adtapabilmedim


654   12   0   0
adtapabilmedim 5.nəsil yazar
reytinq xalı: 1266
karma xalı:1382
entry sayı:654
izləyənlər:2
sifariş sayı:14

son yazdıqları| | əl əməyi göz nuru| favori seçdikləri| favori seçilənləri| bütün entryleri| saxlanılanlar| lövhə/blog
desiring a thing cannot make you have it.

azərbaycan demokratik respublikası Cumhuriyyətçilərə soyuq münasibətin səbəbi
(c) yadigar sadıqov - meydan tv.
Bir zamanlar çar Rusiyasının, sonralar isə Sovet ittifaqının tərkibinə daxil olan bir çox ölkə ilk müstəqilliklərinin 100 illiyini qeyd etməyə hazırlaşırlar. O zaman çar Rusiyasında baş verən siyasi kataklizmlər imperiyanın müvəqqəti də olsa çöküşünə, ucqarların müstəqilləşməsinə səbəb oldu.
Bu ölkələrdə maraqlı proseslər gedirdi. Yeni dövlət quruculuğunda geniş xalq kütlələrinin iştirak etdiyini söyləmək olmaz. Prosesdə əsasən ictimai-siyasi elita iştirak edirdi. Yaradılan dövlətlər də həmin elitanın siyasi görüşlərinə uyğun idi.
Məsələn, Orta Asiya xalqları tələm-tələsik feodalizmə üz tutdular. Zatən burada bəzi ərazilərdə yarımmüstəqil xanlıqlar qalmaqda idi. Digər dövlətlər isə respublika üsul-idarəsinə üstünlük verdilər. Hətta əvvəlcə monarxiya, sonra isə respublika quruluşunu seçənlər oldu.
Litvada əvvəlcə krallıq yaradılması, taxta isə Almaniyanın hakim xanədanına mənsub bir şahzadənin oturulması nəzərdə tutulurdu. Lakin müəyyən səbəblərdən, o cümlədən, Almaniyanın Birinci cahan savaşında məğlubiyyətindən dolayı bu plandan imtina edildi, respublika quruldu.
Yaradılan respublikaların eyni səviyyədə olduğunu söyləmək olmazdı. Hüquq və azadlıqlar, hakimiyyət bölgüsü və digər dəyərlər baxımından xeyli fərqlər vardı. Bu baxımdan Azərbaycan Demokratik Respublikası müsbət mənada xüsusilə fərqlənirdi. ilk Cümhuriyyətimizin bu fərqlilikləri 100 il sonra ölkədə azadlıq uğrunda mübarizə aparan insanlar üçün güc mənbəyi olaraq qalmaqdadır.
Azərbaycan Demokratik Respublikasının özəlliklərinə bələd olmayanlar üçün onun cəlbediciliyini anlamaq çətindir. Və yaxud, tam anlamaq çətindir. Kimisi üçün sadəcə müstəqil dövlət olduğuna görə əzizdir. Kimisi üçün isə imperiyanın çöküşü nəticəsində meydana çıxmış qurumdur.
Lakin Cümhuriyyətin əsas özəlliyi onun sadəcə müstəqil dövlət olmasında deyil. Həm də necə dövlət olmasındadır məsələ.
ilk Cümhuriyyətimiz inanılmaz dərəcədə ağır şərtlər altında yaradılmışdı. Dövlət adına heç bir şey yox idi. Nə dəqiq ərazisi var idi, nə idarəetmə strukturları, nə də atributları. Təkcə Müəssislər Məclisinə keçirilən seçkilərin nəticələri əsasında təsis olunmuş Milli Şura vardı. Və bu Milli Şuranın üzərində yoxdan bir dövlət yaratmaq vəzifəsi dururdu.
Təbii ki, Cümhuriyyət dövrü də tarixin digər dövrləri kimi nöqsanlardan xali deyildi. Olduqca əlverişsiz xarici və daxili şərtlər hökm sürürdü. Müstəqillik elanından sonrakı 4 ay ölkənin ərazi bütövlüyünün bərpası uğrunda mübarizəyə - Bakının və Xəzərsahili digər ərazilərin qurtuluşuna həsr olundu.
ilk mühüm vəzifənin öhdəsindən uğurla gəldikdən sonra yeni problem ortaya çıxdı. Birinci cahan savaşının qalib dövlətləri Bakı neftini nəzarətə götürmək üçün şəhərin ingilislər tərəfindən işğal olunması barədə razılığa gəldilər. 1919-cu ilin yazında ingilislər getdilər, lakin qırmızı Rusiya tərəfindən permanent təcavüz təhlükəsi var idi. Ermənistanla ərazi konfliktləri də xroniki şəkil almışdı.
Ölkədə dəhşətli dərəcədə kadr çatışmazlığı hiss olunurdu. Nə sənaye mütəxəssisləri yetərli idi, nə kənd təsərrüfatı.
Təhsil, səhiyyə, hərbi və digər sahələrdə də vəziyyət eyni idi. Yeganə normal vəziyyətdə olan neft sənayesi idi.
Lakin neftin də ixrac və satış əlaqələrini yenidən bərpa etmək lazım idi.
Azərbaycan Demokratik Respublikası bu dərəcədə ağır şərtlər altında yaradılırdı. Bu şərtlərə baxanda nəticələr həqiqətən möhtəşəm idi. Lakin digər sahələrdəki nəticələri bir kənəra qoysaq, üstündən 100 il keçəndən sonra Azərbaycanda azaqlıq uğrunda mübarizə aparan insanlara mənəvi güc verən əsas amil Cümhuriyyətin demokratik mahiyyəti idi.
Dövlətdə hakimi-mütləq bütün siyasi partiyaların və xalqların təmsil olunduğu parlament idi. Burada siyasi və milli mənsubiyyət əsasında 10 fraksiya fəaliyyət göstərirdi. Hökumət parlament qarşısında məsuliyyət daşıyırdı və onun etimadından asılı idi.
Nə parlament, nə hökumət hansısa şəxsin nüfuzu altında fəaliyyət göstərmirdi. Halbuki zaman o zaman idi ki, Avropada belə şəxslərə söykənən avtoritar və qeyri-insani ideologiyalara əsaslanan totalitar rejimlər bərqərar olurdu.
Aydındır ki, nə Azərbaycanda, nə də tərkibinə daxil olduğu Rusiyada parlamentar təcrübə yox idi. Yalnız Birinci rus inqilabından sonra 1906-cı ildən etibarən Duma fəaliyyət göstərməyə başlamışdı. Burada da azərbaycanlıların təmsilçiliyi çoxsaylı deyildi.
Birinci Dövlət Dumasında Cənubi Qafqazın müsəlman əhalisini 5 nəfər - Əlimərdan bəy Topçubaşov, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, ismayıl xan Ziyadxanov, Əsədulla bəy Muradxanov və Məmmədtağı Əliyev təmsil edirdilər.
ikinci Dövlət Dumasına isə Fətəli xan Xoyski, Xəlil bəy Xasməmmədov, Məhəmməd ağa Şaxtaxtinski, Zeynal Zeynalov və Mustafa Mahmudov seçilmişdilər.
1907-ci ildə çar hökuməti II Dumanı buraxdı və seçki qanununa mürtəce dəyişikliklər etdi. Bundan sonra azərbaycanlılar cəmi 1 nəfərlə təmsil olunurdular. Bu təmsilçi III Dumada Xəlil bəy Xasməmmədov, IV Dumada isə Məmməd Yusif Cəfərov idi.
Bu qədər məhdud təcrübəyə baxmayaraq Azərbaycan parlamentində yüksək diskussiya və polemika, eləcə də konsensus mədəniyyəti müşahidə olunurdu. Parlament iclaslarının stenoqramı ilə tanış olduqca bu mədəniyyəti yalnız çoxəsrlik parlamentar təcrübəyə malik ölkələrlə müqayisə etmək olar.
Avropa ölkələrindən bəziləri təkpartiyalı sistemə keçdikləri bir dövrdə Azərbaycanda çoxpartiyalı koalisyon hökumət fəaliyyət göstərirdi. Düzdür, 23 ay ərzində 5 hökumətin dəyişməsi o qədər də sevindirici nəticə sayıla bilməz. Lakin yeni yaranmış və demokratiya yolunu tutmuş dövlət üçün belə hal qeyri-adi sayılmamalıdır.
Bəzən Azərbaycan Demokratik Respublikasının “aşırı demokratiya” səbəbindən süqut etdiyi haqqında yanlış fikirlərə rast gəlmək olur. Halbuki, bu süqutun yeganə bir səbəbi vardı – rus işğalı. Kifayət qədər hərbi potensialı olmayan bir ölkədə avtoritar və ya totalitar bir dövlət qurulsaydı belə, təcavüz etmiş 72 minlik azman bir qüvvəyə uğurlu müqavimət göstərmək mümkün olmayacaqdı.
Əvəzində isə Cümhuriyyətimizlə indiki kimi qürur duya bilməyəcəkdik. Həm də təcrübə göstərir ki, kiçik dövlətlərin işğalı daha çox beynəlxalq şərtlərdən asılı olur. Ötən əsrin əvvəllərində beynəlxalq şərtlər sovet Rusiyasına imperiyanın sərhədlərini böyük ölçüdə bərpa etməyə imkan verdi. Yenidən işğal olunan ərazilər arasında demokratiki də vardı, qeyri demokratiki də. O səbəbdən də süqutun səbəbini “aşırı demokratiya”da axtarmaq doğru deyildir.
Qürur duyulacaq başqa bir cəhət isə hakim elitanın heç bir korrupsiya skandalına bulaşmamasıdır. Hətta sovet işğalından sonra istintaq orqanları belə bu yöndə Cümhuriyyət xadimlərinə heç bir ittiham irəli sürə bilmədilər. Atasının Nəsib bəy Yusubbəyliyə yazdığı “baş nazirsən, yenə məndən pul istəyirsən” məzmunlu məktubu isə hər şeyi bütün faktlardan daha aydın deyir.
Məhz belə işıqlı faktlar bu gün Azərbaycanda azadlıq və demokratiya uğrunda mübarizə aparan, diktatura və korrupsiyaya qarşı yorulmadan savaşan insanları hər şeyi dəyişməyin mümkünlüyünə inandırır. Cümhuriyyət bun insanların qürur və güc mənbəyidir. Mövcud iqtidarın bəlkə də təhtəlşüur səviyyəsində bunu anlayır və Cümhuriyyətə, onun xadimlərinə yumşaq desək, soyuq münasibət buradan qaynaqlanır.
green card DV-2019 üçün nəticələr açıqlanmışdır. nəticəni link link saytından öyrənə bilərsiniz.
qeyd: sıxlığa görə sayt açılmır, ya da saytın çökməməsi üçün məhdudiyyət qoyublar.
qeyd 2: HAS NOT BEEN SELECTED və amerika xəyalları suya düşdü.
coca-cola şəkərsiz (bax: Coca-cola zero)
#269961 nömrəli entry'də türkiyə'də "zero" və "light" markalarının ləğv edilərək, əvəzində "şekersiz" markasının yaradıldığından yazmışdım.
azərbaycan'da isə "zero" markası ləğv edilərək əvəzində "şəkərsiz" markası yaradıldı. Deməli, coca-cola company, bütün ölkələrdə "zero" markasını yenilədi. Səbəbi isə 2016'cı ildə satışların əvvəlki illərə nisbətən 11% aşağı düşməsi idi.
red sparrow jennifer lawrence'in baş rolda olduğu 2018'ci il abş istehsalı film. film, macarıstanda çəkilib.
Dominika Egorova (Jennifer Lawrence) rusiyalı bir baletdir. lakin bir "qəza" nəticəsində ayağı sınır və karyerası məhv olur. pul qazanmaq, anasının müalicəsi üçün dominika, əmisinin təklifini qəbul edərək, rusiya'nın dövlət təhlükəsizliyi servisinin (fsb - keçmiş kgb) təlim məktəbinə gedir. amma əslində, təlim məktəbi, xüsusi maraqlara xidmət edən fahişələr yetişdirmək üçündür. dominika məktəbi uğurla bitirir və ilk vəzifəsinin icrasına başlayır.
Lawrence, filmdəki cəsarətlə icra etdiyi açıq səhnələrə görə yadda qalır. filmdəki işgəncə səhnələri, rusiya cəmiyyəti mükəmməl əks olunub. amma filmdə rusca bir dənə də olsun dialoqun olmaması filmin atmosferinə zərbə vurur.
avengers: infinity war Sadəcə 11 gündə 1 milyard dollar gəlir əldə edərək, ən qısa müddətdə 1 milyard dollar gəlir əldə edən film ünvanını ələ keçirən marvel filmi.
Bundan əvvəl star wars: the force awakens filmi 12 gündə 1 milyard dollar gəlir əldə etmişdi.
infinity war'ın 2 milyard dollardan artıq qazanc gətirəcəyi gözlənilir.
breaking bad Hərhalda 5 sezon breaking bad izləyib, buraya bir neçə söz yazmasaq düzgün olmaz. insanda narkotik kimi asılılıq yaradan vir serialdır. Bitirdikdən sonra boşluğa düşürsən. Bütün seriallar bir yana, (br)eaking (ba)d bir yana.

--spoiler--

Walter white əslində bir qurban idi. Qanunu pozmasında əsas səbəb ona qarşı edilən qəhbəliklər idi. Heç nəyə dərman olmayan tibbi sığorta, "gray matter"in sayəsində milyonlarla dollar qazanan cındır elliot və dilənçi payı verməyə çalışan gretchen adlı arvadı, və white'ın qüruru. Walt'ın pis yola əl atmasından başqa həll yolu yox idi. Ancaq walt'ın da səhvləri oldu, hər insan kimi acgözlü oldu, daha çox istədi amma walt hər zaman ailəsini düşündü.
Və sonda diqqət çəkən finaldan əvvəlki seriyada (14) walt'ın jesse'ni nasistlərə verməsi əslində, jesse'ni xilas etməsi kimi də götürmək olar. Çünki walt bilirdi ki, todd onu öldürməyib, istifadə edəcək. və jesse'ni verməsəydi bəlkə də onu öldürməyə məcbur qalardı.
Kaş ki, qəhbə todd'u daha ağır şəkildə öldürərdi jesse. Bir də ki, risin adlı zəhəri niyə gizlədir deyə deyinirdim hər dəfə sən demə risin lylia'ya qismətmiş.

--spoiler--
azərbaycana nifrət etmə səbəbləri youtube'da trend olan ictimai-siyasi videolar, əlavə olaraq türk serialları. Ərəb ölkələri kimi azərbaycan'da da keyfiyyətsiz türk seriallarının hər bölümü trend olur. Axı əlinizin altında internet var, heç olmasa türkcə altyazılı xarici seriallar izləyin, ən azından cüzi də olsa dünya görüşünüz artar. ictimai-siyasi videolar isə 99% clickbait olur, hansısa müğənnini əri döydü, kimsə mini yupkada efirə çıxıb, ya da ki ilham əliyevlə bağlı hansısa axmaq video. Təkcə trend videolara baxanda insan azərbaycan insanına nifrət edir. Təsəvvür edin ki, interneti olan bu biabırçılığa baxırsa, bəs olmayan nə edir?
Əlbəttə ki, inkişaf etmiş ölkələrin 17-20'ci əsrlərdə həll etdiyi problemləri üçüncü dünya ölkələrinin əksəriyyəti hələ də həll edə bilməyib. ərəb ölkələri, türk dövlətləri, afrika'nın keçmiş müstəmləkə dövlətləri diktatura şəraitində yaşayır. Azadlıq yox, iqtisadiyyat yox amma rüşvət, yoxsulluq var. azərbaycan da bir üçüncü dünya ölkəsi kimi rüşvət və yoxsulluq bataqlığındadır. Cəmiyyətdə hələ də orta əsr adət-ənənəsi qalmaqdadır. Cahillik internetə, kitabların yayılmasına baxmayaraq pik həddədir. Hərhalda artıq saymağa gərək yoxdur. Yuxarıda deyildiyi kimi, heç kim üçüncü dünya ölkəsində yaşamaq istəməz. true detective'də nə gözəl deyilib: "layiq olduğun həyatı yaşayarsan."
courteney cox 15 iyun 1964'cü il təvəllüdlü amerikalı aktrisa. friends serialındakı monica geller roluna görə tanınır. 1999'cu ildə david arquette ilə evlənəndə adını Courteney Cox Arquette olaraq dəyişmişdir (2013'də boşandı).buna görə də, məzə üçün, friends'in the one after vegas bölümünün ənənəvi girişində bütün heyətin adına 'arquette' adı əlavə edilmişdir.
Friends serial dövründə (10 il) bir sıra hollywood filmlərində yer alsa da friends'dən sonraki dövrdə arxa planda qalmışdır.
there's something about mary 1998'ci il abş istehsalı romantik-komediya filmi. Baş rolda cameron diazben stiller var.
imdb xalı 7.1 olan komediya filminə çox rast gəlinmir deyə şans verərək izləmək qərarına gəldim. Və sonra "yaxşı ki, izlədim" dedim. Klişe komediya səhnələri o qədər yaxşı işlənmişdi ki, qəhqəhə atdığım yerlər belə oldu. Cameron diaz'ın gözəlliyi bu filmdə xüsusilə gözə çarpır.
coke the coca-cola company'nin abş və avropa'da coca-cola markasına alternativ olaraq çıxardığı tərkibi və dadı coca-cola ilə eyni olan məhsul.
Abş filmlərində ümumiyyətlə coca-cola əvəzinə "coke" işlədilir.
breaking bad serialında da walter white belə demişdir; "sənin satdığın adi cola'dır, lakin mənim satdığım isə classic coke'dir."
Yəni "coke", coca-cola deməkdir.
təkamülü qəbul etməmək Friends'in 2. Sezon, 3. Bölümündə phoebe təkamülə inanmadığını söyləmişdir. Ross isə buna əsəbləşərək, phoebe'yə təkamülün elmi fakt olduğunu söyləmişdir.
"Bir şeyə inanmamaq onun səhv olduğu mənasına gəlmir."
Phoebe və ross arasındakı 'təkamül' mübahisəsi:
(youtube: )
türkiyə Azərbaycan'dakı növbədənkənar prezident seçkilərindən sonra türkiyə'də də 2019'da keçirilməli olan prezident və parlament seçkiləri iyunun 24'ünə təyin olunub. ərdoğan da "qardaş"ı ilham kimi tez-bazar məsələni həll edib prezident postuna oturmağı hədəfləyir. iqtisadiyyatın günü-gündən tənəzzül etdiyi türkiyə'də, akp hökümətinin mövqeyinin 2019'a kimi zəifləyə biləcəyini ehtimal edən ərdoğan seçkini qabağa çəkib. Türkiyə'nin sonraki taleyində bu seçki mühüm rol oynayacaq.

--spoiler--

Türkiyədə iyunun 24-də növbədənkənar prezident və parlament seçkiləri baş tutacaq, bu barədə ölkə prezidenti Recep Tayyip Erdoğan açıqlama verib.
O, MHP lideri Devlet Bahçeli, daha sonra isə baş nazir Binali Yıldırım ilə görüş keçirdikdən sonra bu qərara gəlindiyini deyib.
MHP lideri çərşənbə axşamı qrup yığıncağında növbədənkənar seçkilər üçün 26 Avqust tarixini təklif etmişdi.
Prezident Erdoğan açıqlamasında Suriyadakı transsərhəd əməliyyatları, bölgədəki əhəmiyyətli hadisələri və köhnə sistemin problemlərini ən qısa zamanda həll edilməsi lazım olduğunu deyib.
"Yeni rəhbərliyə keçid getdikcə daha tezləşdirilməlidir. Cənab Bahçelinin dünən etdiyi çağırışı səlahiyyətli qurumlar ilə eninə-boyuna müzakirə etdik. Yoldaşlarımızla erkən seçki təklifinə müsbət yanaşmamız lazım olduğunu qəbul etdik", Erdoğan deyib.
CHP: Bu idarə edə bilməmənin elanıdır
CHP başqan müavini Bülent Tezcan, seçki tarixinin açıqlanması ardınca verdiyi şərhdə partiyasının seçkiyə hazır olduğunu deyib.
Onun sözlərinə görə növbədənkənar səsvermənin elanı hökuməti idarə edə bilməməyin etirafıdır.
"Bu erkən seçkiyə çağırış, idarə edə bilməmənin elanıdır".
iYi Partiyası: Hörmətli Erdoğan siyasətdən silinəcək.
Seçkilərin elanı ilə bağlı iYi Partiyasının baş katibi deyib ki, "Bahçeli AKP ilə birlikdə Türkiyəni idarə etmədiyini erkən seçki tələbi ilə təsdiqləmiş oldu."
Aytun Çıray seçkilərin önə çəkilməsindən razı qaldığını deyib.
Partiyanın ümumi lideri isə hadisəyə münasibətini Twitter vasitəsilə açıqlayıb.
"Biz ölkə və bölgəmizin rahat bir nəfəs almasını təmin etmək üçün gəlirik. Xeyirli olsun", - Meral Akşenerin tvitində deyilir.
(C) bbc azərbaycanca

--spoiler--
sosial şəbəkə istifadə etməyən insan Asosialdır. Özümdən bilirəm, iki ildən artıqdır ki, heç bir sosial şəbəkədən istifadə etmirəm. Whatsapp'dan da facebook'dan da iyrənmişəm. instagram'ı onsuz da işlətmirdim, məlum tipim heç aynaya baxmağa icazə vermir qaldı ki şəklini paylaşmaq.
Whatsapp'da güya bir iki tanışım var idi, məktəb vaxtından, ünsiyyət qurmağa çalışdım. Keçmiş vaxtlardan zad yazdım amma qoz qoyulmadığını yavaş-yavaş fərqinə vardım. Bir neçə gün heç kimə yazmadan gözlədim və gördüm ki, mən yazmasam heç kim mənə yazmır. Əslində, axı kim mənə nə haqqında yazacaqdı ki? Asosialın biriyəm, film və serial xaric bir mövzu haqqında ətraflı danışa bilmərəm, məlum azərbaycan insanı da xarici film, serial çox izləməz. Yəni, insan münasibətlərindən falan danışa bilmərəm. Hələ whatsapp'daki statuslardan da iyrənmişəm, görəndə qusmağım gəlir.
Facebook'da whatsapp kimi, sadəcə bir neçə hesabım facebook ilə bağlantılı olduğuna görə silməmişəm. Amma əvvəllər gündə ən azı 4-5 saat gündəlik başlıqlara baxırdımsa iki ildən çox müddətdir 3-4 ayda bir iki dəqiqəliyinə kontrol edirəm.
Sizdə asosial'sınızsa lütfən, olmadığınız biri kimi davranmayın, kimləsə sırf söhbət etmək, yaxınlıq üçün boş yerə özünüzü aldatmayın. Siz kimisə yox, kimsə sizi axtarsın. Sizə "əzik" deyə bilərlər, icazə verin desinlər; amma əslində əsl "əzik" siz yox, kiminləsə dost olmaq üçün cilddən cildə girən insanlardır.
plan doldurmaq üçün ailə qurmaq (bax: dargörüşlü olmaq)
Təəssüf ki, belə insanlar azərbaycan'da sayca çoxluq təşkil edir. səbəblər məlumdur, ortalama azərbaycan insanı cahildir; dünyagörüşü sıfır səviyyəsindədir; yeganə məqsədi evlənmək, ailə qurmaq, "diplom" alıb rüşvət və ya "day-day" ilə işə düzəlməkdir; axırıncı dəfə oxuduğu kitab 'həyat bilgisi'dir amma söz düşsə amerika'dan vurar, rusiya'dan çıxar. Bunlara çoxlu əlavələr etmək olar amma fikir aydındır. Fərqli yanaşsaq, ortalama azərbaycanlının cinsi ehtiyacını ödəmək üçün evlənməkdən başqa şansının olmadığını da görərik. Cəmiyyətdə mədəniyyət formalaşmadığı üçün qızlarla ünsiyyət qura bilməyən azərbaycanlı həlli evlənməkdə görür.
Azərbaycan'da heç bir mədəniyyət formalaşmayıb; nə vaxt ki, ortalama azərbaycanlı dargörüşlü ailə tabularını qıraraq gələcək nəsilləri sağlam düşüncəli, dünyəvi müasir formada yetişdirəcək məhz ondan sonra cəmiyyət inkişaf edəcək.
14 aprel 2018 abş-ın suriyaya hücumu 7 aprel 2017 abş-ın suriyaya hərbi müdaxiləsindən 1 il keçəndən sonra əsəd rejiminin öz əhalisinə qarşı yenidən kimyəvi silah istifadə etməsi nəticəsində abş başda olmaqla ingilis və fransız hava qüvvələrinin suriyanın əsəd rejimi altındakı sadəcə kimyəvi silah istehsalat bazalarına hücumudur. suriya höküməti 14 oktyabr 2013-də "kimyəvi silahlar haqqında beynəlxalq akt"a qoşulsa da öhdəliklərə əməl etməyərək növbəti dəfə dinc əhaliyə qarşı aprelin 7-də kimyəvi silah işlədərək 42 nəfərdən çox insanın (UŞaqlar daxil olmaqla) ölümünə səbəb olmuşdur. belə vəziyyətdə əsəd rejiminə müdaxilə etməkdən başqa çarə qalmamışdır. rusiya və iran daxil olmaqla bir neçə müsəlman ölkəsi hücumu pisləmişdir. bu hücumu pisləyənlərin, əsəd rejiminin kimyəvi silahla qırğın edərkən niyə səssiz qaldıqları da bilinmir. bildikləri ancaq "ameriqa yenə oyun oynayır"dı.
uzun sözün qısası, bir il bundan əvvəl də belə bir hücum olmuşdu və çox da səs gətirməmişdi. bu da iki günə unudular.
11 aprel 2018 azərbaycanda növbədənkənar prezident seçkiləri reuters xəbər agentliyinin verdiyi məlumata görə, yeni azərbaycan partiyası'nın rəsmisi əli əhmədov açıqlayıb ki, ilham əliyev 80 faizdən çox səs toplayaraq 4'cü dəfə azərbaycan respublikası'nın prezidenti seçilmişdir. Xəbərdə həm də bəzi trolların əllərində azərbaycan və yap bayraqları ilə siqnal verərək yüngüllük elədiyi də qeyd olunmuşdur. Adamın özü belə qeyd eləmir "qələbəsini" sizə nə olub?
recep tayyip erdoğan "Ümid ona qalır ki, Erdoğan Putinin onu alət etdiyini başa düşsün…"
Britaniya mətbuatı Türkiyənin regiondakı vəziyyətindən də yazıb.
"The Economist" jurnalı yazır ki, Donald Trump-ın NATO-ya sadiqliyi məsələsində yaranmış narahatlıq, habelə Rusiyanın getdikcə artmaqda olan təcavüzkar hərəkətləri alyansın gündəliyində birinci yeri tutan mövzudur.
Lakin bağlı qapılar arxasında müzakirə olunan daha ciddi problem də var. Getdikcə özünü daha çox təcrid edən Türkiyə təkcə NATO-nun ikinci böyük silahlı qüvvələrinə malik ölkə yox, həm də Qərblə Şərq arasında yatan geosiyasi çat xəttinin üstündə dayanan müttəfiqdir, qəzet qeyd edir.
Ankaranın millətçi gündəliyi Türkiyəni müttəfiqlərinə münasibətdə öhdəlikləri ilə üzbəüz qoyur.
Ən son gərginlik Türkiyə və Amerika arasında Ankaranın şimali Suriyaya müdaxiləsinə görə yaranıb. Əslində bu NATO-luq bir məsələ də deyil. Amma iş burasındadır ki, Suriyadakı ABŞ qüvvələri NATO müttəfiqi Türkiyənin birbaşa hücumuna məruz qala bilər, "The Economist" qeyd edir.
"The Economist" yazır: "Ola bilsin, cənab Erdoğan düşünür ki, bu regionda marağı Türkiyədən daha az olan Amerikaya üstün gələ bilər. Erdoğan bəlkə də haqlıdır, amma Suriyada toqquşan maraqlar Türkiyənin NATO ilə narahatedici münasibətlərindəki faktorlardan yalnız biridir".
Məqalədə deyilir ki, hətta 2016-cı ilin iyul çevriliş cəhdindən əvvəl də Türkiyənin avtoritarlığa yuvarlanması NATO üzvləri arasında narahatlığa səbəb olmuşdu. Baş tutmayan çevriliş cəhdindən sonra isə bu narahatlıqlar daha da artıb.
Bu çevriliş cəhdi zamanı onun nəzərində Rusiya prezidenti Vladimir Putindən fərqli olaraq, qeyri-səmimi davranmış Qərb Erdoğanın kin-küdurətinə səbəb olub.
Türkiyə generallarının 38 faizi qovulub
Bunun ardınca Erdoğan öz ölkəsində Fethullah Gülenlə bağlılıqda şübhəli bildiyi 50 min insanı həbs etdirib, daha 110 min insan işdən çıxarılıb. Bunlardan təxminən 11 mini hərbi zabitlər və pilotlardır.
Bir türk hərbi təhlilçinin dediyinə görə, Türkiyə generallarının 38 faizi ordudan qovulub. Bunlardan bir çoxu qərbpərəst, dünyəvi baxışlı olduqlarına görə hədəfləniblər.
Türkiyənin NATO-dakı 400-dək müşaviri vəzifəsindən azad edilib və ya geri çağrılıb. Onların əksəriyyəti repressiya burulğanına düşməkdənsə, öz vətənlərindən qaçaq düşmək yoluna üstünlük verib.
Orduda bu zabitlərin yerlərini Erdoğana loyal, lakin əksər hallarda NATO-ya düşmən, NATO-nun düşmənlərinə rəğbətli şəxslər tutub. Alyansın ali baş komandanı general Curtis Scaparrotti Türkiyə Silıahlı Qüvvələri baş qərargahının deqradasiyada olduğunu deyib.
Başqa bir epizodda isə Almaniya millət vəkillərinə Türkiyənin incirlik və Konya hərbi bazalarındakı alman kontingentinə baş çəkmək icazəsi verilməyib. Təhlilçilər buna səbəb kimi Erdoğan nazirlərinə Almaniyada keçirilən AKP mitinqlərində iştirak etmək imkanı verilməməsini göstərirlər.
Bu məsələyə yalnız NATO-nun baş katibi Jens Stoltenberg müdaxilə edəndən sonra Ankara Almaniya deputatlarına Konyadakı AWACS ekipajlarına baş çəkmək icazəsi verib. Bu güzəştə baxmayaraq, Almaniya incirlikdəki Tornado təyyarələrini iordaniyadakı Müvəffəq Salti bazasına köçürüb. Bu, NATO-ya 143 milyon dollara başa gəlib.
Özü kimi "güclü kişi" Putin
Çevriliş cəhdindən sonra Türkiyənin Rusiya ilə yaxınlaşması xüsusi narahatlıq doğurur. Erdoğan Suriyadakı problemlərin həllində özünə müttəfiq kimi Kremli seçib.
Erdoğan Putini özü kimi "güclü kişi" hesab edir. Türkiyə prezidenti Putinlə yaxınlaşmaqla sanki NATO-ya başqa variantların da olduğu barədə mesajlar göndərir. Lakin cənab Putinin nəzərində Erdoğan NATO-nu parçalayaraq zəif salan alətə çevrilib.
Cənab Erdoğanın yanussayağı ikiüzlü siyasətinin daha bir göstəricisi Ankaranın Moskva ilə S-400 raket sistemlərinin alınması barədə bağladığı saziş olub. S-400-ün NATO sisteminə inteqrasiya olunmaması bir yana, bu sistemi ən azı ilkin mərhələdə Türkiyə ərazisində elə ruslar idarə edəcəklər.
"The Economist" yazır ki, məhz buna görə də NATO istər-istəməz Türkiyəni özünün informasiya mübadiləsi şəbəkəsindən kənarda qoya bilər. Bu isə özlüyündə Türkiyənin NATO ilə vidalaşması demək olacaq.
Bunu baxmayaraq, NATO rəsmiləri özlərini o yerə qoymamağa çalışırlar. Onlar bildirirlər ki, Türkiyə havadan müdafiə raket sistemlərinin alınması üçün Avropanın Eurosam konsorsiumu ilə müqavilə bağlayıb. Onlar bunu da vurğulayırlar ki, Türkiyə alyansın missiyalarını - məsələn, Kabul aeroportunun mühafizəsini davam etdirir. Ankara həm də NATO-Ai təhlükəsizlik sazişinə maneçilik törətməyib, halbuki istəsə bu razılaşmanı bloklaya bilərdi. Və ən nəhayət Türkiyənin terrorla bağlı narahatçılığı onun NATO müttəfiqləri tərəfindən bölüşdürülür.
Bu da qeyd olunmalıdır ki, bütün deyilənlərə və yazılanlara baxmayaraq, Türkiyənin NATO üzvü kimi əhəmiyyəti bu gün hər zaman olduğundan daha çoxdur.
Ümid onadır ki, Erdoğan Putinin ondan öz məqsədləri üçün alət kimi istifadə etdiyini biləcək, "The Economist" yazır.
(C) bbc azərbaycanca
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20