ABŞ prezidenti Donald Trampın Sülh Şurasının anklav üzrə aparıcı rəsmisi Qəzza zolağında atəşkəs prosesinin uğursuzluğunun “dönüş olmayan nöqtə” olacağını bildirib. İdarə Heyətinin Qəzza üzrə ali nümayəndəsi Nikolay Mladenov çərşənbə günü BMT Təhlükəsizlik Şurasına açıqlamasında belə deyib. Bu iddia İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahunun Vaşinqtonun İsrailin Qəzzaya qarşı soyqırım müharibəsinə son qoymaq məqsədi daşıdığını iddia etdiyi 15 bəndlik sülh planını açıq şəkildə rədd etməsindən sonra olub.
Mladenov şuraya bildirib ki, Qəzzada döyüşlərin bərpası "qayıtmaq üçün heç bir yol xəritəsinin olmayacaq, yerləşdiriləcək administrasiya olmayacaq və yerdə yenidən qurulacaq heç bir şey qalmayacaq. Bu, geriləmə olmayacaq. Bu, hamı üçün geri dönüşü olmayan bir nöqtə olacaq" dedi.
Qəzzanın Səhiyyə Nazirliyi oktyabr ayında ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə “atəşkəs”in qüvvəyə minməsindən bəri ən azı 1288 fələstinlinin öldürüldüyünü və 4290 nəfərin yaralandığını bildirib. 2023-cü il oktyabrın 7-də HƏMAS və digər Fələstin qruplarının İsrailin cənubundakı hücumları nəticəsində 1200-ə yaxın adam həlak olub və 240 nəfər əsir götürülüb. Həmin gün İsrail Qəzzaya qarşı müharibəyə başlayıb.
HƏMAS iyulun 30-da atəşkəs planını irəliyə aparmaq məqsədi daşıyan ABŞ-ın yol xəritəsi ilə razılaşdı. Buna əsasən, silahların istismardan çıxarılmasına vəziyyət sakitləşərsə, Qəzzaya göndəriləcək ABŞ general-mayoru Jasper Jeffersin rəhbərlik etdiyi yeni yaranmaqda olan Beynəlxalq Stabilləşdirmə Qüvvələri tərəfindən nəzarət ediləcək. HƏMAS silahlarını Fələstinin yeni idarəetmə orqanına təhvil verməyi öhdəsinə götürdü, Netanyahu bu çərçivəyə dərhal qarşı çıxdı, hətta Tramp planı bir irəliləyiş kimi qiymətləndirdi.
Bu ay Netanyahu bildirib ki, HƏMAS tamamilə tərksilah olunmayana qədər İsrail heç bir qüvvələrini geri çəkməyəcək. Qəzza İdarəsi üzrə Milli Komitə gündəlik dövlət qulluğunun idarə edilməsi və humanitar yardımların idarə edilməsi məsuliyyəti daşıyan müstəqil Fələstinli texnokratlardan ibarət olacaq. O əlavə edib ki, “[atəşkəs üçün] ikinci risk əks istiqamətdə gedir.
HƏMAS bütün hərbi fəaliyyətləri dayandırmağı öhdəsinə götürüb. Bu öhdəlik hələ də tam şəkildə yerinə yetirilməlidir”. Mladenov vurğuladı ki, “daşınan hər bir silah, hər tunel hələ də üzərində işləyirdi və hələ də maneə törədən hər konvoy prosesi geri qaytarır və müharibəni bərpa etmək istəyənlərə arqument verir”. Bu arada Fələstinin BMT-dəki səfiri Riyad Mənsur Təhlükəsizlik Şurasına deyib ki, İsrailin Fələstin torpaqlarını ilhaq etməsi regional sülh perspektivlərini öldürür. O, işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində E1 yaşayış məntəqəsi layihəsi üçün tenderlərin bu yaxınlarda yayımlandığını qeyd edərək, İsrail hökumətini 15 bəndlik sülh planını qəsdən pozmaqda ittiham edib.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
