🌐 Azərbaycanca soz6

koriolis qüvvəsi

🌐 Azərbaycanca
ArticleTalk
ReadOpen in sözlük
From Sözaltı Wiki, the free encyclopedia
This article has not been translated into English yet. The original Azerbaijani text is shown below.

Bildiyimiz kimi, Yer planeti həm öz ətrafında, həm də Günəş ətrafında fırlanır və bu zaman koriolis qüvvəsi yaranır. Koriolis qüvvəsi-hərəkətdə olan cisimləri şimal yarımkürəsində saat əqrəbi istiqamətində(şərqə doğru), cənub yarımkürəsində isə saat əqrəbinin əksi istiqamətində(qərbə doğru) hərəkətə məcbur edən qüvvə. Həmçinin ekvatordan qütblərə doğru getdikcə qüvvənin təsiri azalır. Bununla bağlı bir neçə nümunəyə nəzər yetirək.

1)şimal yarımkürəsində hərəkət edən çayların sağ tərəf sahili daha geniş və dərin olduğu halda, cənub yarımkürəsində sol tərəf sahili daha geniş və dərin olur.

2)dünya xəritəsinə baxdıqda şimal yarımkürəsində böyük buludların və əksər cərəyanların şərqə doğru, cənub yarımkürəsində isə qərbə doğru getdiyini görə bilərik.

3)şimal yarımkürəsindəki bütün dəmir yolu relslərinin sağ tərəfi nisbətən çox yeyilmiş olduğu halda, cənub yarımkürəsindəki relslərin sol tərəfi nisbətən daha çox yeyilmiş olur.

4)təsəvvür edin, şimal yarımkürəsində bir çəni doldurursunuz və əgər tıxacı çıxartsanız, çənin içindəki su saat əqrəbi istiqamətində axacaq, cənub yarımkürəsidə isə saat əqrəbinin əksi istiqamətində axacaq.

(youtube: 33N0r1HasSg) [1]

References

  1. Xans. «koriolis qüvvəsi». Sözaltı sözlük, 10.02.2023. soz6.com
This entry was written on 10.02.2023. Text belongs to its sözaltı authors. Quoting with a link back is welcome.