Denise Harrison 11 sentyabr 2001-ci ildə Nyu-Yorkdakı Bellevue Xəstəxanasında işləyirdi. O deyir ki, xəstəxana Ümumdünya Ticarət Mərkəzinə edilən terror hücumundan sonra kütləvi xəstə axını gözləyərək təcili yardım şöbəsini boşaltmışdı. "Lakin bu, heç vaxt baş vermədi."
"Orada xəstələrdən çox həkim var idi", - Harrison deyir. "Biz bunun səbəbini bilirdik. Bu, çox kədərli idi." Sentyabrın 11-də yanğınlar baş verib binalar uçarkən minlərlə insan həlak oldu.
Lakin fəlakətlərə cavab verən, bərpa və ya təmizlik işlərində çalışan və ya "sıfır nöqtəsi" (ground zero) yaxınlığında yaşayan yüz minlərlə insan üçün həmin gün və onun zəhərli nəticələri hələ də öz təsirini göstərməkdədir.
Nyu-Yorkda əkiz qüllələr uçarkən toz və dağıntıları havaya sovurub havanı çirkləndirdikdə, kütləvi dağıntı və zəhərli maddələrə məruz qalma tənəffüs yolu xəstəliklərini, xərçəngi və psixi sağlamlıq pozğunluqlarını alovlandırdı.
Artıq 25 il keçib və yeni sağlamlıq problemləri ortaya çıxır. Fəlakətlərə cavab verənlər yaşlaşır və onların 11 sentyabrla bağlı vəziyyətlərini çətinləşdirə biləcək sağlamlıq problemləri yaranır. Təqaüdə çıxmaq psixi sağlamlıq problemlərini dərinləşdirə bilər. İldönümləri narahatlıq yarada bilər. Bu sonuncu mərhələ üçün efirlərdə və sosial mediada üstünlük təşkil edən xəbərlər və görüntülər "emosiyaları, xatirələri mütləq yenidən oyadacaq. Və bu, sentyabrın 12-də yox olmur", - Nyu-Cersi ştatının Piskatavey şəhərindəki Ratqers Universitetinin Ümumdünya Ticarət Mərkəzi Sağlamlıq Proqramının psixi sağlamlıq direktoru Jodi Streich deyir. "Bu, qalır."
Terror hücumlarından zərər çəkmiş insanların yolları, əlaqəli sağlamlıq vəziyyətlərini yoxlamaq, izləmək, müalicə etmək və araşdırmaq üçün yaradılmış ÜTM (WTC) Sağlamlıq Proqramı ilə kəsişib və ya gələcəkdə kəsişə bilər. Proqram Nyu-Yorkdakı fəlakət bölgələrində, Virciniya ştatının Arlinqton şəhərindəki Pentaqonda və Pensilvaniya ştatının Şanksvill şəhəri yaxınlığındakı təyyarə qəzası yerində xilasetmə, cavab tədbirləri, bərpa və təmizlik işlərində çalışan insanlara xidmət göstərir. O, həmçinin Nyu-Yorkda Ümumdünya Ticarət Mərkəzi yaxınlığında yaşayan, işləyən və ya məktəbə gedən insanları da əhatə edir. 2026-cı ilin yayına olan məlumata görə, 2090-cı ilə qədər maliyyələşdirilən proqrama 154 000-dən çox insan daxildir.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
