq" donuna bürünməkdən ibarətdir? Onlar bir-birilərinə həqiqətən mi heç kələk gəldiklərinin fərqində deyillər?
Niyəsə bu tip "xoşbəxt" cütlükləri hər görəndə isveçrədə mühacirətdə yaşayan yazıçımız Əli Əkbərin bir sözü yadıma düşür: "Deyir, mən bilirəm ki, sən bilirsən ki, mən bilirəm. Sən də bilirsən ki, mən bilirəm ki, sən bilirsən. Amma nolar, gəl ikimiz də bir təhər yaşayaq da, heç bilməmiş kimi edək..."
şəfiqə qaspıralı Azərbaycan Xalq Cumhuriyyətinin öndə gələn simalarından olan Nəsib bəy Yusifbəylinin həyat yoldaşı, dönəmin məşhur ictimai xadimlərindən biri olan ismail Qaspıralının qızı. "Krım müsəlman qadınlarının icraiyyə komitəsi"nin lideri və "Aləm-i nisvan" dərgisinin baş redaktoru.

Şəfiqə xanımla Nəsib bəy Ukraynada tələbə olarkən tanış olurlar. Deyilənə görə, Nəsib bəyin uşaqlıq dostu olan Nəriman Nərimanov da Şəfiqə xanımı sevir, hətta bu qadın uğrunda Nəsib bəyi duelə də çağırır. Duel zamanı attığı güllə isə Nəsib bəyə dəymir. Sıra Nəsib bəyə gələndə isə o, silahı yerə ataraq: "Mən əlimi azərbaycanlı qanına batırmaram"-deyir. Məhz bu davranışına görə də Şəfiqə xanım onu seçir.

Tezliklə evlənən cütlüyün 2 övladı olur. Bir müddət sonra Gəncədə Nəsib bəyin gizli şəkildə (Şəfiqə xanımın rəfiqəsi olmuş) Eynülhəyat Baişeva adlı bir qadınla dini nikahda yaşamasını azad düşüncəli Şəfiqə xanım heç cürə qəbul edə bilmir və cütlük ayrılmalı olur. Bolşeviklər Bakıya daxil olduqdan sonra Nəsib bəy Kürdəmirdə qətlə yetirilir. Şəfiqə xanımın hərşeyi əlindən alınır və xeyirxah insanların köməyi ilə kiçik bir daxmada yaşamalı olur.

Az sonra isə övladları ilə birgə Türkiyəyə köçməli olur, ömrünün sonunadək orada yaşayır. Bu müddət ərzində isə mənbəyi bilinməyən maddi yardım alır. Nərimanovun ölümündən sonra isə bu yardım kəsilir. Şəfiqə xanım yalnız bu zaman anlayır ki, hələ Azərbaycanda olarkən belə bu yardımları Nəriman Nərimanov edib. Bununla belə o, ömrünün sonunadək Nəsib bəyə sadiq qalır. Uşaq evlərində, tərcüməçilik sahəsində çalışaraq həyatla mübarizə aparır, övladlarına təhsil verir. Türkiyədə "Krım Qadınlar Cəmiyyətini" təsis edir.
finlandiya Avropanın şimalında yerləşən, ərazisinə görə əhalisi çox az olan (təxminən 5 milyon) ölkə. Şimalda yerləşən Laplandiya bölgəsində məskunlaşma az, əhali seyrək olduğundan, nüfusun böyük qismi əsasən mərkəz və cənubda məskunlaşıb. Bu da o deməkdir ki, əksəriyyətin bir-birini (dolayı yolla da olsa) tanıya bilməsi ehtimalı böyükdür.

Sözümü nəyə gətirirəm. Bu yaxınlarda bir məqalədə oxumuşdum, diqqətimi çəkmişdi: deməli, deyir ki, finlər yalan danışmağı sevmirlər və dürüstlük- onlarda ən ali dəyərdir. Yəni əgər sən nə vaxtsa hansısa finlandiyalıya yalan danışsan, digərləri də bundan bir şəkildə xəbər tuta bilər və bu zaman səni öz aralarından təcrid edə bilərlər. Bəlkə də buna görə orada nə iş tapa bilərsən, nə ev ala bilərsən, nə də ki kimləsə sevgili ola bilərsən. Çünki onlar bir-birilərinə güvənir və danışdığın hansısa bir yalanla sənə olan etimadları sarsıla bilər. Etdiyin bu kiçik səhv orada sənə baha başa gələ bilər.

Finlandiya da daxil olmaqla bir çox ölkələrdə belə bir sosial eksperiment keçirilir: kiçik bir kisənin içinə müxtəlif növ ləl-cəvahirat və üstündə sahibinin telefon nömrəsi, ad-soyadı yazılı bir kağız parçası qoyularaq hər hansısa bir yerə tullanılır. Bu eksperimentdə Finlandiya qalib çıxır. Belə ki, ölkənin müxtəlif rayonlarında yola qoyulan 13 kisənin 12-ni tapan ayrı-ayrı şəxslər kağızda göstərilən "əşya sahibiylə" əlaqə saxlayırlar ki, bəs qızıllarınızı tapmışıq, narahat olmayın, gəlin götürün.

Əlavə olaraq, onların belə bir qəribə xüsusiyyəti də var ki, tərifi ümumiyyətlə təqdir etmirlər. Çünki düşünürlər ki, etdikləri nəsə, edilməsi lazım olan davranış şəklidir və buna görə əlavə mədhiyyəyə məruz qalmağa zərurət yoxdur.

Bəlkə də bu vəya digər yazmadığım insani keyfiyyətləri onlara imkan verir ki, ölkəni "cənnətə" çevirsinlər. Bəlkə də elə ona görə Finlandiya dünyanın ən xoşbəxt ölkəsi sayılır. Nə qədər ironik olsa da, ölkə, digər tərəfdən illik intihar göstəricilərinə görə ölkələr siyahısında yüksək pillələrdə qərar tutur...
recep tayyip erdoğan Türkiyədə Mustafa Kamal Atatürk irsini hər vəchlə məhv etməyə çalışdığı aydın görülən, düşüncələri və icraatları arasında həmişə müxtəlif təzadlar mövcud olan Türkiyə Cumhuriyyətinin prezidenti.

Qısa bir şey deyirəm və bu adamın şər, böhtanla dolu xislətini izləmiş olun. Keçənlərdə Ərdoğanın nə vaxtsa etdiyi bir çıxışına baxırdım. Adam deyir ki, guya Atatürk öz içki aludəçiliyi ilə yetinməyərək uşaqlara belə zorla pivə içirirmiş. Hətta atatürkün mənəvi qızı Ülkü Adatepe'ni qucağına alaraq ona "pivə içirməsi" arxiv fotolarında da əks olunub. Guya ki, o dönəm alkoqolun kiçik yaşlardan bəri məktəblilər arasında təbliğatı aparılıb, onlara güclə içirilərək toplumu məhv etmək məqsədi güdülüb.

Fotonu gördükdən sonra təbii ki, inanmayaraq araşdırmağa başladım. Demək bu nə pivə imiş, nə də ki spirt tərkibli hansısa içki. "Şark malt hülasası" adlı bu içki nəinki cumhuriyyət, hətta Osmanlı dönəmində də, təkcə ölkə daxilində yox, hətta digər xarici ölkələrdə belə körpələr və azyaşlı uşaqlar üçün istehsal edilmiş xüsusi bir içki növüdür. Əsasən, apteklərdə satılan "Şark malt hülasası" uşaqlarda qəbzlik, zəiflik, həzm problemlərinini aradan qaldırmaqla yanaşı immuniteti gücləndirib, əlavə olaraq da körpə uşağı olan analarda "süd artırmaq" funksiyasını da həyata keçirirmiş.

Maraqlısı da budur ki, şüurlu sürətdə cumhuriyyətin qurucusuna şər atan, korrupsiya əməliyyatı zamanı səs yazıları yayılan və digər bütün iyrəncliklərin baş memarı olan, Türkiyə kimi atatürk mirası bir dünyəvi dövləti teokratikləşdirmə yolunda günü-gündən uçuruma aparan bu adam, 1923'dən buyana tez-tez dəyişən 65 hökuməti dilindən düşürməyərək idarəçiliyi parlamentli respublikadan prezidentli respublikaya çevirməyi bacardı. Ailəsinə təhqirdən dolayı interneti məhdudlaşdırmaq üçün TBMM'nə qanun layihəsi təqdim etdi. indi də Ayasofya'nı məscidə çevirir. Və dostlar demiş, hələ də bu adam iqtidardadı.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20