Hörmüz boğazının bağlanması tankerlərin hərəkətini dayandırmaqdan daha çox şey etdi. Qlobal enerji sistemində əsas zəifliyi üzə çıxardı. Ötən ilin birinci yarısında boğazdan hər gün orta hesabla 20,9 milyon barel neft və neft məhsulları keçib.
Bu həcm qlobal neft istehlakının təxminən beşdə birinə bərabər idi. Hörmüz boğazının bağlanması Səudiyyə Ərəbistanı, İraq, Küveyt, İran, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Qətər kimi körfəz ölkələrinin enerji ixracına birbaşa təsir edir. Azərbaycan isə fərqli mövqedədir.
Bu ölkələrdən fərqli olaraq, o, öz neftini beynəlxalq bazarlara əsasən Xəzər dənizi vasitəsilə və boru kəmərləri vasitəsilə ixrac edir. Deməli, boğazın bağlanması Azərbaycanın neft ixracına birbaşa mane olmur. Onun ölkəyə təsiri ilk növbədə dolayı xarakter daşıyır və qlobal neft qiymətləri, tələbat, nəqliyyat xərcləri, sığorta tarifləri və beynəlxalq neft axınlarında dəyişikliklər vasitəsilə ötürülür.
BTC-nin fəaliyyətə başladığı 20 il ərzində boru kəməri ilə 560 milyon tondan çox Azərbaycan xam nefti və kondensatı ixrac edilib. 1768 kilometrlik marşrut 2006-cı ilin iyununda istifadəyə verilib. Həmin tarixdən cari ilin iyun ayının sonunadək BTC ilə təxminən 631 milyon ton, yəni 4,7 milyard barelə bərabər xam neft nəql edilib.
Ceyhanda bu neft 6276 tankerə yüklənərək dünya bazarlarına çıxarılıb. Bakı-Supsa və Bakı-Novorossiysk boru kəmərləri də Azərbaycanın neft ixracı infrastrukturunun bir hissəsidir. Bakı-Supsa boru kəməri sutkada 150 min barel, Bakı-Novorossiysk kəməri isə sutkada 100 min barel neft nəql edə bilir.
Bu marşrutların əsas üstünlüyü Hörmüz boğazından yan keçməsidir. Buna görə də boğazın bağlanması Azərbaycan neftinin ixrac bazarlarına çıxmasına fiziki maneə yaratmır. BTC Azərbaycan neftini birbaşa Aralıq dənizinə daşıyır, bu da ölkənin Fars körfəzi marşrutuna etibar etmədən beynəlxalq alıcılara çıxışını təmin edir.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
