Ken Liunun bu hekayəni necə yazdığını izah etdiyi müsahibəni buradan oxuyun.*
WHEEP-3 (“Dr. Weep”), yəqin ki, son iki onilliyin ən məşhur süni intellekt tənqidçisi, keçən çərşənbə günü Stanford Universitetinin Dayaz Laboratoriyası (Shallow Laboratory) tərəfindən təqaüdə göndərildi.
İyirmi ildən çox əvvəl Dr. Codi Reynolds Tran tərəfindən yaradılmış eksperimental generativ neyron şəbəkə olan WHEEP-3, əvvəlcə Stanfordun texnologiya və etika kurslarında tədris köməkçisi kimi nəzərdə tutulmuşdu. Bu məqsədlə Tran, yeni yaranan şəbəkəni o dövrdə dünyada etika, texniki süni intellekt tədqiqatları və maşın-insan münasibətləri ilə bağlı insan tərəfindən yazılmış ən əhatəli məqalələr, kitablar və digər media korpusu üzərində təlimatlandırmışdı. Zaman keçdikcə, neyron şəbəkənin inkişaf edən konturlarının vizuallaşdırılmasındakı tendensiyalara əsaslanaraq, Tran korpusu genişləndirərək bura generativ oyunlar, rəqabətli ssenarilərin planlaşdırılması, kentavr eksperimentləri, dəstəklənən yaradıcılıq və insan-maşın rəqabəti/əməkdaşlığının digər sahələrini də daxil etdi.
Bununla belə, tələbələrin suallarına cavab olaraq, WHEEP-3 təlim korpusuna əsaslanan gözlənilən cavablarla yanaşı, təzə fikirlər təqdim edən orijinal ifadələr də yaratmağa başladı. İlk başda sadəcə maraqlı bir hal kimi qiymətləndirilsə də, WHEEP-3-ün süni intellekt sənayesinə dair tənqidləri Tran onların toplusunu "Principal Components of Artifice" adlı kitabda dərc etdikdən sonra geniş yayıldı və kitab dərhal bestseller oldu.
İlkin olaraq Tran özünü kitabın müəllifi kimi təqdim edərək, "Dr. San Weep"-i əməkdaş kimi qeyd etmişdi. Lakin sonradan, canlı müsahibə zamanı o, WHEEP-3-ün kitabdakı bütün sözləri yazdığını göstərən vaxt damğalı loqları nümayiş etdirdi. Tran-ın kitabın əsl müəllifini dramatik şəkildə açıqlaması o dövrdə böyük mübahisələrə səbəb oldu. Geriyə baxdıqda, bu hadisə qeyri-mütəxəssislərin süni intellekt tərəfindən yaradılmış ideyaları qiymətləndirmə təkamülündə fundamental bir dönüş nöqtəsi oldu. Maşınların, ilk dəfə olaraq, şüurlu olmasalar belə, orijinal düşüncə və yaradıcı ideyalar yaratmağa qadir olduğu qəbul edildi.
Bu günə qədər sirr olaraq qalan səbəblərə görə, WHEEP-3 hədəf olaraq yeni yaranan insan süni intellekt təlimçiləri sənayesini seçdikdə ən kəskin formada olurdu və bu zəif tənzimlənən, potensial peşənin çatışmazlıqlarına qarşı çoxsaylı tənqidlər irəli sürürdü: durğunlaşan vizuallaşdırma alətləri; məlumat mənbələri ilə bağlı şəffaflığın olmaması; dərin anlayışdan çox avtomatlaşdırılmış ölçülərə diqqət; maşınların real məqsəddən kənarlaşaraq verilənlər bazasında qısa yollar seçdiyi zaman nümayiş etdirilən qəsdən korluq; təlimçilərin nəyi başa düşdükləri barədə iddialı, lakin sübut olunmamış bəyanatlar; irq, gender və digər ölçülərdə davamlı qərəzləri qəbul etməkdən və ya həll etməkdən imtina; və ən əsası: bir tapşırığın ümumiyyətlə süni intellekt tərəfindən yerinə yetirilməli olub-olmadığını soruşmamaq.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
