Bu gün Azərbaycanın milli valyutası - manatın dövriyyəyə buraxılmasından 34 il keçir. "Report"un təsirinə görə, əsrin sonunda müstəqillik əldə edən Azərbaycanda milli pul vahidinin yaradılmasının əsasları o vaxtkı prezident Əbülfəz Elçibəyin 15 iyul 1992-ci il tarixində "Milli valyutanın dövriyyəyə buraxılması haqqında" fərmanı ilə qoyulub. 1992-ci il avqustun 15-də 1, 10 və 250 manatlıq əskinaslar, noyabrında 5, 10, 20 və 50 qəpiklik sikkələr, dekabrda 5 manatlıq əskinaslar, 1993-cü ilin martında 50, 100, 500 manatlıq dövriyyəyə 50, 100, 500 manat və 1 manatlıq dövriyyə daxil olub. Azərbaycanın ilk pulları Fransa Mərkəzi Bankında hazırlanıb.1992-ci ilin avqustundan 1994-cü ilin yanvarına qədər Azərbaycan ərazisində 1 manat 10 rubl məbləğində olub, yəni hər iki valyutadan istifadə edilib.
Heydər Prezident 11 dekabr 1993-cü il tarixli "Milli valyutanın respublika ərazisində yalnız ödənişlərin elan edilməsi haqqında" fərmandan sonra Azərbaycan rublu zonasından çıxdı. Bununla da Milli Bank müstəqil pul və siyasət aparmağa icazə vermir. Bununla belə, o çətin iqtisadi şərait şəraiti milli valyutanın dəyişməsini sabit saxlamaq mümkün deyildi.
Manat başqa xarici valyutalara nisbətdə ucuzlaşırdı. Əgər 1994-cü ilin əvvəlində Azərbaycanda 1 ABŞ dolları 118 manata bərabər idisə, bir il sonra bu nisbət 4 182 manata qalxıb. Bu iş dövriyyəyə daha böyük nominallı əskinasların buraxılması baş verirdi.
Belə ki, Milli Bank ilə ölkədə nizam-intizam, nağd pula olan tələbatın optimallaşdırılması ilə ildə 1994-cü ildə Almaniyanın "Giesecke & Devrient" şirkəti tərəfindən 10 000 manatlıq, 1996-cı il ərzində çap edilmiş "De La Rue" dövriyyəsi nəticəsində 50 000 manat vəsait ayrılıb. Sonuncu həm də 2001-ci ildə 1 000 manatlıq əskinasın yeni dizaynda hazırlanmasını həyata keçirib. Ümumilikdə, Milli Bank tərəfindən ölkə iqtisadiyyatının nağd pula olan tələbatının qarşısının alınması 1992-2005-ci illərdə təxminən 5,239 trln. manatlıq 692,5 mln. ədəd əskinas istehsal olunaraq dövriyyəyə buraxılıb.
Köhnə pul nişanları 2006-cı ilin sonuna qədər tədavüldə olub və nominal dövriyyədən çıxarılıb. 2005-ci il fevralın 7-də Prezident İlham Əliyev "Pul nişanlarının nominal dəyərinin və qiymətlərinin miqyasının dəyişdirilməsi (denominasiyası) haqqında" fərman imzalayıb. Fərmana uyğun olaraq, 2006-cı ilin 1-dən etibarən Azərbaycan ərazisində yeni manatdan yanvardan istifadəyə başlanıb. Bu zaman 1 yeni manat 5 00 köhnə manata bağlanıb və bir il hər iki pul qüvvədə olub. 2007-ci il yanvarın 1-dən başlayaraq yeni manata keçilib.
Dövriyyəyə buraxılan yeni manat 1, 5, 10, 20, 50, 100, 200 ekvivalentində olan əskinaslardan və 1, 3, 5, 10, 20, 50 qəpik metal pul nişanlarından. Yeni manatın dizaynı bağı bankın qalibi Avstriyanın "OeBS" şirkətinin dizayneri, avronun müəllifi Robert Kalina olub. Yeni nəsil pul nişanları İsveçrə Milli Bankının texniki məqsədi ilə hazırlanır.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
