Klod Mone niyə eyni mənzərələri dəfələrlə çəkib? İmpressionist rəssam zamanın keçici təbiətini əbədiləşdirməyə olan marağı ilə məşğul olub

1892-ci ilin qışında Klod Mone Fransada Ruan kafedralını çəkməyə başladı. Rəssam bu məqsədlə hündür kilsənin qarşısında bir mənzil kirayələmişdi. O, uzun müddətdir birlikdə olduğu tərəfdaşı Alis Oşedeyə yazırdı: "Mən gərgin işləyirəm. Böyük əziyyət çəkirəm və yalnız kafedrallarım haqqında düşünürəm".

Monenin nəzərində Ruan kafedralının bir çox versiyası gah yaranır, gah da yox olurdu: səhər dumanında, günortadan sonra, günün sonuna yaxın, buludlu havada. Mövsümdən və günün vaxtından asılı olaraq, binanın fasadı qızılı, çəhrayı, bənövşəyi və ya boz rəngdə görünə bilərdi. Rəssam yazırdı: "Hər şey dəyişir, hətta daş belə". Onun vəzifəsi bu dəyişiklikləri yaradan keçici elementləri ələ keçirmək idi.

Rəssam layihəni davam etdirmək həvəsi ilə növbəti qış Ruana qayıtdı. O, Oşedeyə yazırdı: "Bu lənətə gəlmiş kafedralı çəkmək çox çətindir! Bura gəldiyimdən bəri — sabah bir həftə olacaq — hər gün eyni iki tablo üzərində işləyirəm və istədiyimi ala bilmirəm; yaxşı, sonda ağır bir mübarizə ilə alınacaq". Qaldığı müddətin sonunda Mone kafedralı 30 dəfədən çox çəkmişdi.

İndi həmin kətanların bəziləri Londondakı Teyt Modern muzeyində nümayiş olunacaq. "Mone: Zamanı rəngləmək" muzeyin məhz impressionist rəssama həsr olunmuş ilk sərgisidir və bu, Böyük Britaniyada onun sənətinin son on ildəki ən böyük nümayişi kimi təqdim olunur. Sərgi 2027-ci ilin fevralında, Monenin vəfatının 100-cü ildönümündən cəmi bir neçə ay sonra açılır.

Muzeyin bəyanatında deyilir ki, Mone "yeni bir rəssamlıq üslubu yaratdı: müasir həyatın sürətlənən tempi içində keçici anları ələ keçirmək. Sərgi müasir rəssamlığın ən müəyyənedici və ən dərin gözəl nailiyyətlərindən biri kimi zamanın keçidinin araşdırılmasına diqqət yetirəcək".

"Mone: Zamanı rəngləmək" sərgisi 1870-ci illər ilə 1920-ci illər arasında yaradılmış 60-dan çox sənət əsərini işıqlandıracaq — muzeyə görə, bu dövr "cəmiyyətin zaman qavrayışında dramatik dəyişikliklərlə üst-üstə düşür". XIX əsrin ortalarında qatarla səyahət daha populyarlaşdıqca, standartlaşdırılmış zaman qurşaqlarına ehtiyac yarandı. Mone bu mövzunu "Normandiya qatarının gəlişi, Sen-Lazar vağzalı" (1877) kimi rəsmlərində araşdırıb.