Neandertallar da bacarıqlı dülgərlər idilər

Neandertallar haqqında ənənəvi stereotip əlində dəyənək tutan mağara adamı obrazı ola bilər, lakin onların əslində kifayət qədər mürəkkəb texnologiyaları var idi. Bizim arxaik qohumlarımız çaxmaqdaşı və digər daş qırıntılarından qaşovlar, baltalar, bıçaqlar və hətta diş həkimi burğuları da daxil olmaqla, hər cür incə alətlər düzəldirdilər. Əlbəttə ki, bu, Neandertal alətlər dəstinin tam siyahısı deyil, sadəcə on minlərlə il sonra bizim tərəfimizdən araşdırılmaq üçün günümüzə gəlib çatanlardır. Təəssüf ki, Neandertalların əksər taxta alətləri zamanın amansızlığına məruz qalaraq məhv olub, yalnız bir neçə istisna istisna olmaqla.

İspaniyada təxminən 70.000-39.000 il əvvəl Neandertallar tərəfindən məskunlaşılmış Abric Romaní adlı qayalıq yaşayış məskəni, travertin qatı ilə qorunub saxlanılmış taxta əşyaların sübutlarını ehtiva edir. Bu proses zamanı kalsium karbonat ağacın ətrafında toplanır və ağac çürüdükdə, hətta fərdi bitki hüceyrələrini belə ayırd etməyə imkan verəcək qədər detallı bir iz buraxır. "Science Advances" jurnalında dərc olunan bu nadir kolleksiya haqqında yeni araşdırma uzaq qohumlarımızın həyatına işıq salır.

Daha çox oxuyun: “Neandertallar diş həkimliyini necə mənimsədilər”

Kataloniya İnsan Paleoekologiyası və Sosial Təkamül İnstitutunun tədqiqatçıları Neandertalların təxminən 20.000 illik məskunlaşmasını (təxminən 62.000-dən 40.000 il əvvələ qədər) sənədləşdirən 16 arxeoloji təbəqəni tədqiq ediblər. Onlar həmin dövrdə orada basdırılmış təxminən 600 taxta əşyanın buraxdığı izləri diqqətlə sənədləşdiriblər.

Tədqiqatçılar yazıblar: “Nisbətən kiçik olmasına baxmayaraq, bu artefaktlar kolleksiyası özündə birləşdirdiyi əşyaların müxtəlif morfologiyası və funksionallığı ilə diqqəti cəlb edir, bu da diqqətəlayiq texnoloji çevikliyi və xammal kimi ağacdan çoxşaxəli istifadəni nümayiş etdirir”.

Komanda ağac qabığından hazırlanmış, bəziləri boşqab kimi çökəkliyə malik bir sıra qablar kimi məişət əşyaları tapıb. Onlar həmçinin arxa divara söykənmiş şotland şamı odunları yığını aşkar ediblər (görünür, Neandertallar da yaşayış yerlərini səliqəli saxlamağı sevirdilər). Komandanın fikrincə, üç taxta dirəkdən ibarət üçayaqlı konstruksiya girişi təbiət hadisələrindən qorumaq üçün küləkdən müdafiə çərçivəsi ola bilərdi. Onlar həmçinin bir sıra uclu çubuqlar tapıblar; bunlardan bəziləri nizə kimi görünürdü, digərləri isə kök yumrularını və digər yeraltı qida mənbələrini tapmaq üçün istifadə olunan qazma alətləri kimi fəaliyyət göstərə bilərdi.