İspaniyada bir qayalı sığınacaqda kəşf edilən tarixi ağac alətlərinin bənzərsiz kolleksiyası, neandertalərin bacarıqlı ağac işçiləri olduğunu göstərir.

Neandertal texnologiyası haqqında düşünəndə, yəqin ki, ağlınıza daş alətlər gəlir. Lakin İspaniyada aşkar edilmiş qədim taxta artefaktlar xəzinəsi nəsli kəsilmiş qohumlarımızın digər resurslardan necə istifadə etdiyinə dair görünməmiş bir baxış təqdim edir.

Tədqiqatçılar Barselonadan təxminən 30 mil qərbdə yerləşən Abric Romaní adlı ərazidə yüzlərlə taxta əşyanı, o cümlədən çürümüş əşyaların qoyduğu izləri araşdırıblar. Bu qalıqlar toplusu Neandertalların ağacdan nimçələr, boşqablar, silahlar və digər əşyalar hazırlamaq üçün istifadə edən bacarıqlı dülgərlər olduğunu daha da sübut edir. Oktyabrın 7-də "Science Advances" jurnalında dərc olunmuş bir araşdırmada təsvir edilən tapıntılar, Neandertalların əvvəllər inanıldığı qədər sadə olmadığını göstərən artan dəlillər toplusuna əlavə olunur.

İspaniyadakı Kataloniya İnsan Paleoekologiyası və Sosial Təkamül İnstitutunun (IPHES-CERCA) arxeoloqu və tədqiqatın həmmüəllifi M. Gema Çakon "Science" jurnalından Endryu Karriyə deyir: "Çox da uzaq olmayan keçmişdə Neandertallar bizim daha az mürəkkəb qohumlarımız hesab olunurdu. İndi isə onların davranışlarının Homo sapiens-in davranışlarına çox yaxın olduğu görünür".

Təxminən 12 000 ildən 2,6 milyon il əvvələ qədər davam edən Paleolit dövründən əlimizdə olan arxeoloji dəlillərin çoxu olduqca sadə bir səbəbə görə daşdan hazırlanmışdır – üzvi materiallar çürüyür, daş isə yox. IPHES-CERCA-nın digər arxeoloqu və tədqiqatın həmmüəllifi Xosep Valverdu "Gizmodo"dan Qayonq Li-yə izah edir: "Daş çox yaxşı qalır, ona görə də təbii ki, daş alətlər arxeoloji qeydlərdə üstünlük təşkil edir. Ağac adətən yox olur. Lakin ağac inanılmaz dərəcədə çox yönlü bir materialdır".

Qədim ağac emalına dair digər dəlillər İtaliya və Almaniyadakı ərazilərdə tapılıb, lakin bunlar əsasən palçıqlı göl sahillərində tapılan yığıcılıq üçün qazma alətləri və ov üçün silahlar idi. Digər tərəfdən, İspaniyadakı Abric Romaní yaşayış məskəni olduğu üçün müxtəlif taxta əşyalara malikdir. Təxminən 3200 kvadrat futluq sığınacaqda ocaqlar, zibil quyuları, yataq yerləri və s. var idi.

1948-ci ildə həvəskar arxeoloqlar Almaniyanın Lerinqen adlı ərazisində qabırğaları arasında təxminən səkkiz fut uzunluğunda taxta çubuq olan 125 000 illik düz dişli fil skeleti tapdılar. Lakin kəşfin sənədləşdirilməsinin zəif olması səbəbindən bəzi ekspertlər taxta əşyanın qazma çubuğu olduğunu iddia edirdilər. Mart ayında tədqiqatçılar filin sümüklərindəki kəsik izlərinin alətin həqiqətən nizə olduğunu və bunun Neandertalların böyük heyvanları ovladığını daha da sübut etdiyini bildirdilər.