ABŞ-ın dövlət borcu 40 trilyon ABŞ dollarını (29,4 trilyon funt sterlinq) rekord həddə çatdırıb. Bu mərhələ böyük bir xəbərdarlıq əlamətidir. O, ABŞ-ın və dünyanın qalan hissəsinin uzunmüddətli iqtisadi sabitliyini təhdid edən zəiflikləri aşkar edir.
ABŞ-ın borc yığım sürəti heyrətamizdir. ABŞ-ın dövlət borcu ilk dəfə 1941-ci ildə 1 trilyon dollara çatıb və 2017-ci ildə 20 trilyon dollara yüksəldikdən sonra son doqquz il ərzində iki dəfədən çox artıb. Təkcə 2026-cı maliyyə ilində onun 2,1 trilyon dollar artacağı gözlənilir.
ABŞ-ın yüksək milli borcunun əsas mənbəyi Vaşinqtonun davamlı büdcə kəsirinə nəzarət edə bilməməsidir. Bu qismən sistemli siyasi stimullardan irəli gəlir. Bir kəsirin aradan qaldırılması ya dövlət xərclərinin azaldılmasını, vergilərin artırılmasını və ya hər ikisini tələb edir.
Bunlar seçicilər tərəfindən cəzalandırılan hərəkətlərdir. Müxtəlif struktur amilləri də ABŞ-ın yüksək milli borcuna səbəb olur. Medicare və Medicaid kimi sosial təminat və tibbi sığorta sxemləri kimi proqramlara məcburi xərclər federal büdcənin təxminən üçdə ikisini istehlak edir.
Bu xərclər demoqrafik qocalmaya görə artacaq – amerikalıların orta yaşı 2001-ci ildəki 35,6-dan 2025-ci ildə 39,4-ə yüksəlmişdir. Milli borcun ödənilməsi xərclərinin özü də ABŞ-ın federal büdcə kəsirlərinin əsas amilinə çevrilmişdir. ABŞ hökumətinin ödənilməmiş kreditləri üzrə ödədiyi illik xalis faiz ödənişləri hazırda təxminən 1,2 trilyon dollar təşkil edir ki, bu da milli müdafiə xərclərini geridə qoyur.
Artıq borcun ödənilməsi ABŞ federal büdcəsində sosial təminatdan sonra ikinci ən böyük maddədir və növbəti onillikdə 16,2 trilyon dollardan çox başa gələcəyi gözlənilir. Bu status-kvonun davam etməsinin əsas səbəbi ABŞ dollarının qlobal əhəmiyyətidir. ABŞ dolları uzun müddətdir ki, dünyanın əsas ehtiyat valyutası kimi xidmət edir və beynəlxalq ticarət üçün ən çox istifadə edilən valyutadır.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
