Zamanından irəlidə olanlar var, bir də *Traité des couleurs servant à la peinture à l’eau* — və ya orijinal holland dilindəki adı ilə *Klaer Lightende Spiegel der Verfkonst* var. Bu, rəssamların, alimlərin və sənaye dizaynerlərinin işində hələ belə şeylərin adi alət olmadığı bir dövrdə hazırlanmış 900 səhifəlik boya rəngləri kitabıdır. Müəllif və rəssam A. Boogert 1692-ci ildə rənglərin qarışdırılması ilə bağlı bu qeyri-adi təlimatın yalnız bir nüsxəsini yaratmışdı. Müasir rəng nəzəriyyəsinin astanasında meydana çıxan və 700-dən çox rəng nümunəsi səhifəsini özündə əks etdirən bu kitab, Nyutonun on ildən çox sonra özünün *Opticks* əsərində tam şəkildə izah etdiyi rəng spektri haqqındakı yeni anlayışdan deyil, Aristotelin rəng sistemindən bəhrələnir.
Nəzəriyyəni daha praktik hala gətirən rəng kitablarının axınına qədər daha yüz il keçməli idi: Hötenin 1810-cu il tarixli *Theory of Colors* və Vernerin 1814-cü il tarixli *Nomenclature of Colour* əsərlərindən tutmuş, rənglərin standartlaşdırılması xəyalının gerçəkləşdiyi 1963-cü ildə qurulan Pantone şirkətinə qədər.
Lakin A. Boogertin öz dövründə rəng nəzəriyyəsinə və ya onun praktik tətbiqinə böyük təsir göstərdiyinə dair çox da sübut yoxdur. Əlbəttə ki, kitab tamamlananda holland ustalarının çoxu artıq vəfat etmişdi və 1692-ci ildə hələ də işləyənlərin onun yeganə nüsxəsi ilə tanış olması ehtimalı az görünür.
Bunun əvəzində, kitab akvarel rəssamlarını maarifləndirmək üçün nəzərdə tutulmuşdu, buna görə də onun fransızca adı "su əsaslı boya"ya istinad edir. (Holland dilindən hərfi tərcüməsi təxminən "rəngkarlıq sənətinin aydın işıqlandıran güzgüsü" mənasını verir.) Orta əsrlər tarixçisi Erik Kvakkel kitabı fransız məlumat bazasında tapıb və o yazır: "Bu, olduqca xüsusi bir kitabdır, çünki 17-ci əsr rəssamlarının və illüstratorlarının emalatxanasına qeyri-adi bir baxış imkanı yaradır."
700 səhifədən çox əllə yazılmış holland dilində, özünü A. Boogert kimi təqdim edən müəllif akvarel boyalarının necə hazırlandığını təsvir edir. O, rənglərin necə qarışdırılacağını və "bir, iki və ya üç hissə su" əlavə etməklə onların tonunun necə dəyişdiriləcəyini izah edir... Holland rəngkarlığının Qızıl Dövrü kimi tanınan 17-ci əsrdə bu təlimat tam yerinə düşərdi.
Kitab hazırda Eks-an-Provansdakı Bibliothèque Méjanes-də saxlanılır və orada siz tam səhifəlik, böyüdülə bilən, yüksək keyfiyyətli skanları tapa bilərsiniz. *Refinery29* qeyd edir: "Məlumatlandırıcı olmaqla yanaşı, kitabdan olan şəkillər heyrətamizdir və vərəqləmək üçün çox cəlbedicidir. Onlar Pantone rəng kartlarını xatırladır, sadəcə məşhur brend adı olmadan." İnsan düşünür ki, əgər A. Boogertin kitabı çap edilib paylansaydı, o, məşhur bir ad ola bilərdimi? Lakin onun rəng sistemi artıq Nyutonun rəng spektrləri və dairələri dövründə unudulmaqda idi, ta ki boya nümunələri nəhayət yenidən dəbə düşənə qədər. Rəng təlimatını onlayn olaraq buradan ziyarət edin.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
