Sırf qızıl hasilatı və ixrac həcminin müqayisəsinə əsaslanan Azərbaycandan Rusiya qızılının Qərb bazarlarına çıxış yolu kimi istifadə edilməsi iddiası ölkənin dövlət ehtiyatlarının strukturunu nəzərə almır və əlavə sübut tələb edir. Rusiyalı siyasi şərhçi Vyaçeslav Şiryayev “Deutsche Welle”yə deyib ki, sanksiyalar fonunda Rusiya qızılı vasitəçi ölkələr vasitəsilə Qərb bazarlarına çıxır və guya Azərbaycan bu məqsədlə son vaxtlar istifadə olunur. Şiryayev əsas arqument kimi Azərbaycanın qızıl hasilatı ilə ixrac həcmi arasında uyğunsuzluğu göstərib.
Onun sözlərinə görə, ölkədə ildə 3 tona yaxın qızıl hasil edilir, 6 ayda isə 24 tona yaxın qızıl ixrac edilib. Lakin ixracın cari yerli istehsaldan çox olması özlüyündə Rusiya qızılının təkrar ixracına dəlalət etmir. Belə bir nəticə ixrac edilən metalın mənşəyinin, ehtiyatların strukturunun və qızıl aktivləri ilə bağlı əməliyyatların təhlilini tələb edir.
Azərbaycan timsalında əsas amillərdən biri investisiya strategiyasının bir hissəsi kimi uzun illər ərzində qızıl portfeli formalaşdıran Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondudur (ARDNF). 30 sentyabr 2025-ci il tarixinə ARDNF-nin qızıl subportfeli təxminən 184,8 ton təşkil edib. Bu o deməkdir ki, Azərbaycanın dövlət qurumlarında saxlanılan qızılın miqdarı ölkənin illik daxili istehsalından xeyli çoxdur.
Bu, ixrac statistikasını qiymətləndirərkən çox vacibdir. Müəyyən bir dövr ərzində bir ölkə tərəfindən ixrac edilən qızılın eyni ildə hasil edilmiş olması mütləq deyil. O, əvvəllər əldə edilmiş investisiya aktivini təmsil edə bilər.
Belə ehtiyatların bir hissəsinin satışı da normal aktivlərin idarə edilməsi əməliyyatıdır. Bütün dünya üzrə dövlət fondları və mərkəzi banklar qızılı qiymətlər nisbətən aşağı olduqda alır və aktivin bazar dəyəri əhəmiyyətli dərəcədə artdıqda toplanmış səhmlərinin bir hissəsini sata bilər. Azərbaycan belə bir strategiyanı ictimaiyyətə açıqlayıb.
Prezident İlham Əliyev 2025-ci ilin əvvəlində bildirib ki, ölkə qızıl ehtiyatlarını artırmaqla bağlı strateji qərar qəbul edib. Biz aydın şəkildə geosiyasi prosesləri gördük və qızılın qiymətinin qalxacağına tam əmin idim. Və bu, lap artıb”, - Azərbaycan prezidenti yanvarın 5-də yerli televiziya kanallarına müsahibəsində deyib.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
