Dünya
EN AZ
İran, ABŞ‑ın ‘iqtisadi müharibəsinə’ qoşulan ölkələrə cavab verə bilərmi?

İran, ABŞ‑ın ‘iqtisadi müharibəsinə’ qoşulan ölkələrə cavab verə bilərmi?

aljazeera.com 23.08.2026 13:50 19 baxış
İran xəbərdarlıq edir ki, ABŞ-ın iqtisadi sanksiyalarını dəstəkləyən ölkələr Tehranın düşməni sayılacaq.

İran, aylarla davam edən müharibəyə son qoymaq üçün diplomatik səylər dayandığı və Hörmüz boğazından daşımaların kəskin şəkildə azaldığı üçün Birləşmiş Ştatların ona qarşı “iqtisadi müharibəsinə” qoşulan istənilən ölkəyə cavab tədbirləri görəcəyi ilə hədələyib. İranın yüksək səviyyəli təhlükəsizlik rəsmisinin şənbə günü xəbərdarlığı ABŞ-ın bazar ertəsi günü mübarizə aparan İran iqtisadiyyatını daha da gərginləşdirə biləcək yeni sanksiyaları elan etməyi planlaşdırdığı vaxta təsadüf edib. Şənbə günü İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Möhsün Rezai IRIB dövlət televiziyasına deyib ki, İran bütün dünya ölkələrini, o cümlədən qonşularını ABŞ-ın “iqtisadi müharibəsinə” qoşulmamağa çağırır.

Rezaei həmçinin İranın qonşularına xəbərdarlıq edib ki, əgər onlar Trampın iqtisadi müharibəsində iştirak etsələr, “bir damcı belə neft” Körfəz regionunu tərk etməyəcək, o cümlədən qlobal neft və qaz ixracının beşdə birinin sülh dövründə keçdiyi Hörmüz boğazından uzağa alternativ ixrac marşrutları. İran fevralın 28-də müharibə başlayandan bəri Tehranın nüvə bombalarına sahib olmaq ərəfəsində olduğu bəhanəsi ilə ABŞ hərbi obyektlərinə və mülki yaşayış məntəqələrinə hücum edib. Bu iddia ABŞ kəşfiyyat agentliyi, eləcə də BMT-nin MAQATE-nin nüvə nəzarəti orqanı tərəfindən təkzib edilib.

ABŞ Bəhreyn, Küveyt, Qətər, Səudiyyə Ərəbistanı və BƏƏ kimi Körfəz ölkələri də daxil olmaqla, Yaxın Şərq və Şimali Afrikada ondan çox yerdə hərbi obyektlər fəaliyyət göstərir. Minlərlə ABŞ əsgəri də İordaniya da daxil olmaqla, regionda yerləşdirilib. Rezainin açıqlamaları ABŞ Prezidenti Donald Trampın hökumətinin İrana qarşı indiyədək “ən sarsıdıcı iqtisadi əməliyyatı” həyata keçirəcəyini bəyan etməsindən bir neçə gün sonraya təsadüf edib.

O, həmçinin İrana “hər cür həyat xətti” verən hər bir ölkə üçün “böyük iqtisadi nəticələr” vəd edib. ABŞ Maliyyə Naziri Scott Bessent ertəsi gün təhdidlərini təkrarlayaraq, "Ya bizimləsən, ya da bizə qarşı" dedi. O, həmçinin İranın neft tədarükünün 80 faizindən çoxunu alan Çinlə əməkdaşlığa çağırıb.

Bazar günü İran prezidenti Məsud Pezeşkian deyib: İran ABŞ ilə “tam miqyaslı iqtisadi, hərbi və təhlükəsizlik müharibəsindədir”. Onun sözlərinə görə, Vaşinqton müharibədən əvvəl ABŞ-ın təcavüzü fonunda düşəcəyini və Venesuela kimi olacağına dair yalan proqnoz verib. Biz danışıqlar aparıb onlara deyəcəyik ki, kənara çəkilsinlər və ABŞ-dan uzaqlaşsınlar”. “Ancaq hərəkətə keçməsələr, biz zərbə vuracağıq.

Biz o ölkənin maraqlarını hədəfə alacağıq”, - deyə o əlavə edib.Rezainin Hörmüzdən kənarda alternativ ixrac marşrutlarının hədəfə alına biləcəyi barədə xəbərdarlığı çox güman ki, Bab əl-Məndəb boğazının Qırmızı dənizə açılan qapısına işarə edir.Səudiyyə Ərəbistanı Hörmüz blokadasından sonra neftini ixrac etmək üçün ondan istifadə edib.

Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.

Tam xəbəri oxu