31 avqust-1 sentyabr tarixlərində Bişkekdə Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) sammiti keçirildiyi üçün nəqliyyat və əlaqə yenidən diqqət mərkəzindədir. ŞƏT-in 25-ci ildönümünü qeyd edən sammitdə nəqliyyat və infrastruktur da daxil olmaqla, iqtisadi və regional əməkdaşlıq prioritetlərinin geniş spektrinin müzakirəsi gözlənilir. Müasir dünyada ölkənin beynəlxalq mövqeyi təkcə ərazisinin böyüklüyü, əhalisi və iqtisadiyyatı ilə müəyyən edilmir.
Coğrafi mövqeyi, regional proseslərə təsir imkanları, müxtəlif iqtisadi rayonları birləşdirən nəqliyyat və kommunikasiya marşrutları boyunca mövqeyi ilə müəyyən edilir ki, bu da onun strateji əhəmiyyətini formalaşdıran əsas amillərdir. Qlobal iqtisadi fəallığın getdikcə Asiyaya doğru istiqamətləndiyi, yeni nəqliyyat və enerji marşrutlarının iqtisadi dəyəri ilə yanaşı geosiyasi əhəmiyyət kəsb etdiyi bir vaxtda əsas regionları birləşdirən ölkələrin rolu daha da əhəmiyyətli olur. Azərbaycan belə strateji mövqeyə malik ölkələrdən biridir.
Avropa və Asiyanın kəsişməsində yerləşən və Xəzər dənizinə çıxışı olan Azərbaycan Mərkəzi Asiya, Cənubi Qafqaz, Türkiyə və Avropa arasında mühüm əlaqə rolunu oynamağa imkan verən müasir nəqliyyat infrastrukturunu inkişaf etdirib. Ölkənin son illər beynəlxalq sistemdə artan mövqeyi də bu üstünlüklərdən daha səmərəli istifadə etmək səyləri ilə müşayiət olunur. Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) əsas gücü onun demoqrafik və iqtisadi miqyasındadır.
Təşkilatın tərkibinə dünyanın ən böyük əhali və istehlak bazarlarından ikisi olan Çin və Hindistan daxildir. Rusiya, Pakistan və İranın da böyük əhalisi və böyük daxili bazarları var. Bu, təkcə əhəmiyyətli istehlak potensialını deyil, həm də böyük işçi qüvvəsini, sənaye potensialını və gələcək iqtisadi artım üçün geniş bazanı təmsil edir.
Çinin təqribən 19,5 trilyon dollar, Hindistanın 3,96 trilyon dollar və Rusiyanın 2,56 trilyon dollar nominal ÜDM-i ŞƏT məkanının iqtisadi miqyasını açıq şəkildə nümayiş etdirir. Qazaxıstan və Özbəkistan kimi Mərkəzi Asiya iqtisadiyyatlarının sürətli inkişafı bu mənzərəni daha da artırır. Azərbaycan üçün bu məkan mövcud ticarət əlaqələri, habelə nəqliyyat, logistika, investisiya, sənaye və enerji əməkdaşlığının genişləndirilməsi imkanları baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Bununla belə, Azərbaycanın əsas üstünlüyü iqtisadi miqyas baxımından ŞƏT üzvləri ilə rəqabət aparmaq qabiliyyəti deyil, daha çox bu geniş iqtisadi məkanı daha geniş Avrasiya bazarları ilə əlaqələndirmək qabiliyyətidir. Eyni məntiq nəqliyyata da aiddir. ŞƏT məkanı şərqdən qərbə və şimaldan cənuba uzanan əsas quru nəqliyyat marşrutlarının böyük bir hissəsini əhatə edir.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
