Liviya müzakirəçiləri ölkə daxilində illərlə davam edən siyasi parçalanmalara son qoymaq məqsədi daşıyan ilkin seçki paktına razılaşıblar. Müqavilə seçki qanunlarını və milli seçki komissiyasının yenidən qurulmasını əhatə edir, prosesi çox mürəkkəb və incə icra mərhələsinə doğru aparır, ekspertlər və rəsmilər Əl-Cəzirə kanalına bildiriblər. 2014-cü ildən bəri Liviya, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının böhrana son qoymaq üçün dəfələrlə səyləri ilə ölkənin şərqini və qərbini ayrı-ayrılıqda idarə edən iki sərt müxalifət administrasiyası arasında bölünüb.
Hazırkı danışıqları mərkəzi Liviyanın şərqində yerləşən Nümayəndələr Palatasının dörd nümayəndəsi və Tripolidəki beynəlxalq səviyyədə tanınan Milli Birlik Hökuməti ilə əlaqəli Ali Dövlət Şurasının dörd nümayəndəsindən ibarət komitə aparıb. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının dəstəklədiyi “4+4 komitəsi” avqustun 20-də Tunisdə ilkin layihəni imzaladı və indi Liviyada digər partiyaların da iştirakını çətinləşdirib. Hüquq eksperti Əl-Mehdi Kaşbur Əl-Cəzirə-yə bildirib ki, müqaviləni imzalayan tərəflərin səlahiyyətləri ilə onu həyata keçirmək səlahiyyətinə malik qurumlar arasında uçurum var.
Liviya politoloqu Elias Əl-Barouni qeyd edib ki, paktda ölkədəki seçkilərlə bağlı konkret planlar yoxdur. O əlavə edib ki, hüquqi maneələr aradan qaldırılsa belə, problem Liviyanı müvəqqəti olaraq kimin idarə edəcəyinə keçir. Bu, sülh prosesi üçün ən çətin sınaq ola bilər, çünki keçid hakimiyyəti dövlət resurslarına nəzarət edəcək və yüksək həssas təhlükəsizlik mühitində naviqasiya etməli olacaq.
Liviyanın əsas qanunverici orqanları və siyasətçilərinin danışıqlarla bağlı ciddi ehtiyatları var. Onların arasında Milli Birlik Hökumətinin məşvərətçi orqanı olan Ali Dövlət Şurasının üzvü Nuh əl-Malati də var. Əl-Malati iddia edib ki, Milli Birlik Hökumətinə bağlı “4+4” üzvləri şuranın rəsmi mövqeyini təmsil etmir.
Tripolidə yerləşən prezident şurasının lideri Məhəmməd əl-Menfi də danışıqların əsasları ətrafında qeyri-müəyyənliyi tənqid edib. Göründüyü kimi, şərq hakimiyyətinin üzvləri arasında bu tənzimləmə ilə bağlı eyni skeptisizm var. Nümayəndələr Palatasının üzvü Xəlifə əl-Dağari Əl-Cəzirə telekanalına bildirib ki, bu qruplaşmadakı qanunvericilər danışıqlar qrupunun üzvlərinin seçilməsində iştirak etməyiblər.
O, həmçinin “onun icraatında məxfilik” olduğunu və Nümayəndələr Palatasının “buna görə də onun mətnini və nəticələrini rəsmi şəkildə nəzərdən keçirmədən əvvəl sazişlə bağlı mövqeyini müəyyən edə bilməyəcəyini” iddia etdi. Yenə də Birləşmiş Millətlər Təşkilatının sözçüsü Məhəmməd əl-Əsədi Əl-Cəzirə telekanalına bildirib ki, bu pakt “müzakirə olunan bütün məsələlər üzrə danışıqlar üçün vacib addım və yekun”dur. Danışıqların məxfi olması ilə bağlı tənqidlər fonunda əl-Əsədi bildirib ki, sənəd yekun imzalandıqdan sonra ictimaiyyətə açıqlanacaq.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
