Kral Tutun qəbiristanlığının xaricində sirrli 'anomaliyalar' aşkar edilib. Bunlar Nefertiti kraliçanın uzun müddət itirilmiş qalıqlarına aparan gizli keçidlər ola bilər?

Arxeoloq Hovard Karter 1922-ci ildə qədim Misir məqbərəsinin girişini aşkar etdikdə, sonradan xatırladığı kimi, özünü “möhtəşəm bir kəşf ola biləcək bir şeyin astanasında” hiss etmişdi. “Həmin keçidin arxasında hər şey, sözün əsl mənasında hər şey ola bilərdi.”

Tutankhamun kralına məxsus olan məqbərə hazırda arxeologiya tarixinin ən məşhur tapıntılarından biri hesab olunur. Lakin Karter yazırdı ki, o vaxtlar həyəcan içində olsa belə, “məni bir şey təəccübləndirirdi, o da Krallar Vadisindəki adi məqbərələrlə müqayisədə girişin kiçikliyi idi.”

Sonrakı illərdə Karter və onun tədqiqatçı yoldaşları yüzlərlə xəzinə ilə dolu olan ön otağa və mumiyalanmış fironun özünün üç iç-içə tabutda uyuduğu dəfn otağına yol tapdılar. Lakin bu möhtəşəm kəşflərin heç biri məqbərənin kiçik ölçüsünü izah etmirdi.

2015-ci ildə yeni bir nəzəriyyə ortaya çıxdı: Bəs əgər qədim misirlilər KV62 kimi tanınan bu kompleksi Kraliça Nefertiti üçün tikib, sonra onun xarici otaqlarının bir hissəsini Tutankhamun üçün məqbərəyə çeviriblərsə? Və əgər belədirsə, onun məqbərəsi 1920-ci illərdə qazılmış otaqların arxasında, hələ də tədqiq olunmamış bir kamerada yerləşə bilərmi?

İndi, on il sonra, tədqiqatçılar yerin altını göstərən radar və mikroqravimetriya kimi üsullardan istifadə edərək yeni geofiziki tədqiqatlar aparıblar. Bu ay “Amarna Kral Məqbərələri Layihəsi”nin (Amarna Royal Tombs Project) dövri nəşrlərində dərc olunan nəticələr, Tutankhamunun məqbərəsinin arxasında əlavə otaqların gizlənə biləcəyinə dair yeni sübutlar təqdim edir.

Misirin keçmiş qədim əsərlər naziri, layihənin rəhbəri Mamduh Eldamati məqalədə yazır: “Bu tədqiqat arxeoloji təhlilin, müasir elmi metodların və uzunmüddətli sahə təcrübəsinin diqqətlə inteqrasiyasının uzun müddət həll olunmuş hesab edilən məsələləri yenidən gündəmə gətirə biləcəyini nümayiş etdirdi.” Əgər komandanın nəzəriyyəsi doğrudursa, “bu, potensial olaraq müasir dövrün ən böyük arxeoloji kəşflərindən biri ola bilər.”