EDB 2026 Nəqliyyat Rəsədxanası bildirir ki, Mərkəzi Asiyada 114 təşəbbüs üzrə davam edən və planlaşdırılan nəqliyyat layihələrində 71,7 milyard dollar var, Qazaxıstan regional investisiyaların 45%-ni təşkil edir. 1 iyul 2026-cı il tarixinə yenilənmiş və 13 Avrasiya ölkəsi üzrə ümumi dəyəri 345 milyard dollar olan 402 layihəni əhatə edən Rəsədxana Mərkəzi Asiyanı nəqliyyat dəhlizinin inkişafı üçün əsas sahələrdən biri kimi müəyyən edir. “TRACECA dəhlizi, o cümlədən Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu (və ya Orta Dəhliz) 42,8 milyard dollar cəlb edir ki, bu da onu regionun ən böyük investisiya istiqamətinə çevirir.
On ən böyük layihə Mərkəzi Asiyada bütün nəqliyyat infrastrukturuna investisiyaların 42%-ni təşkil edir”, – Rəsədxana bildirir. Rayon üzrə 114 layihənin dəyəri üzrə 62%-i icra mərhələsindədir, 29%-i planlaşdırma mərhələsindədir, 9%-i isə sənədləşmə mərhələsindədir. Yollar Mərkəzi Asiya nəqliyyat investisiyalarının 56%-ni, dəmir yolu layihələri isə təxminən 30%-ni təşkil edir.
2025-ci il və 2026-cı ilin əvvəlində Avrasiyada 10 milyard dollardan çox, o cümlədən təxminən 6 milyard dolları Mərkəzi Asiyada nəqliyyat layihələri tamamlanıb. Tamamlanmış əsas layihələrə Qazaxıstanda modernləşdirilmiş Dostıq-Moyintı dəmir yolu, Aşqabad-Marı-Türkmənabat avtomobil yolu, Türkmənistanda Şimal-Cənub Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizinin Türkmənbaşı-Qaraboqaz-Qazaxıstan sərhədi hissəsi, Qırğızıstanda Kök-Art keçid tuneli, Tacikistanda Obigarm-Nurobodr və e. Özbəkistanda Buxara-Urganç-Xivə dəmir yolu. Çinin Mərkəzi Asiyanın nəqliyyat infrastrukturunda iştirakı layihənin dəyəri 12 milyard dolları ötüb, 7 milyard dollardan çoxu isə Çin maliyyə mənbələrindən təmin edilib.
Çin-Qırğızıstan-Özbəkistan dəmir yolu 4,7 milyard dollar dəyərində ən böyük fərdi layihə olaraq qalır. 402 Avrasiya layihəsi arasında 123-ü özəl sektorun iştirakını, o cümlədən 27 PPP layihəsini və səkkiz potensial transsərhəd PPP təşəbbüsünü əhatə edir. Beynəlxalq inkişaf institutları regional əlaqə layihələrinin dəstəklənməsində mühüm rol oynamaqda davam edir.
TRACECA Hökumətlərarası Komissiyasının Daimi Katibliyinin baş katibi Jasurbek Çoriyev Trend-ə bildirib ki, beynəlxalq maliyyə institutları Orta Dəhlizdə gələcək investisiyalarda maraqlı olaraq qalır. "Mən bu yaxınlarda Brüsseldə Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı, Dünya Bankı və digər beynəlxalq maliyyə institutlarının nümayəndələrinin iştirak etdiyi böyük konfransda iştirak etdim. Onların hamısı Orta Dəhlizin təkmilləşdirilməsinə sərmayə yatırmağa davam etməyə hazırdır", - Çoriyev bildirib.
Onun sözlərinə görə, Avropa İttifaqı dəhlizin infrastrukturunun gələcək inkişafı üçün artıq 10 milyard dollar ayırıb. O qeyd edib ki, avropalı tərəfdaşlar Orta Dəhlizə Qara dəniz regionunu, Cənubi Qafqazı və Mərkəzi Asiyanı əhatə edən, nəqliyyat infrastrukturunun uyğunlaşdırılmasına diqqət yetirməklə inteqrasiya olunmuş layihə kimi baxırlar. Asiya İnkişaf Bankı həmçinin Qazaxıstanda Orta Dəhlizlə bağlı layihələrə gələcək dəstəyi nəzərdən keçirir.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
