Merkurda büzülməsini göstərən qırışlar var. Elmi ictimaiyyət indi planetin əvvəlki hesablamalardan çox daha çox büzüldüyünü deyir

Günəş sistemimizin ən kiçik və Günəşə ən yaxın planeti olan Merkuri qırışlarla örtülüdür. Bu qırışlar alimlərə bildirir ki, bu kiçik dünya son 4,5 milyard il ərzində soyuduqca kiçilib. Axı onun yarandığı yer həddindən artıq isti idi.

Lakin tədqiqatçıların sentyabrın 10-da "Geophysical Research Letters" jurnalında dərc olunan araşdırmasına görə, Merkuri əvvəllər düşünüləndən daha çox – təxminən 10-30 faiz büzülmüş ola bilər. Bu, planetin hazırkı 3032 millik diametrini nəzərə alsaq, əvvəlki 2,5-10 millik təxminlərdən xeyli çox olan 14,5 milə qədər en itkisidir. Bu tapıntılar Merkurinin daxili quruluşu və təkamülü haqqında yeni anlayışlar aça bilər və öz növbəsində digər qayalı dünyalara işıq sala bilər.

Merilend Universitetinin (College Park) planetar geoloqu və araşdırmada iştirak etməyən Hannes Bernhardt CNN-dən Eşli Striklendə deyir: "Günəş sistemimizdəki Yer kimi böyük, qayalı cisimlərin formalaşması və təkamülü haqqında Merkuridə öyrənilə biləcək dərslər başqa heç yerdə yoxdur".

Merkuri öyrənilməsi çətin olan bir planetdir. Onun Günəşə yaxınlığı kosmik gəminin ora çatmasını çətinləşdirir; Merkurinin orbitinə daxil olmağa çalışan gəmi ulduzumuzun cazibə qüvvəsi ilə mübarizə aparmaq üçün daim əyləc vurmalıdır və planetin səthindəki temperaturlar kosmik gəmilərin çox yaxınlaşmasına imkan verməyəcək qədər istidir. Günəşin parlaqlığı səbəbindən onu Yerdən müşahidə etmək də çətindir. Bu kiçik dünyanın orbitinə yalnız bir kosmik gəmi daxil olub: NASA-nın MESSENGER missiyasında istifadə edilən və 2011-ci ildən 2015-ci ilə qədər Merkurinin ətrafında dövr edən gəmi.

Yeni araşdırmada tədqiqatçılar MESSENGER məlumatlarını planetin səthinin kobudluq xəritəsini yaratmaq üçün görüntülərə əsaslanan rəqəmsal relyef modeli ilə birləşdiriblər. Onlar aşkar ediblər ki, Merkuridəki daha kobud ərazilərdə planetin büzülməsinin əlaməti olan görünən qırışlar daha azdır, bu da onları qırışları görməyə mane olan bir şeyin olduğuna inandırıb. Bəlkə də, toqquşmalar nəticəsində havaya qalxan qayalı qırıntılar büzülmə nəticəsində yaranan silsilələri örtüb.

Almaniya Aerokosmik Mərkəzinin Kosmik Tədqiqatlar İnstitutunun planetoloqu və araşdırmanın həmmüəllifi Qaku Nişiyama "New York Times" qəzetindən K.R. Kallaveyə deyir: "Qiymətləndirmənin çətin qalmasının səbəbi planetin səthində görünən topoqrafiyalara güvənməli olmağımızdır".