yunan mənşəli söz olub,iki qanun arasında elə bir təzaddır ki, bu halda qanunlar, prinsiplər bir-birinə tərs düşür.
klassik alman fəlsəfəsinin nümayəndəsi immanuel kantın 4 məşhur antinomiyasınə diqqət yetirək:
1. kainat və qalaktika zaman baxımından əbədi deyil. antitezis - əbədidir.
2. hər bir mürəkkəb substansiya sadə hissələrdən ibarətdir. antitezis - ibarət deyil.
3. iki növ səbəbiyyət vardır ki, biri təbiətin qanunlarına müvafiq gəlir, digəri isə azadlığa. antitezis - yalnız təbiətin qanunlarına müvafiq gələn səbəbiyyət mövcuddur .
4. kainatın səbəbi olan varlıq vardır. antitezis - belə bir varlıq yoxdur.
kant deyirdi ki, insan idrakı bu ziddiyətləri həll etmək iqtidarında deyil, nə qədər ki bu ziddiyətlər dərk edilməmiş qalacaq, insan heç vaxt noumenləri dərk edə bilməyəcək. bu antinomiyalar dialektik baxımdan nə qədər maraqlı olsa da, kant bəzi məsələlərdə yanılırdı. əvvəla kant yalnız əqldə, zəkada olan antinomiyalardan danışırdı. nəzərə almaq lazımdır ki, obyektiv gerçəklikdə də antinomiyalar vardır. ikincisi də, kant yalnız 4 antinomiyanın adını çəkir, lakin həyatda minlərcə bu cür antinomiyalar vardır. qəbul etmək ıazımdır ki, həyat özü elə antinomiyalardan ibarət olub, ziddiyətlərdən təşkil olunmuşdur. [1]