Rusiya-Ukrayna müharibəsinin davam etməsi və dəyişən hava şəraitinin istehsalı kəskin şəkildə azaldan quraqlıqlara səbəb olması səbəbindən buğdanın qiymətləri Qara dəniz ixracatındakı fasilələr fonunda kəskin artıb. Son bir ayda Rusiya və Ukrayna Qara dənizdə bir-birinin taxıl terminallarına hücumları artırıb. Dünyanın ən böyük buğda ixracatçısı olan Rusiya və ən çox taxıl istehsal edən 10 ölkə arasında olan Ukrayna ilə bu hücumlar qlobal buğda və taxıl tədarükünə mənfi təsir göstərib.
Taxıl bazarı üçün qlobal etalon olan Çikaqo buğda fyuçersləri bazar ertəsi günü 0,54 faiz ucuzlaşaraq buşel üçün 7,79 dollara enmədən əvvəl cümə günü üç ilin ən yüksək səviyyəsinə çatdı. Rusiyanın Rostov vilayətinin səlahiyyətliləri Azov dənizi və Qara dəniz hövzəsində limanın bağlanması və naviqasiyanın pozulmasının fermalarda kənd təsərrüfatı məhsullarının yığılmasına səbəb olduğunu elan etdikdən sonra cümə günü fövqəladə vəziyyət elan edib. Bu arada, yüksələn temperatur və yağışın olmaması Cənubi Afrikanın ölkənin buğdasının təxminən 20 faizini istehsal edən Svartlend bölgəsində builki buğda məhsulunu azaltmaqla hədələyib.
Son bir ayda Rusiya-Ukrayna münaqişəsi fonunda limanlara, gəmilərə və taxıl obyektlərinə edilən zərbələr taxıl terminallarını sıradan çıxarıb və yükgöndərənləri pik ixrac mövsümündə yük yükləmələrini gecikdirməyə və ya ləğv etməyə məcbur edib. Rusiyanın raket hücumları Ukraynanın taxıl ixracına təsir göstərsə də, Ukraynanın Azov dənizində pilotsuz təyyarə hücumları Rusiyanın həm taxıl, həm də buğda daşımalarını kəskin şəkildə məhdudlaşdırıb. Eyni zamanda, Rusiyanın Novorossiysk və Taman limanlarına hücumlar onun Qara dəniz limanlarından daşınma xərclərini artırıb.
Ukrayna İnfrastruktur Nazirliyinin məlumatına görə, iyul ayında Ukrayna limanda gəmilərə 35, dənizdə 22 və liman obyektlərinə 67 hücuma məruz qalıb. Müqayisə üçün qeyd edək ki, 2025-ci il ərzində gəmilərə edilən zərbələrin ümumi sayı cəmi 14 olub. Cümə günü Kiyevin kənd təsərrüfatı naziri bildirib ki, Rusiyanın son hava hücumları pərakəndə satıcıların qida logistikasının təxminən 90 faizini məhv edib.
Buğdanın daşınmasının məhdudlaşdırılması ilə qiymətlər artdı və bu, bütün dünyada ərzaq təhlükəsizliyi qorxusunu artırdı. Beynəlxalq Ərzaq Siyasəti Tədqiqat İnstitutunun baş direktoru ofisində əməkdar elmi işçi olan Joe Glauber dedi ki, buna görə də məsələ istehsal olunan buğdanın miqdarının az olması və daha çox onun alıcılara və istehlakçılara çatdırılmasının dəyəri ilə bağlıdır. Amma hazırda bu, mümkün deyil, ya da çox baha başa gəlir və buna görə də buğda qiymətləri bunu əks etdirir”, - o, Əl-Cəzirə-yə bildirib.
Dünyanın ən böyük buğda idxalçısı olan Misir adətən buğda idxalına ildə təxminən 3 milyard dollar xərcləyir. 2026-cı ilin birinci yarısında səhmlərinin 82 faizindən çoxunu Rusiya və Ukraynadan əldə edib. İqtisadi Mürəkkəblik Rəsədxanasının məlumatına görə, Asiyada ikinci ən böyük buğda idxalçısı İndoneziya 2023-2024-cü illər arasında Ukraynadan 361 milyon dollar, Rusiyadan isə 102 milyon dollar buğda alıb.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
