“Daxilinizdə gizlənən xəzinələri üzə çıxarmaq üçün cəsarətiniz çatırmı?” Elizabet Gilbert yaradıcı sehr üçün katalizatorunu müəyyən edərkən belə soruşurdu. Bu, həyatın ən qalıcı suallarından biridir və insan yaradıcılığının tarixi — incəsənətimiz, poeziyamız və xüsusilə də bütün fəlsəfəmiz — məhz buna cavab tapmaq cəhdlərinin tarixidir.
Çətinlikləri qəbul etməyin mənalı bir həyat üçün vacib olduğuna inanan Fridrix Nitsşe (15 oktyabr 1844–25 avqust 1900), özünüdərk səyahətini ən böyük və ən məhsuldar ekzistensial çətinliklərdən biri hesab edirdi. 1873-cü ildə, otuz yaşına yaxınlaşarkən, Nitsşe özümüzü necə tapmaq və istedadlarımızı necə üzə çıxarmaq barədə olan bu əbədi suala özünün “Vaxtsız düşüncələr” (Untimely Meditations) əsərinin bir hissəsi olan “Tərbiyəçi kimi Şopenhauer” (Schopenhauer as Educator) adlı gözəl essedə toxunmuşdur.
Nitsşe, burada Daniel Pellerin tərəfindən tərcümə edildiyi kimi, yazır:
Kütlənin bir hissəsi olmaq istəməyən hər hansı bir insan özü üçün işləri asanlaşdırmaqdan əl çəkməlidir. Qoy o, ona səslənən vicdanına qulaq assın: “Özün ol! İndi etdiyin, düşündüyün, arzuladığın hər şey, sən deyilsən.”
Hər bir gənc ruh bu çağırışı gecə-gündüz eşidir və əbədiyyətin öz əsl azadlığı haqqında düşünəcək kəslər üçün hazırladığı o xoşbəxtlik dərəcəsinin xəbərdarlığı ilə titrəyir. Lakin ruh rəy və qorxu zəncirləri ilə bağlı qaldıqca, onun bu xoşbəxtliyə çatmasına kömək etməyin heç bir yolu yoxdur. Və belə bir azadlıq olmadan həyat nə qədər ümidsiz və mənasız ola bilər! Təbiətdə öz dahiliyindən qaçan, gah sağa, gah sola, gah geriyə, gah da hər hansı bir istiqamətə baxan insandan daha kədərli və yazıq bir məxluq yoxdur.
Pikassonun “nə çəkəcəyini bilmək üçün çəkməyə başlamalısan” bəyanatını təkrarlayan Nitsşe, bu ekzistensial kədərə qarşı yeganə əsl çarəni belə görür:
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
/https://tf-cmsv2-smithsonianmag-media.s3.amazonaws.com/filer_public/a6/69/a66911ad-542f-4d10-8daa-eacfc5f26304/7f5eed1406ef-image5-sitewebp.webp)