Azərbaycan və Özbəkistan 2030-cu ilə qədər ikitərəfli ticarəti 1 milyard dollara çatdıraraq iddialı, lakin getdikcə daha reallaşan iqtisadi hədəf qoyurlar. İlk baxışdan bu rəqəm iki hökumətin elan etdiyi başqa bir ticarət hədəfi kimi görünə bilər. Reallıqda isə hədəf Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya arasında iqtisadi münasibətlərdə daha geniş transformasiyanın bir hissəsi ola bilər.
Cari ticarət rəqəmləri göstərir ki, 2025-ci ildə ikitərəfli ticarət əvvəlki illə müqayisədə 14,6 faiz artaraq 307,3 milyon dollara çatmaqla, təcil artıq mövcuddur. Bundan əlavə, 2026-cı ilin ilk altı ayı ərzində ticarət dövriyyəsi illik müqayisədə 30,8 faiz artaraq 170,3 milyon dollara çatıb. Bu artım davam edərsə və yeni investisiya və biznes layihələri ilə dəstəklənərsə, 1 milyard dollarlıq hədəf diplomatik istəkdən daha çox ola bilər.
Yeni təşəbbüsün ən mühüm cəhəti ondan ibarətdir ki, Azərbaycan və Özbəkistan təkcə mal mübadiləsinin artırılmasına diqqət yetirmirlər. Onların müzakirələrində investisiya əməkdaşlığı, biznes-to-biznes əlaqələri və regional tərəfdaşlıq da vurğulanır. Bu, əhəmiyyətlidir, çünki davamlı ticarət artımı adətən təkcə hökumət müqavilələrindən deyil, şirkətlər arasında məhsuldar əlaqələrin inkişafından asılıdır.
Özbəkistan Mərkəzi Asiyanın ən sıx məskunlaşdığı ölkədir və böyük daxili bazara, inkişaf edən sənaye bazasına və getdikcə daha çox xarici görünən iqtisadiyyata malikdir. Azərbaycan isə mühüm nəqliyyat, logistika və enerji infrastrukturunu inkişaf etdirib və Mərkəzi Asiya ilə Avropa bazarları arasında strateji əhəmiyyətli mövqe tutur. Buna görə də onların iqtisadi gücləri bir-birini tamamlayır.
Özbəkistan üçün Azərbaycanla daha dərin əməkdaşlıq Xəzər dənizi və onun hüdudlarından kənarda beynəlxalq bazarlara çıxış üçün əlavə imkanlar yarada bilər. Azərbaycanın limanları, dəmir yolları və logistika infrastrukturu Özbəkistan məhsullarını Cənubi Qafqaz, Türkiyə və Avropa bazarları ilə birləşdirməyə kömək edə bilər. Azərbaycan üçün Özbəkistanla daha güclü əlaqələr Mərkəzi Asiyanın ən böyük iqtisadiyyatlarından birinə çıxış imkanı yaradır və Azərbaycan şirkətlərinə öz fəaliyyətlərini şərqə doğru genişləndirmək üçün imkanlar yaradır.
Burada Orta Dəhliz xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Transxəzər nəqliyyat marşrutunun inkişafı marşrut boyu ölkələr üçün ticarət və logistika əlaqələrini gücləndirmək üçün yeni imkanlar yaradıb. Azərbaycan və Özbəkistan bu prosesdən təkcə ayrı-ayrı iqtisadiyyatlar kimi deyil, həm də daha geniş Avrasiya əlaqə şəbəkəsi çərçivəsində tərəfdaşlar kimi faydalana bilər.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
