Tacikistan Prezidenti Emoməli Rəhmon avqustun 26-da Dəngərə rayonuna işgüzar səfəri zamanı bir sıra sənaye, sosial və infrastruktur obyektlərini, o cümlədən Dəngara Azad İqtisadi Zonasında (AİZ) yeni müəssisələri açıb və uzaqdan istifadəyə verib. Başlanılan layihələrin miqyası onu deməyə əsas verir ki, rayon getdikcə ölkədə emal və tikinti materialları istehsalının genişləndirilməsi platformalarından birinə çevrilir. Həmin gün istifadəyə verilən sənaye obyektləri sırasına kətan yağı, dam örtüyü materialları, kərpic və penoblok istehsalı müəssisələri, eləcə də Şahbur kəndində yağ istehsalı müəssisəsi daxildir.
“Dəngərə” AİZ-də ümumilikdə 45 iş yerinin yaradılması ilə bağlı üç obyekt fəaliyyətə başlayıb: “Green Gold” MMC-nin illik istehsal gücü 100 tona qədər kətan yağı, “Sanoati Bompuşxoyi Dəngara” MMC – 5 milyon vərəqə qədər şifer, “Sangvor Sanoat” MMC – beş ildə 10 milyon ədədə qədər kərpic istehsal edəcək. Şahburdakı ayrıca müəssisə gündə 7 tona qədər xammal emal edə bilir və daha 18 iş yeri yaradılıb. Bu layihələri Levakantda açılmış istehsal müəssisələri tamamlayır, burada üfüqi yol nişanları üçün boya, yuyucu vasitələr və mebel üçün xammal istehsal edən sexlər fəaliyyətə başlayıb.
Onların meydana çıxması təkcə son məhsul istehsalı üçün deyil, həm də ölkə daxilində daha qısa istehsal zəncirlərinin yaradılması üçün vacibdir. Məsələn, yol nişanlarının rənglənməsi sexi ayda 15 ton istehsal gücünə malikdir, yuyucu vasitələr üçün toz xammalın isə 70 faizi artıq ölkə daxilində istehsal olunur. Yeni layihələrin strukturu ölkə iqtisadiyyatında baş verən daha geniş dəyişikliklərə uyğundur.
İyul ayında dərc edilən məlumatlara görə, Tacikistanın ÜDM-i 2026-cı ilin yanvar-iyun aylarında real ifadədə 8,2 faiz artaraq 81,68 milyard somoni (təxminən 8,86 milyard dollar) təşkil edib. Bu fonda Dəngara AİZ-in fəaliyyəti ayrıca göstərici kimi çıxış edir. Səlahiyyətlilərin məlumatına görə, zonada 41 subyekt qeydiyyatdan keçib, onlardan 15-i artıq istehsal fəaliyyəti ilə məşğuldur, daha beşi isə xidmət göstərir.
2026-cı ilin ilk yeddi ayı ərzində zonaya 90 milyon somoni (təxminən 9,8 milyon dollar) investisiya cəlb edilib, 140 yeni iş yeri yaradılıb. Eyni zamanda, Dəngərədə sənaye fəaliyyəti təkcə daxili investisiya hesabına inkişaf etmir. Yeni istifadəyə verilən dam örtükləri zavodlarından biri də xarici sərmayə hesabına tikilib.
Bu, zonanın sənaye bazasının daha da genişləndirilməsi üçün şərait yaradır, baxmayaraq ki, son təsir yeni obyektlərin nəzərdə tutulmuş gücünə nə qədər tez çata biləcəyindən və məhsullarına davamlı tələbatın təmin olunmasından asılı olacaq. Bu modelin potensial təsiri ilkin investisiya dövründən sonra yeni imkanların nə dərəcədə tam istifadə olunmasından asılı olacaq. Daxili bazar üçün tikinti materiallarının, yağların və digər malların istehsalı müvafiq məhsulların idxalına ehtiyacı azalda bilər.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
