orta beyinin (gbax: substantia nigra) adlı bölgəsində (gbax: dopaminerjik neyron)ların məhvi nəticəsində ortaya çıxan xəstəlikdir. bu hüceyrələrin % 60 ilə % 80i məhv olunca (gbax: dopamin) üretimi azalır və parkinson xəstəliyi ortaya çıxır .dopamin insanların axıcı və koordinasiyalı hərəkət etmələrini təmin edir
ən önəmli 10 əlaməti:
1. titrəmə ((gbax: tremor)): barmaqlarda , əllərdə , çənədə və ya dodaqlarda titrəmə müşahidə olunur.
2. əl yazısında kiçilmə və yazı şəklində pozulma: əl yazısı yazdıqlarında hərflərin ötən illərə görə birdən kiçik yazmağa başlarlar
3.qoxu alma qabiliyyətində azlma və ya itməsi
4. yuxuda ani hərəkətlər: şıllaq atmaq , vurmaq , çırpınmaq ,yataqdan tez tez düşmək kimi hərəkətlər parkinson xəstəliyinin başlanğıcı ola bilər.
5. hərəkətlərdə yavaşlama ( (gbax: bradikineziya )) , əzələ sərtliyi ( rijidite ) , və yeriyəndə müvazinəti tarazlaya bilməmə(denge kaybı). yol gedərkən ayağını yerlə sürümə. atılan addımlar da kiçilmə .zərif koordinasiyalı hərəkətlərdə çətinlik(məsələn düymə düymələmək ,saç daramaq )
6. qəbizlik : qəbizlik parkinson xəstəliyinin erkən əlamətlərindən biri ola bilər ,normalda da kifayət qədər su və lifli yeməklə qidalanmazsanız qəbizlik problemi yaşarsınız ama pəhriz və dərmanlarla bağlı deyilsə qəbizlik probleminiz bu bir xəstəlik əlaməti ola bilər
7. yavaş tonla danışma, monoton,sürətli danışma.
8. maska üz :depresyondakı bir insanın üz ifadəsinə bənzər ifadə,üzlərində donuqluq, ciddiyyət , boş baxış ,daha az göz qırpma
9. baş gicəllənməsi və bayılma
10. postur "da(duruş )bozulma ; bədənin duruşu gedərək bükülür (qozbell duruş )
xəstəliyin ilərləmiş dövrlərində ağızdan tüpürcək axması və yeməkləri udmada çətinliklər ,depressiya və demans ortaya çıxa bilər.
müalicənin məqsədi mərkəz sinir sistemindəki dopamin səviyyəsini artırmaqdır. müalicəsində ən şox istifadə olunan derman (gbax: levo-dopa)“dır ((gbax: madopar))
(youtube: GAqPWzqyGxI&feature=share) [1]