1984-cü il, 3 dekabr-da (gbax: abş) şirkəti olan (gbax: union carbide) tərəfindən, (gbax: hindistan)ın (gbax: bhopal) şəhərində yaradılan (gbax: pestisid) istehsal edən fabrikdən səhvən 40 ton metil izosiyanat qazını havaya buraxıldığı zaman 18000 insan həlak olmuş, 150 000-dən çox insan zəhərlənmişdi. Ekoloji təsilər baxımından (gbax: Çernobıl) fəlakətindən də dəhşətli olan bu qəzadan sonra Bhopal ştatı təbii fəlakət bölgəsi elan edilmişdi. Qəzadan 20 il sonra 2004-cü ildə (gbax: greenpeace) tərəfindən aparılan ölçmələrdə torpaqda normalın 6 milyon qatı zəhərli maddələr aşkar edilmişdir.
Union Carbide fabrikinin ABŞ-da bu cür nəzarətsiz və baxımsız bir fabrik qurmasının mümkün olmadığı, fabrikin qeyri-kafi texnologiya ilə açıldığı iddia edilmişdi. 18.000 kəsin ölümünə və 150.000-dən çox insanın ömürlərinin sonuna qədər əlil və ya xəstə olmasına səbəb olan fəlakətdən sonra Union Carbide zəhərli maddənin "ticarət sirri" olduğunu əsas gətirərək adını belə açıqlamaqdan imtina etmişdir. Bu vəziyyət zəhərlənən kəslərə diaqnoz qoymağı qeyri-mümkün etmiş və xəstəxanalarda ölüm hallarının artmasına səbəb olmuşdur. Bir neçə il sonra açılan məhkəmədə Union Carbide zərərçəkənlərə və onların yaxınlarına 470 milyon dollar təzminat ödəməli olmuşdu. Bununla belə, Hindistan hökumətinə ödənilən pulun çox az hissəsi əsl qurbanlara paylanıb. Bu məbləğ sağ qalan kəslər tərəfindən bölüşdürüldükdə isə adambaşına təxminən 500 dollar düşmüşdü. Union Carbide firmasını alan və orada istehsalı davam etdirən (gbax: Dow Chemical Company), hətta zərərçəkənlərlə əlaqə saxlamaqdan belə imtina edir. [1]
References
- larisalisa. «bhopal fəlakəti». Sözaltı sözlük, 05.08.2023. soz6.com