''əgər çin xalq respublikasındakı hər bir vətəndaş özünü beynin bir neyronu kimi aparsa, və əlaqə üçün 2 tərəfli radio istifadə edilsə, həmçinin, bu beyin xarici bir peyk tərəfindən qeydə alınsa, bu yerləşmə beyindəki kimi şüura və ya ağıla sahib ola bilərmi?'' sualına fokuslanan fikir eksperimenti. eksperiment ilk dəfə 1961-ci ildə anatoly dneprov tərəfindən 'the game' adlı hekayəsində dolayı yolla ortaya atılıb.
deməli, hekayədə 1400 nəfər bir biri ilə 0 və 1lərdən ibarət əlifba ilə əlaqə saxlayaraq kodları birbirinə ötürürlər, və bunu etməkdə nə məqsəd var onu da anlamırlar. bir neçə saatdan sonra, artıq sıxıntıdan bir iştirakçı otağı tərk edir. sabahısı gün bütün iştirakçıları yığırlar ki, nəticələri açıqlasınlar. sən demə, 0 və 1lərdən ibarət kod portugal dilində hərfləri ifadə edir. və nəticədə belə bir cümlə alınır : “the greatest goals are achieved through minor but continuous ekkedt'' ekkedt sözü əslində efforts olmalı idi, amma qızın oyunu tez tərk etməsi ilə cümlə məntiqli şəkildə tamamlanmır. iştirakçılar məqsədi anlamasa da, birgə fəaliyyət nəticəsində mənalı cümlə ortaya çıxara bildilər.
hekayənin ən maraqlı hissəsi:
''the next day, we filled the assembly hall to
discuss the final and the most interesting issue
of our congress – “can mathematical machines
think?” previously, the delegates had had some
contentious debates on this topic and had never
reached any consensus.''
“it’s like asking can you think or not!” huffed
and puffed my roommate, anton golovin, “the
cybernetics nut.” “how am I supposed to know
that?
and do you know whether I have any thoughts?
we’ve just politely agreed that all of us are
able to think. whereas if we take it objectively,
the only thing evidencing a human’s ability to
think is the way he handles logical and mathematical problems. and these can be solved by a machine as well!”
“a machine can do that only if you have it
do so.”
“nonsense! You can make a machine process tasks independently. for example, you can
install a clock and program it to solve differential equations in the morning, write poems in
the afternoon, and edit french novels in the
evening!”
“that’s the point! you have to program it!”
“what about you? aren’t you programmed?
think it over! are you living without any program?
“i composed it myself.”
“first, I doubt that. second, a large machine can also compose its own programs.”
mənbə.
2.kitabı oxumaq istəyənlər üçün [1]