Fizika, adətən qalaktikaların mərkəzlərində tapılan və ya kütləvi ulduzların çökməsi zamanı yaranan nəhəng obyektlərdən çox kiçik qara dəliklərə imkan verir. Müvafiq şəraitdə, kosmos qeyri-adi kritik vəziyyətə daxil olduqda və təkrarlanan, kristala bənzər bir modelə çevrildikdə mikroskopik qara dəliklər də yarana bilər. Frankfurtdakı Goethe Universiteti və TU Wien-dən olan tədqiqatçılar indi bu prosesi riyazi şəkildə təsvir etmək üçün bir yol tapdılar.
İlk dəfə olaraq qeyri-ənənəvi riyazi yanaşmadan istifadə edərək fenomen üçün dəqiq düstur çıxardılar. Mikroskopik qara dəliklər və kritik çöküş Ən çox tanış olan qara dəliklər kütləvi ulduzların ölümləri də daxil olmaqla şiddətli kosmik hadisələrlə əlaqələndirilir. Bununla belə, nəzəri olaraq, ciddi aşağı ölçü məhdudiyyəti yoxdur.
Həddindən artıq kiçik qara dəliklər xüsusi kritik vəziyyətlərdən yarana bilər ki, burada hətta kiçik bir enerji əlavəsi sistemin dağıldığını və ya dağıldığını müəyyən edə bilər. Bu kimi şərtlər, ilk kainatda, Böyük Partlayışdan qısa müddət sonra, maddə və enerjinin sıx bir xaotik mühitə yığıldığı zaman mövcud ola bilər. Belə hallar potensial olaraq ilkin qara dəliklər yarada bilərdi.
Kompüter simulyasiyaları artıq göstərmişdi ki, bu qeyri-adi kritik strukturlar mümkün olmalıdır. Problem simulyasiyaların aşkar etdiklərini təkrarlaya biləcək riyazi təsviri tapmaq idi. Goethe Universitetinin Frankfurt və TU Wien tədqiqatçıları elm adamlarının mahiyyətcə kağız və qələm kimi təsvir etdiklərini istifadə edərək, analitik şəkildə işlənə bilən bir düsturla bunu etdilər.
TU Wien-dən professor Daniel Qrumiller deyir: "Bəzən kiçik, əhəmiyyətsiz görünən səbəb böyük və dramatik bir dəyişikliyə səbəb olmaq üçün kifayətdir". “Məsələn, sıfır dərəcə Selsidə maye suyu götürün.
Suyu dondurmaq üçün çox kiçik bir dəyişiklik kifayətdir. Daha sonra su molekulları kortəbii qaydada nizama salınır və buz kristalını əmələ gətirir." Eynşteynin nisbilik nəzəriyyəsi kosmosun konseptual olaraq oxşar bir şeyə məruz qala biləcəyini göstərir. Maddə kosmos-zamanın həndəsəsinə təsir edir və hissəciklərin paylanmasındakı dəyişikliklər buna görə də onun əyriliyini dəyişə bilər.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
