Analitiklər Əl-Cəzirə telekanalına bildiriblər ki, Suriyanın ABŞ-ın “terrorizmə sponsorluq edən dövlətlər” siyahısından çıxarılması ölkənin qlobal maliyyə sisteminə inteqrasiyası qarşısındakı son əsas maneələrdən birini aradan qaldırır. İyulun 8-də ABŞ prezidenti Donald Tramp 1979-cu ildən bəri qüvvədə olan Suriyanın təyinatını ləğv etmək niyyəti barədə Konqresə rəsmi məlumat verdiyini açıqladı. Konqresdə 45 günlük araşdırma müddəti şənbə günü keçdi və ABŞ rəsmi siyahıdan çıxarılmasını bazar ertəsi tamamladı.
Vaşinqton Suriya bankları ilə əməliyyatların qarşısını alan bir çox məhdudiyyətləri artıq aradan qaldırsa da, “terrorizm” adı əlavə maliyyə və ticarət məhdudiyyətləri daşımağa davam etdi və Suriyanın çıxarılması ölkəyə – təxminən 14 illik müharibədən sonra hələ də özünü toparlamaq üçün mübarizə aparan – çox ehtiyac duyulan iqtisadi təkan verəcək. Suriya ilk dəfə 1979-cu ildə Hafiz Əsədin prezidentliyi dövründə ABŞ tərəfindən “terrorun sponsoru dövlət” elan edilib. Ölkə əvvəlcə Fələstin silahlı qruplarına verdiyi dəstəyə görə siyahıya salınmışdı.
Suriya-ABŞ münasibətləri daha sonra 2003-cü ildə, Hafizin ölümündən və oğlu Bəşərin onun yerinə keçməsindən bir neçə il sonra ABŞ İraqı işğal etdikdən sonra gərginləşdi. Vaşinqton Suriyadakı səfirliyini 2012-ci ildə, suriyalıların əl-Əsəd rejiminə qarşı ayağa qalxmasından bir il sonra, amansız basqı və zorakılıqla cavab verərək, müharibəyə gətirib çıxarıb. Münaqişə zamanı Suriya rejiminə qarşı daha çox beynəlxalq sanksiyalar tətbiq olunduğundan, Suriya qlobal birlikdən getdikcə daha çox təcrid olundu.
Əl-Əsəd rejimi nəhayət 2024-cü ilin dekabrında süqut edəndə onun yerinə keçmiş üsyançı qrupların üzvləri də daxil olmaqla yeni hökumət gəldi. Onun ilk prioritetlərindən biri sanksiyaları aradan qaldırmaqla Suriyanı regional və beynəlxalq birliyə yenidən inteqrasiya etməyə çalışmaq idi ki, bu da böyük ölçüdə yerinə yetirilmişdir. Suriya prezidenti Əhməd əl-Şara və onun rəhbərlik etdiyi keçmiş üsyançı qrup Heyət Təhrir əl-Şam da əvvəllər ABŞ sanksiyaları altında idi və bu sanksiyalar aradan qaldırıldı.
Suriya Əsədin devrilməsindən bəri təcrid vəziyyətindən çıxsa da, iqtisadiyyatı zəif olaraq qalır və əhalinin demək olar ki, 90 faizi yoxsulluq həddinin altında yaşayır. Suriyalı bank və iqtisadiyyat eksperti İbrahim Koçaci sanksiyaların ləğvini “milli iqtisadiyyatın trayektoriyasında mühüm məqam” adlandırsa da, bunun ölkənin dərin iqtisadi mübarizəsi üçün “təcili çarə” olmadığını deyib. Koçaji deyib ki, Suriya məsələsinin istənilən həlli sabitlik və sağlam idarəetmə ilə gücləndiriləcək “uzun islahatlar və tədbirlər yolu” tələb edir.
Və bir çox suriyalı hələ də rejimin süqutundan sonra gündəlik həyatlarının yaxşılaşmasından danışır. Amma getdikcə suriyalılar artan enerji qiymətlərindən və kəkələyən yerli iqtisadiyyatdan məyus olduqlarını bildirirlər. Koçaji, sanksiyaların aradan qaldırılmasının suriyalıların gündəlik həyatına təsir edəcəyini, lakin təsirin bəzilərinin gözlədiyi qədər dərhal olmaya biləcəyini söylədi.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
