Dünya
EN AZ
May ayı istilik dalğaları, ölüm halları, məhv olmuş məhsullar: Avropanın yayını araşdıran tədqiqat gələcək üçün qaranlıq bir şəkil çəkir

May ayı istilik dalğaları, ölüm halları, məhv olmuş məhsullar: Avropanın yayını araşdıran tədqiqat gələcək üçün qaranlıq bir şəkil çəkir

theguardian.com 02.10.2026 04:00 45 baxış
Avropa İttifaqının Copernicus hesabatında göstərildi ki, iyun-avqust ayları ərzində səth havanın temperaturu onillik orta hesabından 2,5 °C yüksək idi Qərbi Avropanın bu yazda davamlı olaraq pişirdiyi qızdırıcı istilik qeydə alınmış ən pisdi.

Bir hesabatda qeyd olunmuş kimi, bu yaz Qərbi Avropanın davamlı olaraq qızardığı qızdırıcı istilik ən pis olub. Qitənin yarıdan çoxu 38 dərəcədən çox istilik hiss etdiyi üçün çox güclü istilik təzyiqləri ilə yanıb.

Cümə günü Avropa İttifaqının "Copernicus" iqlim monitorinq xidməti tərəfindən yenilənən məlumata görə, iyun-avqust ayları arasında Qərbi Avropada səth havanın istiliyi son onillik orta hesabından 2,5 dərəcə yüksək idi. Qərbin qalan hissəsində daha yumşaq, lakin hələ də ölümcül istilik yay Avropanın üçüncü ən isti qeydə alınmış dövrünü təşkil edib.

Bu nəticə, "El Niño"un həddindən artıq güclü olması ilə qlobal temperaturların artması və Cənubi Amerikadan Avstraliyaya qədər şiddətli hava şəraitinin artması ilə nəticələnir. Təbii dəniz istiliyi modelinin ilin sonuna qədər gözlənilən zirvəsinə qədər aylarla əvvəlki temperatur rekordunu pozduğu və fevral ayına qədər təxminən yarım milyon əlavə istiliklə bağlı ölümün səbəb olacağı gözlənilir.

El Niño təsirlərinin əksəriyyəti dolayı şəkildə hiss olunduğu Avropada məsələn, qida qiymətlərinin yüksəlməsi və inflyasiya bu yay baş verən intensiv istilik atmosferin qovulması nəticəsindədir.

Hesabatda qeyd olunub ki, Qərbi Avropanın ən azı 60%-i bu yayın 17 günündə 30 dərəcədən yuxarı temperaturdan əziyyət çəkmişdir. 2003-cü ildə də bu gün 11 gün, 2025-ci ildə isə cəmi 7 gün qeyd olunub. Yüksək istilik Qərbi Avropada rekord 13 gün ərzində çox güclü istilik təzyiqinə səbəb oldu.

Hesabatda bildirilib ki, Avropada yay kimi havaların qeyri-normal erkən başlanması may ayının sonunda güclü isti dalğa ilə iqlim alimlərini məhv etdi və sentyabr ayına qədər də yüksək istilik davam etdi. İqlim pozuntuları nəticəsində daha isti və daha çox yayılmış təkrarlanan isti dalğalar məhsulları məhv edərək və elektrik stansiyalarını bağlayarkən qitədə on minlərlə insanın ölümünə səbəb olub.

Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.

Tam xəbəri oxu