Geosiyasi zorakılıq və geoekonomiki müharibə, böyük güclər münaqişəsi və bərabərsizliyin bir neçə nəfərin əlinə sərvət və dövlətçilik topladığı bir dünyada Bandung Konfransı yenidən əhəmiyyət kəsb edir.
İnkişaf etməkdə olan dünyaların 1955-ci ildəki mühüm görüşü yeni beynəlxalq düzənlik və Cənubi-Cənub əməkdaşlığı üçün əsas qoyub. Bu, hər kəsin, hətta zəngin ölkələrin də bu gün soruşduğu bir sual idi: Qlobal iqtisadiyyatın qaydalarını kim yazacaq?
Bu an yenidən danışılmalıdır. 1955-ci ildə dünyanın yarıdan çoxunu təmsil edən əvvəllərki müstəmləkə olan 29 Asiya və Afrikada olan ölkə prezident Sukarno tərəfindən təşkil olunan konfrans üçün İndoneziyada toplaşdı. Onlar müstəmləkə əleyhinə mübarizə dalğası ilə sovranlığa və iqtisadi, mədəni və siyasi əməkdaşlığa əsaslanan iddialı bir çərçivə üzərində razılığa gəldilər və BMT Nizamnaməsinin insan hüquqları ruhunu hərbi müttəfiqliklərdən yuxarı qaldırdılar.
Konfransın ən güclü nəticəsi Cənubi-Cənub həmrəyliyi idi: millətlər və xalqlar o dövrün iki böyük gücündən müstəqil bir yol göstərdilər ABŞ və Sovet İttifaqı. Üçüncü Dünya ittifaqı böyüdükcə, İstifadəsiz Hərəkat və BMT Ticarət və İnkişafı (UNCTAD) kimi qurumlar da daxil olmaqla, sömürədən kənarlaşdırılmasına dəstək vermək üçün praktik səylər ortaya çıxdı.
"Əl-Cəzirə"nin yeni filmində göstərildiyi kimi, böyük güclərə qarşı çıxmamaq üçün səylərə baxmayaraq, Bandung ruhu birbaşa təhlükə kimi qəbul edildi. Bir çox ölkələr koloniallaşdırma gündəliyində iştirak etdikləri üçün böyük bir təzyiqlə üzləşdilər çevrilişlər, işğallar, iqtisadi müharibələr və borc və sərtlik böhranları ki, onları inkişaf arzusuna deyil, köhnə ustalara borclu buraxdılar.
Yetmiş bir il sonra bərabərsizliyin strukturları davam edir. Qlobal Cənubi, xüsusilə Şərqi Asiyanın bəzi bölgələrində dramatik artıma baxmayaraq Qlobal Şimal ölkələri qlobal sərvətin 69 faizini idarə edir, lakin insanlığın cəmi 20 faizini təşkil edir. Aşağı və orta gəlirli ölkələr, əsasən, zəngin ölkələrdə varlı kreditorlara borc ödənilməsi üçün orta hesabla milli büdcələrinin təxminən yarısını xərcləyirlər.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
